Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanı (AFAD) Ali Hamza Pehlivan, 24 üniversiteden 100'ün üzerinde araştırmacı ve 300'ün üzerinde genç bursiyerin görev aldığı, AFAD ve MTA'nın paydaş kurum olduğu Türkiye Paleosismoloji Projesi kapsamında deprem üretme potansiyeli yüksek 132 fayın paleosismolojik özelliklerini belirlemeye yönelik projenin devam ettiğini bildirdi.
TÜBİTAK ile AFAD tarafından, "1001 Ulusal Deprem Araştırmaları Programı Projeleri Değerlendirme (UDAP) Çalıştayı ve 2026 Yılı Ortak Proje Çağrısı Tanıtımı Programı" düzenlendi.
AFAD'da gerçekleştirilen çalıştayın açılışında konuşan AFAD Başkanı Pehlivan, doğa kaynaklı afetlerin çoklu bir yaklaşımı ve hazırlık, müdahale ile iyileştirme aşamalarını kapsayan bütünleşik bir afet yönetimi anlayışını zorunlu kıldığını vurguladı.
AFAD'ın bu anlayış doğrultusunda tüm afet türlerinde kapsamlı çalışmalar yürüttüğünü, ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyonu sürdürdüğünü belirten Pehlivan, depremin en öncelikli afet türleri arasında yer aldığını ifade etti.
Pehlivan, afetlere dirençli bir Türkiye hedefine ulaşmak için tüm kurum ve kuruluşların, üniversitelerin ve TÜBİTAK gibi bilim, teknoloji ile araştırma alanında öncü yapıların işbirliği içinde çalışmasının büyük önem taşıdığını kaydetti.
Çalıştay ve proje çağrı tanıtım programının afetler konusunda işbirliği için hayata geçirilen önemli çalışma örneklerinden olduğunu aktaran Pehlivan, AFAD'ın kuruluşundan sonra hazırlıklarına başlanan ve ülke ölçeğinde risk azaltma alanındaki ilk strateji belgelerinden biri olan Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı'nın (UDSEP-2023) afet risklerinin bilimsel temelde ele alınmasında önemli bir adım olduğunu bildirdi.
"260 proje başvurusu yapılmış, bunlardan 65'i desteklenmiştir"
Ulusal Deprem Araştırma Programı kapsamında 2012-2023 yılları arasında çok sayıda başvuru aldıklarını aktaran Pehlivan, "Program kapsamında 2012-2023 yılları arasında 260 proje başvurusu yapılmış, bunlardan 65'i desteklenmiştir. Çok paydaşlığı ve kapsayıcılığı esas alan UDAP kapsamında 20 farklı ilimizden 29 üniversite afet araştırma desteğinden faydalanmıştır. Bu desteklerden 290 yardımcı araştırmacı ve 66 bursiyer yararlanmıştır." bilgisini verdi.
Pehlivan, desteklenecek proje sayısının artırılması amacıyla 30 Ekim 2023'te AFAD ve TÜBİTAK arasında 'Bilimsel Araştırma-Geliştirme, Yenilik ve İnsan Kaynağı Alanında İş Birliği Protokolü' imzalandığını anımsatarak, "Bu protokol sonrasında birçok proje hayata geçirilmeye başlanmıştır. 24 üniversiteden 100'ün üzerinde araştırmacı ve 300'ün üzerinde genç bursiyerin görev aldığı, AFAD ve MTA'nın paydaş kurum olduğu Türkiye Paleosismoloji Projesi kapsamında deprem üretme potansiyeli yüksek 132 fayın paleosismolojik özelliklerini belirlemeye yönelik proje devam etmektedir." ifadelerini kullandı.
TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) ve AFAD'ın farklı alanlarda önemli projeleri birlikte yürüttüğünü, TÜBİTAK ile yapılan işbirliğinin son derece kıymetli olduğunu belirten Pehlivan, uzun süredir devam eden güçlü işbirliği sayesinde bilimsel araştırmalar ile afet yönetimi politikalarının daha güçlü şekilde buluştuğunu kaydetti.
"47 proje ile sözleşme imzalanarak çalışmalar başlatılmıştır"
Pehlivan, akademik bilgi birikimiyle uygulamaya dönük ihtiyaçların bir araya gelmesinin Türkiye'nin afetlere karşı hazırlık kapasitesini önemli ölçüde artırdığına dikkati çekti.
Bugün gerçekleştirilen TÜBİTAK-AFAD 1001 UDAP Çalıştayı'nın da bu işbirliğinin önemli bir adımını oluşturduğunun altını çizen Pehlivan, sözlerine şöyle devam etti:
"TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanlığı (ARDEB) tarafından 2024 yılı Nisan ayında 'TÜBİTAK-AFAD Ulusal Deprem Araştırmaları Programı (UDAP) Ortak Çağrısı' açılmıştır. Ortak finansman modeli uygulanan bu çağrıya yapılan 232 proje başvurusundan 51'i desteklenmeye değer bulunmuş, bunlardan 47 proje ile sözleşme imzalanarak çalışmalar başlatılmıştır. Deprem başta olmak üzere afet yönetiminin farklı alanlarında önemli bilimsel çıktılar üreteceğine inandığımız bu projeler aracılığıyla, bilim dünyasının bilgi ve deneyimini afet yönetiminin ihtiyaçlarıyla daha güçlü şekilde buluşturmak, yenilikçi araştırma konularını ortaya koymak ve ülkemizin deprem risklerini azaltmaya yönelik uygulamaların geliştirilmesine katkı sağlamaktır."
Pehlivan, projelerin politika geliştirme süreçlerine katkı sağlayan, uygulamaya aktarılabilir ve karar vericilere yol gösterici nitelikte olmasının büyük önem taşıdığını vurgulayarak, üniversitelerin bilim insanlarının katkılarıyla geliştirilecek projelerin afet risklerinin daha iyi anlaşılmasına ve daha dirençli şehirler oluşturulmasına önemli katkılar sunacağını ifade etti.
Açılış programında, TÜBİTAK Araştırma Destek Programları Başkanı Doç. Dr. Cengiz Arıcı ile AFAD Deprem Daire Başkanı Prof. Dr. Aykut Akgün de birer sunum yaptı.
Çalıştayın ilk gününde, "Jeodinamik Araştırmalar Oturumu", "Depreme Yönelik Dijital Teknolojiler, Senaryo, Kestirim, Analiz Çalışmaları Oturumu", "Depreme Yönelik İnşaat Modelleri Oturumu", "Atık Yönetimi Oturumu" gerçekleştirildi.
İkinci gün ise "Jeodinamik Araştırmalar Oturumu", "Depreme Yönelik Dijital Teknolojiler, Senaryo, Kestirim, Analiz Çalışmaları Oturumu" ve "Depremin Sosyo-Ekonomik, Toplumsal ve Çevresel Yaygın Etkileri Oturumu" yapıldı.
