TÜBA Uluslararası İlişkiler Çalışma Grubu, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında ortaya çıkan bölgesel gelişmeler değerlendirildi. İran’daki gelişmelerin Türkiye’ye olası yansımaları, Orta Doğu’daki son gelişmelerin genel jeopolitik çerçevesi, İran’ın iç siyasi, ekonomik ve toplumsal durumu, İran–İsrail ilişkilerinin tarihsel ve stratejik boyutu, ABD ve İsrail’in İran politikalarının jeopolitik ve ekonomik boyutları, Çin’in bölgedeki rolü, uluslararası hukuk açısından askeri müdahalenin değerlendirilmesi, Gazze savaşı ve enerji güvenliği bağlamında bölgesel etkiler detaylandırıldı.
ORTA DOĞU’DA YAŞANANLARIN KÜRESEL BOYUTU
Son dönemde Orta Doğu’da yaşanan gelişmelerin yalnızca tekil olaylar olarak değil, küresel enerji krizi, büyük güç rekabeti ve uluslararası sistemdeki norm erozyonunun bir sonucu olarak değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Şeker “Rusya-Ukrayna savaşıyla derinleşen enerji darboğazının ve Avrupa’nın yeniden nükleer enerjiye yönelme arayışlarının bölgesel dengeleri etkiliyor. Bu süreçte Orta Doğu’daki çatışmalar giderek daha geniş jeopolitik sonuçlar doğuruyor. Modern savaşların siviller üzerindeki etkisi artıyor ve uluslararası kurumların caydırıcılığı zayıflıyor” dedi.
İran’ın bölgesel ve askeri kapasitesine rağmen iç siyasi dengelerin kırılganlığını koruduğu vurgulandı. İran’ın destek verdiği bölgesel aktörler ve bu aktörlerin İran’ın stratejik yaklaşımı içindeki yeri de toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı.
ABD VE İSRAİL POLİTİKALARININ ARKA BAHÇESİ
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik politikalarının jeopolitik ve ekonomik boyutları da ele alındı. Enerji politikaları, küresel güç dengeleri ve Orta Doğu’daki değişen stratejik hesapların söz konusu müdahalelerde rol oynayabileceği değerlendirmesi yapıldı. Söz konusu müdahalenin uluslararası hukuk açısından tartışmalı yönleri olduğu ve küresel düzen üzerindeki etkilerinin dikkatle incelenmesi gerektiği ifade edildi.
GÖÇE DİKKAT ÇEKİLDİ
İran’daki gelişmelerin Türkiye’ye olası yansımalarına da değinilirken, özellikle İranlı öğrencilerin Türkiye’ye yönelen eğitim ve göç hareketliliğinin artma ihtimali ve bu süreçte akademik ve sosyal destek mekanizmalarının önemine dikkat çekildi. Çin, Japonya ve diğer büyük ekonomilerin enerji tedarik stratejileri ile Körfez bölgesindeki gelişmeler arasındaki ilişki üzerinde de duruldu.
Toplantıya TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Çalışma Grubu Yürütücüsü Prof. Dr. A. Nuri Yurdusev, Prof. Dr. Pınar Bilgin, Prof. Dr. Şener Aktürk, Prof. Dr. Ali Balcı, Prof. Dr. Ayşegül Komsuoğlu, Doç. Dr. Bayram Sinkaya ve TÜBA Genç Akademi Başkanı Doç. Dr. Mürsel Doğrul katıldı.
