Millî Eğitim Bakanlığı, çocukların oyun hakkını güvence altına almak amacıyla Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı’nı yayımladı. 6 hedef, 29 politika maddesi ve 90 eylem adımının yer aldığı planda teneffüs sürelerinin korunmasından okul bahçelerinin yeniden düzenlenmesine, geleneksel oyunların kayıt altına alınmasından yerli dijital oyunların desteklenmesine kadar birçok başlık yer aldı.
Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanan Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı ile oyun; çocuğun hakkı, toplumun kültürel mirası ve öğrenmenin temel unsurlarından biri olarak ele alındı.
Belge, okul öncesinden ortaöğretime kadar tüm eğitim kademelerinin yanı sıra okul dışındaki öğrenme ortamlarını da kapsıyor. "Hayat boyu oyun" anlayışı doğrultusunda yetişkinler ve ileri yaş grupları da politika kapsamına alındı.
Teneffüs süreleri kısaltılmayacak
Eylem planının öne çıkan başlıklarından biri çocukların oyun ve dinlenme hakkına ayrılan sürenin korunması oldu.
Buna göre teneffüs ve doğal oyun için ayrılan süre kısaltılmayacak. Teneffüsler, çocukların bütüncül gelişimini destekleyen bir öğrenme zamanı olarak değerlendirilecek.
Çocukların okul dışındaki zamanlarında da oyun, dinlenme ve serbest etkinliklere alan bırakılması hedeflenirken mevcut teneffüs uygulamaları oyun ve dinlenme hakkı açısından değerlendirilecek. İhtiyaç görülmesi durumunda mevzuat düzenlemesi önerileri hazırlanacak.
Okul bahçeleri yeniden düzenlenecek
Plan kapsamında okul bahçeleri ve oyun alanlarının daha güvenli ve nitelikli hâle getirilmesi hedefleniyor.
Oyun alanlarının tek bir oyun türüyle sınırlandırılmaması, farklı yaş gruplarına hitap etmesi ve mümkün olduğunca doğal unsurlar içermesi planlanıyor.
Okul bahçeleri için çocukların üstün yararını gözeten bir tasarım rehberi hazırlanacak. Geleneksel oyun zeminlerinin yanı sıra "konuşan duvarlar" ve etkileşimli fiziksel alanlar yaygınlaştırılacak. Bazı okul bahçelerinde çevre dostu, yeşil ve sürdürülebilir alanlara yönelik pilot uygulamalar yapılacak.
Özel gereksinimli ve eğitime erişimi sınırlı çocukların akranlarıyla birlikte oynayabilmeleri için erişilebilir oyun alanlarına ilişkin standartlar da belirlenecek.
"Ulusal Oyun Envanteri" oluşturulacak
Türkiye'nin geleneksel çocuk oyunlarının gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla Ulusal Oyun Envanteri oluşturulacak.
İl millî eğitim müdürlüklerinin koordinasyonunda saha çalışmaları yapılacak ve kayıt altına alınan oyunlar dijital platform üzerinden açık erişime sunulacak.
UNESCO somut olmayan kültürel miras kapsamında değerlendirilebilecek oyunlar belirlenerek bunlara ilişkin başvuru dosyaları hazırlanacak. Geleneksel çocuk oyunları şenliklerinin ülke genelinde düzenli hâle getirilmesi de planlanıyor.
Ayrıca Türk dünyasının ortak oyun envanterinin oluşturulmasına yönelik çalışma başlatılacak.
Oyun eğitim programlarının parçası olacak
Belgede oyunun eğitim sürecindeki kullanımının artırılması da hedefleniyor.
Öğretim programlarında doğal oyun, rehberli oyun, eğitsel oyun ve oyunlaştırılmış öğrenme ayrı ayrı tanımlanacak ve bu alanlara yönelik süreler belirlenecek.
Öğretmenlerin oyun pedagojisi konusundaki yeterliklerini artırmak amacıyla mesleki gelişim programları hazırlanacak. "Oyunsever öğretmen" yaklaşımı doğrultusunda formatör öğretmenler yetiştirilecek.
Kriz ve afet dönemlerinde oyunun psikososyal destek amacıyla kullanılmasına yönelik içerikler de güncellenecek. Rehber öğretmenlere oyun yoluyla psikososyal destek eğitimi verilmesi planlanıyor.
Yerli dijital oyunlara destek verilecek
Eylem planında çocukların dijital oyun deneyimlerine ilişkin düzenlemeler de yer aldı.
Çocukların yaş ve gelişim özelliklerine uygun dijital oyun içerikleri için ölçütler belirlenecek. Sosyal etkileşimi ve birlikte oynamayı destekleyen eğitsel dijital oyunların geliştirilmesi hedeflenecek.
Türk kültürüne ait karakter, mekân, anlatı ve değerlerden beslenen yerli dijital oyun içeriklerinin geliştirilmesi de desteklenecek. Geleneksel oyunlar temalı dijital oyun tasarım yarışmaları düzenlenecek.
Aileler ve belediyeler sürece dahil olacak
Aile eğitim programlarına oyun modülü eklenmesi ve okul-aile iş birliğiyle oyun etkinliklerinin yaygınlaştırılması planlanıyor.
Yerel yönetimlerle oyun alanlarının planlanması ve çocukların bu alanlara güvenli erişiminin sağlanması konusunda iş birliği yapılacak. Mahalle ölçeğinde oyun sokaklarının hayata geçirilmesi ve çocuk dostu şehir yaklaşımı doğrultusunda oyun alanlarının geliştirilmesi desteklenecek.
Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu kurulacak
Oyuna ilişkin çalışmaların kurumlar arasında koordineli yürütülmesi amacıyla Ulusal Oyun Koordinasyon Kurulu kurulacak.
Kurulun yılda en az iki kez toplanması ve yıllık değerlendirme raporu yayımlaması planlanırken üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla bir danışma kurulu oluşturulması öngörülüyor.
Türkiye Oyun Politika Belgesi ve Eylem Planı’nda yer alan 90 eylem adımının 25’inin kısa vadede, 53’ünün orta vadede, 12’sinin ise uzun vadede hayata geçirilmesi planlanıyor.
