Çocukların sağlıklı gelişiminde boy ve kilo takibinin yanı sıra iskelet sisteminin de yakından izlenmesi gerektiğini belirten uzmanlar, bacak boyu eşitsizliğinin erken dönemde tespit edilmemesi halinde ciddi ortopedik sorunların ortaya çıkabileceğini vurguluyor.
Central Hospital Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Can Yapıcı, iki bacak arasındaki uzunluk farkının zamanla omurga ve eklem sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirterek, tedavi edilmeyen vakalarda omurga eğriliği, kalça ve diz eklemlerinde erken kireçlenme ile kronik ağrıların görülebileceğini söyledi.
"Kendiliğinden düzelir" düşüncesi yanlış
Toplumda yaygın olan yanlış inanışlardan birinin, bacak boyu eşitsizliğinin çocuk büyüdükçe kendiliğinden düzeleceği düşüncesi olduğunu ifade eden Yapıcı, özellikle büyüme plaklarının zarar görmesine bağlı gelişen vakalarda farkın yaş ilerledikçe daha da belirgin hale geldiğini kaydetti.
Hangi Belirtiler Dikkate Alınmalı?
Hafif düzeydeki bacak boyu farkları çoğu zaman belirti vermese de fark arttıkça çeşitli sorunlar ortaya çıkabiliyor.
Uzmanlara göre şu belirtiler aileler için önemli uyarı işaretleri arasında yer alıyor:
· Yürürken aksama veya topallama
· Sürekli aynı bacağa ağırlık verme
· Ayakkabı tabanlarının farklı şekillerde aşınması
· Omuz ve kalça seviyelerinde belirgin asimetri
· Duruş bozuklukları
Dünya genelinde her 100 çocuğun yaklaşık 3 ila 5'inde klinik açıdan önemli kabul edilen bacak boyu eşitsizliği görüldüğüne dikkat çekilirken, zamanında müdahale edilmeyen vakalarda kalıcı sağlık sorunları gelişebileceği belirtiliyor.
Bacak Boyu Eşitsizliği Neden Oluşuyor?
Bacak boyu farkı doğuştan gelebileceği gibi sonradan da ortaya çıkabiliyor.
Çocukluk döneminde yaşanan ve büyüme plaklarını etkileyen kemik kırıkları, enfeksiyonlar ve gelişimsel kalça displazisi en sık nedenler arasında yer alıyor. Ayrıca doğumsal uzuv gelişim bozuklukları, bazı genetik hastalıklar ve sendromlar da bacak boyu eşitsizliğine yol açabiliyor.
Daha nadir görülen nedenler arasında ise kemik tümörleri ve çocukluk çağı romatizması bulunuyor.
Hafif Vakalar Ameliyatsız Tedavi Edilebiliyor
Uzmanlar, her bacak boyu farkının cerrahi müdahale gerektirmediğini belirtiyor. Özellikle 2 santimetrenin altındaki eşitsizliklerde ameliyatsız yöntemler ön plana çıkıyor.
Kişiye Özel Tabanlıklar
Özel olarak hazırlanan tabanlıklar, kısa olan bacağı destekleyerek omurga ve kalça dengesinin korunmasına yardımcı oluyor. Böylece eklemlere binen yük dengelenirken duruş bozukluklarının önüne geçilebiliyor.
Ayakkabı Yükseltmeleri
Ameliyat gerektirmeyen ancak tabanlıkla düzeltilemeyen durumlarda ayakkabı tabanına eklenen yükselticiler sayesinde iki bacak arasındaki fark azaltılabiliyor.
Büyük Farklarda Cerrahi Yöntemler Uygulanıyor
Uzmanlar, erişkinlik dönemine kadar farkın 2 ila 2,5 santimetrenin üzerine çıkmasının beklendiği çocuklarda cerrahi seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Manyetik Uzatma Teknolojisi Öne Çıkıyor
Günümüzde uygulanan modern yöntemlerde kemiğin kendi kendini üretme kapasitesinden yararlanılıyor. Kemik içine yerleştirilen ve dışarıdan görünmeyen manyetik çiviler sayesinde kontrollü uzatma işlemi gerçekleştirilebiliyor. Daha düşük enfeksiyon riski ve estetik avantajları nedeniyle bu yöntem son yıllarda sık tercih ediliyor.
Dıştan ve Kombine Sistemler
Eksternal fiksatör adı verilen dış metal çerçeveler özellikle kemik kısalığına eğriliğin de eşlik ettiği durumlarda kullanılıyor. Bazı vakalarda içten çivi ve dıştan fiksatör birlikte uygulanarak tedavi süreci daha konforlu hale getirilebiliyor.
Erken Tanı Tedavide Başarıyı Artırıyor
Büyüme hızının kontrollü şekilde yavaşlatıldığı epifizyodez yöntemiyle de uzun olan bacağın gelişimi düzenlenerek kısa bacağın zaman içinde dengeyi yakalaması sağlanabiliyor.
Op. Dr. Can Yapıcı, çocukların büyüme döneminde düzenli ortopedik kontrollerden geçirilmesinin önemine dikkat çekerek, erken teşhisin hem tedavi başarısını artırdığını hem de ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek kalıcı iskelet sistemi sorunlarının önüne geçebildiğini vurguladı.
