Dil, yaşayan bir organizmadır. Zamanla değişir, gelişir, kimi zaman da yanlışları doğruların önüne geçirir. İşte bu noktada karşımıza yüzyıllardır kullanılan ilginç bir kavram çıkar: Galat-ı meşhur.
Osmanlıca kökenli bu ifade, “herkes tarafından benimsenmiş yanlış” anlamına gelir. Dil bilginleri bunu, “Galat-ı meşhur, lugat-ı fasihten evladır.” sözüyle özetler. Yani, toplumun benimsediği yaygın yanlış, sözlükteki doğru kullanımdan daha güçlü hâle gelebilir.
Bugün farkında olmadan kullandığımız pek çok kelime bunun örneğidir. Kimi sözcükler yanlış telaffuzla dile yerleşmiş, kimileri ise yanlış anlamlarıyla yaşamaya devam etmiştir. Başlangıçta hata olarak görülen kullanımlar, yıllar içinde toplum tarafından kabul edilince artık günlük dilin doğal bir parçası hâline gelmiştir.
Bu durum yalnızca dile özgü değildir. Hayatın her alanında tekrar edilen yanlışlar zamanla doğru kabul edilmeye başlanabilir. Sosyal medyada hızla yayılan asılsız bilgiler, doğruluğu sorgulanmadan paylaşılan haberler ve kulaktan kulağa aktarılan şehir efsaneleri de modern çağın “galat-ı meşhur” örnekleridir. Bir bilginin çok kişi tarafından dile getirilmesi, onun doğru olduğu anlamına gelmez.
Devamı için tıklayınız
