Üniversite tercih maratonu sürerken uzmanlar, adayların yalnızca başarı sıraları, kontenjanlar ve burs oranlarına göre karar vermemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Universum Türkiye Lideri ve araştırmacı-yazar Evrim Kuran, üniversite tercihlerinde asıl belirleyici unsurun öğrencilerin eğitim süresince yaşayacağı deneyim olduğunu vurguladı.
Kasım 2025-Haziran 2026 döneminde 63 üniversitede eğitim gören 38 bin 995 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilen Universum Yetenek Araştırması'nın sonuçlarını değerlendiren Kuran, tercih sürecinde adayların kendilerine "Birkaç yıl sonra aynı üniversiteyi yeniden seçer miydim?" sorusunu yöneltmesi gerektiğini ifade etti.
Her Üç Öğrenciden Sadece Biri Aynı Üniversiteyi Yeniden Seçiyor
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, öğrencilerin üniversitelerine bağlılık düzeyi oldu.
Verilere göre öğrencilerin yalnızca yüzde 34'ü yeniden tercih yapma şansı olsa aynı üniversiteyi seçeceğini belirtti. Katılımcıların yüzde 35'i Türkiye'de farklı bir üniversiteyi tercih edeceğini söylerken, yüzde 27'si eğitimine yurt dışında devam etmek istediğini ifade etti. Yüzde 4'lük kesim ise üniversite yerine doğrudan çalışma hayatına atılmayı tercih edeceğini dile getirdi.
Araştırmada öğrencilerin üniversitelerinden duyduğu ortalama memnuniyet puanı ise 10 üzerinden 6,8 olarak ölçüldü.
Gençlerin Önceliği Artık Güvenli ve Kapsayıcı Kampüsler
Araştırma, üniversite tercihinde gençlerin beklentilerinin değişmeye başladığını da ortaya koydu.
Öğrenciler için en önemli kriter yine eğitim programlarının kalitesi olurken, ikinci sırada üniversitenin kariyer ve eğitim hayatına sağlayacağı referans değeri yer aldı.
Geçen yıl yedinci sırada bulunan "güvenli kampüs ortamı" ise bu yıl üçüncü sıraya yükseldi. Çeşitlilik ve kapsayıcılık da öğrencilerin en fazla önem verdiği kriterler arasında üst sıralarda yer aldı.
Evrim Kuran, öğrencilerin güvenlik beklentisinin yalnızca fiziksel güvenlikle sınırlı olmadığını belirterek, fikirlerini özgürce ifade edebilecekleri, ayrımcılığa uğramayacakları ve kendilerini ait hissedecekleri bir üniversite ortamı aradıklarını söyledi.
"Üniversite Sadece İş Bulmak İçin Seçilmiyor"
Araştırmaya göre öğrenciler üniversiteyi yalnızca mezuniyet sonrası iş bulma açısından değerlendirmiyor.
Yüksek istihdam oranları üniversite çekiciliğinde sekizinci sırada yer alırken, öğrenciler eğitim kalitesi, güçlü mezun ağı, sosyal ortam, uluslararası tanınırlık ve kampüs yaşamını daha öncelikli görüyor.
Kuran, gençlerin üniversiteyi sadece ilk işe açılan kapı olarak değil, kişisel gelişimlerini şekillendirecek önemli bir yaşam deneyimi olarak gördüklerini ifade etti.
Yeniden Tercih Edilecek Üniversitelerde Devlet Üniversiteleri Önde
Araştırmada öğrencilere yeniden tercih yapmaları halinde hangi üniversiteyi seçecekleri de soruldu.
Katılımcıların tercihlerinde ilk sırada İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) yer aldı. Onu Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) ve Boğaziçi Üniversitesi takip etti.
İlk 10 sıradaki üniversitelerin tamamının devlet üniversitelerinden oluşması, öğrencilerin akademik gelenek, kurumsal itibar, mezun ağı ve maliyet avantajını birlikte değerlendirdiğini ortaya koydu.
Kariyer Merkezleri Öğrencilere Daha Erken Ulaşmalı
Araştırma sonuçlarına göre öğrencilerin yüzde 19'u üniversite hayatı boyunca hiçbir kariyer gelişimi etkinliğine katılmadığını belirtti.
Kariyer hizmetlerinden yararlanmayan öğrencilerin yüzde 31'i ise henüz erken sınıflarda oldukları için bu hizmetlere ihtiyaç duymadığını düşündüğünü ifade etti.
Uzmanlara göre bu durum, kariyer planlamasının üniversitelerde ilk sınıftan itibaren öğrencilere daha etkin şekilde anlatılması gerektiğini gösteriyor.
Öğrenciler Sunumdan Çok Gerçek Deneyim İstiyor
Kariyer etkinliklerinde öğrencilerin en faydalı bulduğu çalışmaların başında yüzde 45 ile kariyer, iş ve staj fuarları geliyor. Mezunlarla gerçekleştirilen buluşmalar yüzde 31, özgeçmiş ve mülakat eğitimleri ise yüzde 30 ile öne çıkıyor.
Araştırma, öğrencilerin tek yönlü şirket sunumları yerine mezunlarla birebir iletişim kurabilecekleri ve somut kariyer fırsatlarına ulaşabilecekleri etkinlikleri daha değerli bulduğunu ortaya koyuyor.
Üniversiteler İçin Yeni Dönemin Mesajı
Evrim Kuran'a göre tercih döneminde yalnızca öğrencilerin doğru tercihi yapması beklenmemeli. Üniversitelerin de öğrencilerin eğitim süresi boyunca memnuniyetini artıracak, güvenli ve kapsayıcı bir kampüs ortamı sunacak adımlar atması gerekiyor.
Uzmanlar, üniversite tercihinde başarı sıraları ve puanların önemli olmakla birlikte, öğrencilerin eğitim kalitesi, kampüs yaşamı, kariyer olanakları ve mezun memnuniyeti gibi kriterleri de mutlaka değerlendirmesi gerektiğini vurguluyor.
