Siyasette büyük lafların bittiği, mutfaktaki yangının konuştuğu yer faturalardır. Seçim takvimi yaklaştıkça meydanların asıl gündemi; ne soyut vaatler ne de bitmek bilmeyen siyasi polemikler olacak! Sandığın kaderini, ay sonunda posta kutularına atılan o elektrik ve doğalgaz kağıtları belirleyecek.
Henüz hiçbir siyasi partinin seçim beyannamesine resmi bir taahhüt olarak girmemiş olsa da siyaset kulislerinde ve toplumun kılcal damarlarında dolaşan tek bir formül bile tüm dengeleri altüst etmeye yetiyor.
Mesela 65 yaş üstü vatandaşlara elektrik ve doğalgaz bedellerinde yüzde 50 indirim, engelli ve muhtaç vatandaşlara ise temel tüketimde sıfır fatura.
Bu başlığın neden bir seçim vaadinin ötesinde, doğrudan bir toplumsal kırılma noktası olduğunu anlamak için soğuk istatistiklerin sıcak gerçekliğine bakmak gerekiyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2026 yılı üçüncü çeyrek verilerine göre ülkemizde 65 yaş ve üzerindeki vatandaşların sayısı 9,5 milyonu aşarak toplam nüfusun yüzde 11,1'ine ulaştı. Diğer yanda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından paylaşılan Nüfus ve Konut Araştırması kayıtları, en az bir engeli bulunan bireylerin toplam nüfusun yüzde 6,9'unu, yani yaklaşık 4 milyon 876 bin kişiyi oluşturduğunu ortaya koyuyor. İki grubu yan yana koyduğumuzda ve bu bireylerle aynı çatıyı paylaşan aile fertlerini hesaba kattığımızda, doğrudan enerji desteğine muhtaç 14 milyonu aşkın dev bir toplumsal bloktan söz ediyoruz.
Türkiye'de neredeyse her 10 seçmenden birinin 65 yaş üzerinde olduğu, milyonlarca hanenin ise engelli bakım yüküyle mücadele ettiği bir tabloda; enerji faturaları artık sıradan bir bütçe kalemi değil, doğrudan seçmenin vicdanı ve siyasi tercihinin anahtarıdır.
Kışın ortasında titreyen elleriyle kombisinin derecesini kısmak zorunda kalan emekli ile solunum cihazına bağlı yaşayan engelli bireyin elektrik sayacı arasındaki o görünmez bağ, önümüzdeki seçim kampanyalarının en keskin fay hattını oluşturacak.
Yakın zamandaki seçim yarışında muhalefet kanadının elindeki en güçlü ve en sarsıcı kart şüphesiz bu olacaktır.
Sabit maaşların enflasyon karşısında eridiği bir dönemde, mevcut sosyal yardımların dar gelir kriterlerine, hane içi gelir testlerine ve bitmek bilmeyen bürokratik prosedürlere sıkıştığını savunacak olan muhalefet, 65 yaş üstüne koşulsuz yarı yarıya indirimi ve engelli ile muhtaç haneye bedava enerjiyi "sosyal devletin namusu" olarak meydanlara taşıyabilir.
Bu teze göre enerji bir ticari meta değil, tıpkı su ve hava gibi en temel insan hakkıdır; kimsenin yaşlılığında karanlıkta oturmaya ya da soğukla sınanmaya mahkum edilmemesi gerekir.
Muhalefet kanadı, kamu bütçesindeki harcama önceliklerinin değiştirilmesi halinde bu kaynağın fazlasıyla yaratılabileceğini savunarak geniş bir seçmen kitlesinin gönlüne doğrudan dokunmayı hedefleyecektir.
Buna karşılık iktidar kanadının ve ekonomi yönetiminin ise bu popülist görünümlü ancak maliyeti yüksek hamleye karşı savunma hattını "mali disiplin, kaynak verimliliği ve hedefli destek" üzerinden kuracağı tahmin edeceksiniz.
Halihazırda dar gelirli ve ihtiyaç sahibi hanelere düzenli elektrik ve doğalgaz tüketim desteği verildiğini, kronik hastalara ek ödenek ayrıldığını ve aboneliklerde güvence bedeli muafiyeti getirildiğini iktidar temsilcileri hatırlatacaktır.
Milyonlarca kişiye gelir durumuna bakılmaksızın genel indirim yapmanın kamu maliyesinde derin gedikler açacağını da savunacaktır.
Ekonomik yönetimi ayrıca, yaklaşık 10 milyon yaşlıyı kapsayan koşulsuz bir yüzde 50 indirimin, yardıma ihtiyacı olmayan yüksek gelirli haneleri de devlet bütçesinden sübvanse edeceğini vurgulayacaktır. Bunun sosyal adalet ilkesiyle bağdaşmadığını dile getirecektir.
Mevcut sosyal yardım ağını daha da güçlendirerek, kaynağın doğrudan gerçekten muhtaç olan hanelere nakdi destek olarak aktarılması sanki daha doğru bir adım olacaktır. Ancak, siyasetin tam da bu noktasında iki büyük devlet ve ekonomi anlayışı karşı karşıya gelmiş olacak.
Bir yanda bürokrasiyi tamamen ortadan kaldıran, vatandaşı gelir ispatı yükünden kurtaran ve faturayı doğrudan yarıya indirmeyi vadeden kapsayıcı sosyal destek hamlesi.
Diğer yanda ise bütçe dengelerini koruyarak ekonomik istikrarı sürdürmeyi ve yardımları yalnızca en alttaki gelir grubuna odaklamayı savunan mali disiplin anlayışı.
Her iki tarafın da elinde kendince haklı gerekçeler, kendi seçmen tabanını konsolide edecek güçlü argümanlar var.
Ancak siyasetin teorik tartışmaları, akşam karanlığı çöktüğünde salonun ortasındaki peteğe dokunan o yaşlı elin hissettiği soğuk kadar gerçek değil.
Sonuç olarak önümüzdeki seçim süreci, vaatlerin havada uçuştuğu ama seçmenin sadece kendi mutfağındaki yangına ve cebindeki faturaya baktığı bir hesaplaşmaya sahne olacak.
Siyaset kurumunun görevi, rakamların ve bütçe dengelerinin arkasına sığınmadan, milyonlarca yaşlı ve engelli vatandaşın onurlu bir yaşam sürmesini sağlayacak kalıcı formülleri üretmesidir.
Uzun bir süredir ekonomik darboğazdaki milyonlarca seçmen, sandık günü geldiğinde, kürsülerde kimin daha yüksek sesle konuştuğuna veya kimin daha süslü cümleler kurduğuna değil; kışın ortasında evini kimin daha sıcak, gecesini kimin daha aydınlık tutacağına bakarak mührünü basacak emin olun…