Dünya enerji piyasasında olup bitenlere yalnızca Brent petrolün fiyatına bakarak anlam vermeye çalışmak, yaklaşan fırtınayı pencereden seyretmek gibidir.

Çünkü bugün asıl mesele ham petrol değil; rafinerilerden çıkıp kamyonun, traktörün, geminin ve sanayinin deposuna girecek motorin!

Çin’in ekim ayında Hong Kong ve Makao dışındaki rafine petrol ürünleri ihracatını askıya alması, Rusya’nın dizel arzındaki daralma, Ortadoğu’daki rafineri hasarları ve Ukrayna-Rusya savaşının rafineri altyapısına taşıdığı risk, küresel dizel piyasasında ciddi bir arz baskısı oluşturuyor.

Üstelik Hürmüz Boğazı hâlâ büyük bir soru işareti.

İran’ın elindeki en önemli kozlardan biri Hürmüz. Boğazın tamamen kapanması gerekmiyor. Tankerlerin güvenli geçişine ilişkin en küçük belirsizlik bile navlun, sigorta ve teslimat maliyetlerini artırmaya yeter.

Peki bütün bunlar olurken şu sıralar ise petrol fiyatları neden düşüyor?

Çünkü piyasa henüz hükümetlerin elindeki silahları fiyatlıyor. G7’nin stratejik rezervleri piyasaya sürmesi, Avrupa’nın stoklarını kullanmaya hazırlanması ve ABD’nin dizel ihracatına yönelik olası kısıtlamaları henüz hayata geçirmemesi, fiyatların kısa vadede nefes almasını sağlıyor.

Ama bu, tehlikenin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Asıl dikkat edilmesi gereken nokta, ham petrol ile motorin arasındaki fiyat ilişkisinin bozulması. Brent düşerken motorin fiyatlarının direnmesi veya yükselmesi, sorunun artık petrolün kendisinden çok rafinaj kapasitesi ve ürün arzında olduğunu gösterir.

Ve şimdi denkleme Çin’in elindeki bir başka koz giriyor: nadir toprak elementleri.

Bu elementlerin ihracatının ciddi biçimde kısıtlanması halinde mesele yalnızca enerji piyasasıyla sınırlı kalmaz. Otomotivden savunma sanayiine, elektronikten enerji teknolojilerine kadar çok geniş bir üretim zinciri baskı altına girer.

Bir tarafta motorin, diğer tarafta kritik mineraller…

Enerji maliyeti artacak, taşımacılık pahalanacak, üretim maliyetleri yükselecek.

Sonuç olarak Dünya yalnızca bir petrol kriziyle değil, çok daha tehlikeli bir arz kaynaklı enflasyon dalgasıyla karşı karşıya kalabilir.

Bu nedenle bugün motorindeki birkaç liralık düşüşe bakıp rahatlamayın.

Fırtınanın yönü henüz değişmedi; sadece rüzgâr bir süreliğine dinmiş görünüyor.