Ankara’nın Ulus Meydanı’nda bulunan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Binası, Millî Mücadele yıllarında aldığı rolle Türkiye tarihinin önemli yapıları arasında yer alıyor. 23 Nisan 1920’de Meclisin açılışına ev sahipliği yapan bina, Kurtuluş Savaşı’nın askeri ve siyasi kararlarının alındığı, Cumhuriyet’in temellerinin atıldığı merkez oldu.
1915 yılında kulüp binası olarak planlanan yapı, Ankara taşından inşa edildi. Meclisin 23 Nisan 1920’de açılmasına karar verildiğinde henüz tamamlanmamış olan bina, halkın desteğiyle kısa sürede hazır hâle getirildi. Böylece Millî Mücadele’nin yönetim merkezi olarak kullanılmaya başlandı.
Meclisin açılmasıyla birlikte millet iradesine dayanan yeni bir yönetim anlayışının temelleri atıldı. Açılış günü ilk konuşmayı yapan Şerif Bey, millet iradesinin önemini vurguladı. 24 Nisan 1920’de söz alan Mustafa Kemal Paşa ise Meclisin üzerinde hiçbir gücün bulunmadığını belirterek yeni dönemin yönetim anlayışını ortaya koydu.
CUMHURİYET BU MECLİSTE İLAN EDİLDİ
1920-1924 yılları arasında Meclis binası, yalnızca yasama faaliyetlerinin yürütüldüğü bir yer olmadı. Kurtuluş Savaşı’nın askeri ve siyasi yönetimi de buradan gerçekleştirildi. Cephe stratejilerinin belirlenmesi, düzenli ordunun kurulması ve bağımsızlık mücadelesinin yürütülmesine ilişkin önemli kararlar bu binada alındı.
Türkiye’nin siyasi yapısını şekillendiren tarihî kararlar da bu dönemde Meclis gündemine geldi. 1921 Anayasası’nın kabulü, İstiklal Marşı’nın millî marş olarak kabul edilmesi ve Saltanatın kaldırılması bu binada gerçekleştirilen çalışmalar arasında yer aldı. Ankara’nın başkent ilan edilmesi ve 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle Türkiye’nin yönetim biçimi değişti.
Cumhuriyet’in ilan edildiği 29 Ekim 1923, binanın tarihindeki en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edilen kararla Cumhuriyet yönetimine geçildi ve Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı seçildi.
1961’DE MÜZE OLARAK AÇILDI
Meclisin ikinci binasına taşınmasının ardından 18 Ekim 1924’te asli işlevini yitiren yapı, farklı kurumlara hizmet verdi. Bir süre Cumhuriyet Halk Partisi Genel Merkezi olarak kullanılan bina, daha sonra Ankara Adliye Hukuk Mektebi’ne ev sahipliği yaptı.
1952’de Millî Eğitim Bakanlığına devredilen binanın müzeye dönüştürülmesi fikri 1957’de gündeme geldi. Hazırlıkların tamamlanmasının ardından yapı, 23 Nisan 1961’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi adıyla ziyarete açıldı.
1981’de kapsamlı bir restorasyondan geçirilen bina, teşhir alanlarının yenilenmesinin ardından aynı yıl Kurtuluş Savaşı Müzesi adıyla yeniden hizmet vermeye başladı.
TARİHÎ SALON VE ODALAR ZİYARETE AÇIK
Kurtuluş Savaşı Müzesi’nde Meclis Toplantı Salonu, Mustafa Kemal Atatürk’ün çalışma odası ve komisyon odalarının yanı sıra Millî Mücadele dönemine ait belgeler, haritalar, silahlar ve kişisel eşyalar sergileniyor. Tarihî yapının bölümleri, dönemin Meclis çalışmalarını ve bağımsızlık mücadelesinin koşullarını ziyaretçilere aktarıyor.
Pazartesi günleri kapalı olan müze, millî bayramlara denk gelen pazartesi günlerinde ise ziyarete açık tutuluyor. Yaz döneminde 09.00-18.00, kış döneminde 09.00-17.00 saatleri arasında ziyaret edilebilen müzeye giriş MüzeKart ile sağlanıyor. Belirli gruplar için ücretsiz ziyaret imkânı da bulunuyor.
