Çocuklarda gelişim sürecinde görülen bazı davranış ve hareket farklılıkları, nörogelişimsel bozuklukların habercisi olabiliyor. Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, ailelerin özellikle motor becerilerde yaşanan gerilik, tekrarlayıcı davranışlar ve sosyal iletişimdeki farklılıkları göz ardı etmemesi gerektiğini vurguladı.
Nörogelişimsel bozuklukların çocukluk döneminde ortaya çıktığını belirten Kilit, bu durumların bilişsel, sosyal, dil, motor ve davranışsal gelişimi etkileyebildiğini söyledi.
Altı farklı grupta değerlendiriliyor
Dr. Kilit, DSM-5 tanı kriterlerine göre nörogelişimsel bozuklukların; Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), özgül öğrenme güçlüğü, dil ve iletişim bozuklukları, zihinsel yetersizlikler ile motor bozukluklar olmak üzere altı ana başlık altında incelendiğini ifade etti.
Bu bozuklukların her birinin farklı belirtiler gösterdiğini ancak ortak bazı bulguların bulunduğunu belirten Kilit, ince ve kaba motor becerilerde gelişim geriliği, koordinasyon sorunları, günlük yaşam becerilerinde zorlanma, kısıtlı ilgi alanları, yeniliklere karşı direnç ve tekrarlayıcı davranışların dikkat çeken belirtiler arasında yer aldığını söyledi.
Parmak ucunda yürüme önemli bir işaret olabilir
Otizm Spektrum Bozukluğu'nda hem fiziksel hem de davranışsal belirtilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dr. Kilit, özellikle parmak ucunda yürümenin en dikkat çekici fiziksel belirtilerden biri olduğuna dikkat çekti.
Kilit, otizmli çocuklarda el çırpma, sallanma gibi tekrarlayıcı hareketlerin görülebileceğini, belirli konulara yoğun ilgi duyulmasının, günlük rutinlere aşırı bağlılık geliştirilmesinin ve rutinlerin bozulmasına karşı güçlü tepkiler verilmesinin de sık karşılaşılan davranışlar arasında bulunduğunu ifade etti.
Erken tanı gelişimi destekliyor
Bazı çocuklarda ince motor becerilerin akranlarına göre daha yavaş gelişebildiğini ve günlük yaşam aktivitelerinde desteğe ihtiyaç duyulabildiğini belirten Kilit, erken tanı ve uygun eğitim ile destek programlarının çocukların gelişim sürecine önemli katkı sağladığını vurguladı.
Uzmanlar, çocuklarda gelişim basamaklarının yakından takip edilmesini, şüpheli belirtiler fark edildiğinde ise zaman kaybetmeden çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanına başvurulmasını öneriyor.
