Bayraktar, tarımsal üretimde kullanılan girdilerde yaşanan fiyat artışlarına ve üretici ile market fiyatları arasındaki farklara dikkat çekerek “Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Ağustos ayında, Temmuz ayına göre 20.20.0 gübresi yüzde 6,6, DAP gübresi yüzde 4,3, amonyum sülfat gübresi yüzde 2,1, CAN (yüzde 26) gübresi yüzde 0,1 oranında artış gösterdi. Buna karşın üre gübresi yüzde 1,3 oranında düştü” dedi.

MAZOT AYLIK YÜZDE 2.7 ARTTI

Verilere göre geçen yılın Ağustos ayına göre son bir yılda üre gübresinin yüzde 85,3, DAP gübresinin yüzde 56,9, 20.20.0 gübresinin yüzde 51,7, CAN(26) gübresinin yüzde 39,3, ve amonyum sülfat gübresinin yüzde 33,8 oranında arttığını kaydeden Bayraktar, “ Ağustos ayında Temmuz ayına göre besi yemi yüzde 0,7, süt yemi yüzde 0,6, son bir yılda besi yemi yüzde 34,5, süt yemi yüzde 31,8 oranında arttı. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 12,8 oranında artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 14,94 oranında arttı. Mazot fiyatı aylık olarak yüzde 2,7 oranında düşmesine rağmen yıllık yüzde 21,8 oranında arttı. Girdi fiyatlarında yıllık bazda en fazla artış yüzde 85,3 oranıyla üre gübresinde görüldü” değerlendirmesi yaptı.

AĞUSTOS AYI ÜRETİCİ MARKET FİYAT DEĞİŞİMİ

Ağustos ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 335,3 ile havuçta görüldüğünü kaydeden Bayraktar, “Havuçtaki fiyat farkını yüzde 299,9 ile kabak, yüzde 293,7 ile limon, yüzde 270,5 ile patlıcan, yüzde 222,8 ile sivri biber takip etti. Havuç 4,4 kat, kabak 4 kat, limon 3,9 kat, patlıcan 3,7 kat, sivri biber 3,2 kat fazlaya satıldı. Üreticide 11 lira olan havuç markette 47 lira 88 kuruşa, 8 lira 38 kuruş olan kabak 33 lira 49 kuruşa, 38 lira 75 kuruş olan limon 152 lira 57 kuruşa, 10 lira 88 kuruş olan patlıcan 40 lira 30 kuruşa ve 14 lira 70 kuruş olan sivri biber 47 lira 45 kuruşa satıldı. Ağustos ayında fiyatı en fazla artan ürün markette ve üreticide yeşil fasulye olurken, fiyatı en fazla düşen ürün markette kuru soğan, üreticide ise limon oldu” dedi. Bayraktar sözlerini şöyle sürdürdü:

MARKET FİYATLARINDA DÜŞÜŞ OLMADI

“Ağustos ayında markette 37 ürünün 30’unda fiyat artışı, 6’sında ise fiyat azalışı görülürken, bir üründe fiyat değişimi olmadı. Ağustos ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 56 ile yeşil fasulye oldu. Yeşil fasulyedeki artışını yüzde 55,4 ile kabak, yüzde 39,7 ile salatalık, yüzde 35,8 ile patlıcan ve yüzde 19,2 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 9 ile kuru soğan oldu. Soğandaki fiyat düşüşünü yüzde 6,6 ile domates, yüzde 2,7 ile patates, yüzde 2,3 ile pirinç ve yüzde 1,2 ile sivri biber izledi.”

ÜRETİCİ FİYATLARININ YÜZDE 75’İ ARTTI

Ağustos ayında üreticide 29 ürünün 19’unda fiyat artışı olurken 6’sında fiyat düşüşü görüldüğüne vurgu yapan Bayraktar, “Kuru soğan, kuru kayısı, kuru incir ve elmada ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 44,6 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat düşüşünü yüzde 24,6 ile sivri biber, yüzde 20 ile maydanoz, yüzde 9,1 ile patates, yüzde 8,3 ile havuç ve yüzde 1,1 ile yeşil mercimek izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 152,9 ile yeşil fasulyede görüldü. Yeşil fasulyedeki fiyat artışını yüzde 136,7 ile salatalık, yüzde 45 ile patlıcan, yüzde 30,9 ile kabak izledi” değerlendirmesi yaptı.

LİMONDAKİ FİYATI ‘MAYER TÜRÜ’ DÜŞÜRDÜ

TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici fiyat değişiminin nedenleri konusunda ise şu ifadeleri kullandı:

“Çukurova Bölgesi’nde erkenci çeşit Mayer limon üretiminin fazla olması, piyasada limon arzının artmasına ve fiyatların düşmesine neden oldu. Geçtiğimiz yıl yeterli gelir elde edemeyen limon üreticileri, bu yıl da benzer sıkıntılarla karşı karşıya kaldı.

Yazlık patateste erkenci çeşitler bitmek üzere iken orta erkenci çeşitlerde de hasat başladı. Bu yıl rekoltenin yüksek olması ve yazlık patatesin depolanamaması nedeniyle üretici fiyatları 4 buçuk lira seviyelerine kadar geriledi. Pazarda ve markette ortalama 14 lira 66 kuruş olan patateste üretici fiyatındaki bu düşüş, artan girdi ve işçilik maliyetleri karşısında üreticiyi ciddi anlamda zarara uğrattı.

Benzer şekilde kuru soğanda da üretim fazlalığı nedeniyle fiyatlar geçen yılın aynı döneminde 4 lira 88 kuruş iken bu yıl aynı dönemde 4 buçuk liraya gerileyerek maliyetinde altına inerek üreticiyi mağdur etti.

Maydanozda mevsim şartlarının elverişli gitmesiyle birlikte ürün miktarının artması, buna karşılık tüketici talebinin sabit kalması, arz fazlası yaratarak fiyatların düşmesine neden olmuştur.

Tüketici talebinin yeterince olmaması nedeniyle havuç piyasasında oluşan düşük talep, ürün fiyatlarının gerilemesine neden olmuştur

Yeşil fasulye, salatalık, patlıcan ve kabakta sezon sonunun gelmesinden dolayı arz azaldı ürün fiyatları arttı.”

Muhabir: Cemil Cahit SARAÇOĞLU