Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Ahmet İnanır, menisküs yırtıkları ve diz sağlığı hakkında önemli bilgiler verdi. Menisküslerin diz ekleminin yük dağılımı, stabilizasyon ve kıkırdak beslenmesi açısından kritik olduğunu belirten İnanır, yırtıkların belirtileri ve tedavi seçeneklerini anlattı.
Menisküs nedir ve ne işe yarar?
Menisküsler, femur ve tibia arasındaki dairesel kama şekilli fibro-kartilajinöz yapılardır. Su ve Tip 1 kollajen liflerinden oluşur. Diz eklemine binen yükü dağıtarak, darbeye karşı direnç sağlar, eklem kıkırdağının kayganlığını ve beslenmesini destekler, proprioseptif süreçlere katkıda bulunur.
Belirtiler ve risk grupları
Diz ağrısı, şişlik, hareket kısıtlılığı, kilitlenme ve denge bozukluğu menisküs yırtığının yaygın belirtilerindendir. Sporcular başta olmak üzere ani dönme hareketleri, aşırı yüklenme, diz travmaları ve yaşlanma menisküs yırtıklarına yol açabilir.
Tanı ve teşhis
Menisküs yırtıkları muayene ve manyetik rezonans (MR) görüntüleme ile teşhis edilir. Ancak hiçbir şikayeti olmayan kişilerin MR’larında da %20 oranında yırtık görülebilmektedir. Bu nedenle yırtık tespit edilen herkesin hemen cerrahiye yönlendirilmemesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Tedavi yöntemleri
İnanır, tedavinin sadece ağrıyı gidermeye değil, menisküsü korumaya odaklanması gerektiğini belirtti. Ameliyatsız yöntemler arasında kök hücre kombinasyonları, osteopatik manuel terapi, kinezyobantlama, proloterapi, nöralterapi ve ozon terapi uygulanabilir. Egzersizler ve kilo kontrolü ile menisküs dokusu korunabilir.
Cerrahi öncelikler ve uyarılar
Doç. Dr. İnanır, menisküsün %15-34’ünün çıkarılmasının dizde şok emici etkisini azaltacağını ve temas basıncını %35 artıracağını belirtti. Bu durum diz kireçlenmesini hızlandırır. Radyal, oblik ve kova sapı yırtıkları dışında cerrahi hemen önerilmemelidir; özellikle stabil yırtıklarda cerrahi ile fizik tedavi arasında fark bulunmamaktadır.
Yaş ve dejenerasyon etkisi
Yaş ilerledikçe menisküs kalitesi düşer, su içeriği ve dejenerasyon artar. Bu nedenle tedavi planı yırtığın tipi, yeri ve yaşına göre belirlenmelidir. Dejeneratif yırtıklar, yaşlı hastalar kadar aktif kişilerde de görülebilir.
Doç. Dr. İnanır, menisküs yırtıklarında önceliğin dokuyu korumak ve tamir etmek olduğunu vurgulayarak, hastaların doğru tanı ve uzman yönlendirmesi ile uzun vadede diz sağlığını koruyabileceğini ifade etti.
