YKS’ye sayılı günler kala adaylar son hazırlıklarını sürdürürken, sınav bu yıl 20 Haziran’da TYT, 21 Haziran’da AYT oturumlarıyla gerçekleştirilecek. Uzmanlar son 10 günün çalışma düzeni, beslenme, uyku ve sınav kaygısının yönetimi açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Diyetisyen Zeynep Katı Çömez, beslenme düzeni, su tüketimi ve kafein kontrolünün zihinsel performansı etkilediğini belirtirken; Eğitim Koçu Büşra Arslan ise tekrar, deneme çözümü, biyolojik ritmin sınav saatine göre ayarlanması ve zihnin dinlendirilmesinin başarıyı artırdığını ifade ediyor.
DENGELİ BESLENME VE DÜZENLİ ÖĞÜN VURGUSU
Diyetisyen Zeynep Katı Çömez, sınava sayılı günler kala öğrencilerin düzenli ve dengeli beslenmeye odaklanması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Sınava sayılı günler kala öğrencilerin önceliği, düzenli ve dengeli bir beslenme düzeni oluşturmak olmalı. Bu dönemde öğün atlamak, uzun süre aç kalmak veya hızlı enerji veren şekerli gıdalara yönelmek dikkat ve konsantrasyonu olumsuz etkileyebilir. Özellikle yumurta, süt ürünleri, et, tavuk, balık ve kurubaklagiller gibi protein kaynakları ile tam tahıllı karbonhidratların birlikte tüketilmesi gün boyu daha dengeli bir enerji sağlar. Ayrıca omega-3 içeren besinler de zihinsel performansın desteklenmesinde önemli rol oynar. Beslenmenin yanı sıra yeterli uyku ve su tüketimi de bu süreçte ihmal edilmemelidir.”
SINAV KAYGISI BESLENME DÜZENİNİ NASIL ETKİLİYOR?
Diyetisyen Zeynep Katı Çömez, sınav döneminde yaşanan stresin öğrencilerin beslenme alışkanlıklarını etkileyebildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Sınav stresi bazı öğrencilerde iştahsızlığa, bazı öğrencilerde ise aşırı yeme eğilimine neden olabiliyor. Bu nedenle öğrencilerin açlık ve tokluk sinyallerini göz ardı etmeden, düzenli öğünlerle ilerlemesi önemli.
Mide hassasiyeti yaşayan öğrenciler daha hafif ve kolay sindirilebilen öğünleri tercih edebilir. Yoğurt ve kefir gibi fermente süt ürünleri bağırsak sağlığını desteklerken, yeterli sıvı alımı da sindirim sistemi şikayetlerinin azalmasına yardımcı olabilir. Bu dönemde aşırı kahve ve enerji içeceği tüketiminden kaçınılması da faydalı olacaktır. Çünkü fazla kafein kaygı düzeyini artırabilir ve uyku kalitesini bozabilir.”
SINAV SABAHI ALIŞKANLIKLAR BAŞARIYI ETKİLİYOR
Diyetisyen Zeynep Katı Çömez, sınavdan önceki akşam ve sınav sabahında beslenme düzeninin korunmasının önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “Sınavdan önceki akşam alışılmış beslenme düzeninin dışına çıkılmamalı, ağır ve yağlı yemeklerden uzak durulmalıdır. Protein, sebze ve kompleks karbonhidrat içeren dengeli bir akşam yemeği yeterli olacaktır. Sınav sabahı ise kahvaltı mutlaka yapılmalıdır. Haşlanmış yumurta, peynir, tam tahıllı ekmek, söğüş sebzeler ve bir porsiyon meyve dengeli bir seçenek oluşturur. Ancak burada en önemli nokta, öğrencinin daha önce tüketmediği hiçbir yiyeceği sınav günü denememesidir. Su tüketimi de sınav performansını etkileyen önemli faktörlerden biridir; gün içerisinde düzenli su içilmeli, sınavdan hemen önce aşırı miktarda su tüketilmemelidir. Hafif düzeyde susuzluk bile dikkat ve odaklanmayı olumsuz etkileyebildiği için öğrencilerin sınav sabahına yeterli sıvı almış olarak başlaması önem taşır.”
“YENİ KONU YERİNE TEKRAR VE DENEME ÇÖZÜLMELİ”
Eğitim Koçu Büşra Arslan, sınava son 10 gün kala çalışma düzeninin yeni konu öğrenmekten çok tekrar ve deneme odaklı olması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Sınava son 10 gün kala yeni konu öğrenmeye çalışmak yerine, mevcut bilgileri sağlamlaştırmaya odaklanmak daha verimlidir. Bu süreçte günlük denemeler çözülmeli, yapılan yanlışlar detaylı şekilde analiz edilmelidir. Öğrencinin eksik olduğu konular belirlenerek kısa konu tekrarları yapılmalı; ancak uzun konu anlatımlarına zaman ayrılmamalıdır. Amaç yeni bilgi yüklemek değil, mevcut bilgiyi sınavda en verimli şekilde kullanabilmektir.”
BİYOLOJİK SAAT SINAV SAATİNE GÖRE DÜZENLENMELİDİR
Eğitim Koçu Büşra Arslan, öğrencilerin son günlerde çalışma temposunu sınav saatine göre düzenlemesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Son günlerde öğrencinin biyolojik saati sınav saatine göre düzenlenmelidir. Geç saatlere kadar çalışmak yerine erken uyuyup erken kalkma alışkanlığı kazanılmalıdır. Özellikle sınavın yapılacağı saatlerde deneme çözmek, zihnin o saat aralığında daha aktif olmasını sağlar. Düzenli uyku, dengeli beslenme ve kısa yürüyüşler hem dikkat süresini artırır hem de sınav performansını olumlu etkiler.”
SON 24 SAAT VE SINAV SABAHINDA NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Eğitim Koçu Büşra Arslan, sınava son 24 saat ve sınav sabahının zihinsel olarak sakin geçirilmesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı: “Son 24 saatte yoğun çalışma yapmak yerine zihni dinlendirmek gerekir.
Öğrenci kendine şunu hatırlatmalıdır: ‘Bu sınav önemli ama hayatımın tamamını belirleyen tek şey değil.’ Sınav sabahı daha önce denenmemiş yiyeceklerden kaçınılmalı, sakin bir kahvaltı yapılmalı ve sınav yerine zamanında ulaşılmalıdır. Kaygıyı tamamen yok etmeye çalışmak yerine, onu doğal bir duygu olarak kabul etmek gerekir. Unutulmamalıdır ki başarıyı belirleyen yalnızca bilgi değil, o bilgiyi sakin ve kontrollü şekilde kullanabilme becerisidir.”
