Türkiye'nin en önemli sorunu ekonomi...
Ancak bu konu bir türlü gündeme gelmiyor...
Bu durum, seçimler öncesinde ve sonrasında doğal karşılanabilirdi; ne de olsa seçimler 'kızışkın' bir ortamda cereyan etmişti ve ister istemez gündemi belirlemişti...
Ancak aradan neredeyse bir ay geçti...
Hala seçim sonuçları tartışılıyor, seçimlerin yenilenip yenilenmeyeceği sorusuna cevap aranıyor.
***
Bu arada seçim tartışmaları kimi zaman biraz geriye düştüğü zaman ana muhalefet liderine yapılan saldırıdan 'pedofili' sapıklıklarına kadar bir dizi 'sansasyonel' olay onun bıraktığı boşluğu hemen dolduruyor...
Ve en önemli sorunumuz olan ekonomi yine geri planda kalıyor...
Eğer YSK, AKP ve MHP'nin başvurularını kabul eder ve seçimlerin tekrarlanmasına karar verirse, daha uzun bir süre, belki de yaza kadar siyasal tartışmaların gündemin bir numaralı konusu olarak kalmaya devam edecek.
***
Bundan fayda umanlar var mı bilmiyoruz...
Ancak şunu biliyoruz:
Siyaset ya da güncel 'sansasyonel olaylar' medya kanallarını ne kadar etkisi altına alırsa alsın, ekonomi, iş dünyasından aile ortamına kadar kendi gündemini belirliyor ve sessiz sedasız da olsa insanlara acı çektiriyor.
***
Her gün siyaset tartıştığımız Mart ve Nisan aylarında yaşanan olgulara bir baktığımızda bu durum açıkça görülüyor...
Geçtiğimiz ay açıklanan 2018 dördüncü çeyrek rakamlarına göre ekonomi bu dönemde yüzde 3 oranında küçüldü; böylece yüzde 5,5 büyüme hedefi hayal oldu...
Ama küçülme yalnızca 'genel ekonomi'yle sınırlı kalmadı...
Hanehalkının tüketimi yani iç talep de 2018'in son çeyreğinde yüzde 8,9 oranında azaldı... Yani insanlar daha az kazandı ve daha az harcadı...
Sanayi yüzde 6,4 küçüldü...
Yatırımlar dördüncü çeyrekte aynı 'trendi' izledi ve yüzde 12,9 daraldı ...
İthalattaki daralma yüzde 24'ü buldu...
Finans ve sigortacılık alanı yüzde 16,2 küçüldü...
Yıllardır ekonominin lokomotifi olarak görülen inşaat sektörü yüzde 8,7 geriledi; böylece üçüncü çeyrekteki yüzde 5'lik daralmanın ardından sektör iki çeyrek üst üste gerilemiş oldu.
***
Bunlar geçen yılın geçtiğimiz günlerde kesinleşen rakamları...
Bu arada 2019'un ilk çeyreği de geride kaldı...
Peki bu yılın ilk üç ayında neler oldu?
***
TÜFE'de 2019 yılı Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 1,03, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 2,27, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19,71 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 18,70 artış gerçekleşti...
Seçimin hemen sonrasında 1 Nisan'da 5.69'dan 5.43 seviyelerine kadar gerileyen dolar/TL kuru 5,95'i aştı...
Seçim öncesinde yabancı yatırımcılarda endişeye neden olan Merkez Bankası (TCMB) rezervlerindeki erime devam etti... Rezerv, 1 Mart-22 Mart döneminde 35.2 milyar dolardan 26.1 milyar dolara düştü... TCMB seçimin hemen öncesinde aldığı bir takım tartışmalı önlemlerle net döviz rezervlerini 29.7 milyar dolara kadar yükseltti. Ancak seçimden sonraki haftada 5 nisan itibarıyla TCMB net rezervindeki kan kaybı sürdü...
Geçtiğimiz günlerde 8 milyar dolarlık bir dış borç ödemesi yapıldı... Haziran ayından Ekim ayına kadar ayda ortalama 5 milyar dolar civarında dış borç ödemesi yapılması gerekiyor; bu da 34 milyar dolardan fazla bir paranın MB kasasından çıkması gerektiği anlamına geliyor...
TL'deki değer kaybı ve yabancı sermayenin ülkeden çekilme sürecinin devam etmesi rezervlerin güçlendirilmesini engelliyor...
Bu arada ABD'nin İran'a uyguladığı yaptırımlar konusundaki muafiyetin önümüzdeki günlerde kaldırılacağının açıklanması, enerji fiyatlarının tırmanma sürecine girmesi ve ihracatın düşmesi gelecek konusunda iyimser yorum yapmayı imkansız kılıyor.
***
Dahası var...
Mart ayında işsizlik yüzde 15'e yaklaştı... TÜİK verilerine göre son 1-2 aylık süreçte işsiz kalanların sayısı yüzde 36 artarak bir milyon 700 bini aştı. Son 3-5 ayda işsiz kalanların sayısı yüzde 52.7 artışla bir milyon 245 bine ulaştı. 4.7 milyona dayanan işsizlerin yüzde 64'ünü son altı ayda işsiz kalanlar oluşturdu.
Kapanan küçük işletme sayısı yıllık bazda yüzde 27.46 oranında arttı.
***
Bu kadarı ekonominin gündemin en önemli konusu haline gelmesi için yeterli değil mi?..
Ama yeterli olmuyor...
İlginç bir ülkeyiz vesselam!
