Toplumda işitme cihazının bir "yaşlılık belirtisi" olarak algılanması veya görsel olarak tercih edilmemesi, pek çok bireyin tedavi sürecini yıllarca ertelemesine neden oluyor. Uzman Odyolog Miray Asel Korkmaz ise cihaz kullanımının sanılanın aksine kulağı tembelleştirmediğini, aksine beyin sağlığını korumada kritik bir rol oynadığını vurguluyor.
"İŞİTME CİHAZI KULAĞI TEMBELLEŞTİRMEZ"
Toplumda işitme cihazlarının sadece yaşlılar tarafından kullanıldığına dair yaygın bir kanı bulunsa da uzmanlar işitme kaybının her yaş grubunda görülebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle iki kulakta kayıp varsa tek cihazın yeterli olacağı düşüncesinin yanlış olduğunu; çift cihazın sesin yönünü bulma ve beynin sesleri işlemesi konusundaki önemini belirten Uzman Odyolog Miray Asel Korkmaz şunları söyledi:
"Toplumumuzda işitme cihazlarıyla ilgili birçok yanlış inanış bulunmaktadır. İşitme cihazını yalnızca yaşlıların kullandığı düşünülür oysa işitme kaybı her yaş grubunda görülebilir. Her iki kulağında işitme kaybı olan bireylerin tek cihaz kullanımının yeterli olduğunu düşünmesi de yanlış bir bilgidir. İki cihaz kullanımı; sesin yönünü ayırt etmeyi, konuşmaları daha net duymayı ve beynin sesleri daha dengeli işlemesini sağlar. Özellikle kalabalık ortamlarda kişinin iletişim konforunu belirgin şekilde artırır. İşitme cihazı kulağı tembelleştirir düşüncesi de en sık karşılaştığımız yanlış bilgidir. Aksine cihazlar beynin sesleri duymasına ve anlamlandırmasına yardımcı olur.”
CİHAZ KULLANIMI NEDEN ERTELENİYOR?
İşitme kaybı kesinleşse de birçok birey sosyal ve ekonomik çekinceler nedeniyle adım atmaktan çekiniyor. Hastaların bu süreci erteleme nedenlerini psikolojik ve toplumsal faktörlere bağlayan Uzm. Ody. Korkmaz şunları belirtti:
"Öncelikle işitme kaybının varlığını kabul etme süreci kişilerde zor oluyor. Çevrenin olumsuz düşüncelerinden etkilenmek, estetik kaygının oluşması ve cihazlar çok maliyetlidir düşüncesi kişinin bununla birlikte 'henüz cihaza ihtiyacım yok' diyerek ertelemesine sebep olmaktadır.”
"İŞİTME KAYBI ALZHEİMER VE DEMANS RİSKİNİ ARTIRIYOR"
İşitme cihazlarının sadece ses yükseltmeye yaradığı algısının yanlış olduğunu, bu teknolojinin asıl amacının beynin sesi işleme kapasitesini korumak olduğunu belirten Uzm. Ody. Korkmaz, kullanım ertelendiğinde ortaya çıkabilecek süreci şu sözlerle aktardı:
"Yalnızca sesi yükselten cihazlar değildir, asıl amaç konuşmaları daha net anlamayı sağlayarak beynin sesi doğru şekilde işlemesine yardımcı olmaktır. İşitme kaybı beynin zamanla bazı sesleri işlemekte zorlanmasına yol açmaktadır. Kullanımı ertelemek zamanla bireylerin iletişim kurmasında zorlanmasına yol açmaktadır. Sürekli söylenenleri tekrar ettirmek hem zihinsel hem duygusal olarak da yorabilir.
İşitme kaybının doğrudan beyin sağlığı ve sosyal yaşam üzerindeki etkilerine dikkat çeken Korkmaz, risklerin boyutunu şu sözlerle detaylandırıyor:
Beyin eksik gelen sesleri anlamlandırmak için daha fazla çaba sarf eder. Kişi özellikle kalabalık ortamlarda konuşmaları takip etmekte zorlanabilir, söylenenleri kaçırabilir veya sık sık tekrar ettirmek zorunda kalabilir. İşitme kaybı arttıkça alzheimer ve demans riskini de arttırabilmektedir. Sosyal yaşam açısından bakıldığında ise birey, iletişim kurmakta zorlandığı için kalabalık ortamlardan uzaklaşmaya başlayabilir. Bu durum zamanla özgüven kaybına, yalnızlık hissine ve sosyal izolasyona yol açabilir.”
“KENDİMİ YENİDEN HAYATA KARIŞMIŞ GİBİ HİSSEDİYORUM”
Cihaz kullanmaya başladıktan sonra en yüksek faydayı sağlamanın sadece teknolojiyle değil, doğru bir uzman takibiyle mümkün olduğunu belirten Uzm. Ody. Miray Asel Korkmaz, her bireyin ihtiyacına göre şekillenen alışma sürecini ve hastalarından aldığı geri dönüşleri şu şekilde aktardı:
"Her bireyin işitme kaybı, yaşam tarzı ve ihtiyaçları birbirinden farklıdır. İşitme kaybına uygun cihazı seçip kişiye özel ayar yaparak adaptasyon sürecini takip etmekteyiz. Bu süreç doğru yönetilmediğinde birey yeterli verimi alamayabilir. Hastalarımdan sık sık ‘kendimi yeniden hayata karışmış gibi hissediyorum’ şeklinde geri dönüşler alıyorum. Özellikle sosyal hayata daha rahat katılmaları ve günlük iletişimlerinin kolaylaşması benim için en değerli sonuçlardan biri oluyor.”
