Geçmişten gelen hamur bebek sanatı, küçük figürlerin ayrıntılarının tek tek elde şekillendirilmesiyle ortaya çıkıyor. Ankara’da yaşayan İlknur Bayır, babasının yıllardır yaptığı bu çalışmanın içinde yer alarak bugün üretimin daha büyük bölümünü üstleniyor. Hamur bebeklerde hamur açan kadınlardan Mehter ve semazen takımlarına kadar farklı geleneksel figürler hayat buluyor.
USTALIĞI BABASININ YANINDA ÖĞRENDİ
İlknur Bayır, hamur bebek sanatını babasının yanında öğrendiğini ve yaklaşık 10 yıldır bu işle ilgilendiğini belirtti. Sanatın herhangi bir eğitimini almadığını söyleyen Bayır, babasının yıllardır yaptığı çalışmayı bugün kendisinin sürdürdüğünü ifade etti.
“Bu, ‘hamur bebek sanatı’ diye geçiyor, minyatür. Birebir, orijinalinin minyatürü yapılıyor. Kulağı, bıyığı, hepsi elle parça parça yapılıyor. Seramik hamuru diye geçiyor. Bu çok eski, babamdan kalma. Babam daha önceden bunu yapıyordu. Ben de yanındaydım, şu an biraz daha ben ele aldım. Ben işletiyorum. Bunun eğitimi yok. Üniversite mezunuyum ama bununla alakası yok.”
HAMUR ELLE ŞEKİLLENİYOR
Hamur bebeklerin hazırlanmasında kullanılan hamurun nişasta ve tutkalla hazırlandığını belirten Bayır, üretimin aşama aşama ilerlediğini ve figürlerin kalıp kullanılmadan elle şekillendirildiğini söyledi. Bayır, “Bir ürünün önce hamurunu hazırlıyoruz, onu da biz yapıyoruz. Örneğin bir parçasını, ayağını yapıyoruz, bunu kurutuyoruz. Gövdesini yapıyoruz, kurutuyoruz. Yani her bir ürün aşama aşama ilerliyor. Kalıp değil, genel anlamda elle yapılıyor, şekil vererek. Kendiliğinden kuruyor. Taşlaşıyor, seramik gibi düşünün. Sadece arasındaki tek fark, fırınlanmıyor bu.”
GELENEKSEL FİGÜRLER İLGİ GÖRÜYOR
Hamur bebeklerde geçmişten gelen geleneksel figürlere yer veren Bayır, ziyaretçilerin özellikle bu motiflere ilgi gösterdiğini belirtti. Hazır ürünlerinin yanı sıra gelen taleplere göre farklı tasarımlar da hazırlayabildiğini söyleyen Bayır, “İlgi büyük. Daha çok böyle geleneksel olduğu için motifler dikkat çekiyor, geçmişe götürüyor. Örneğin hamur açan teyzeler, Mehter takımları, semazen takımları var. Çoğu geleneksel ürünler. Şu an hazır ürünleri satıyorum, kendi hazırladığım şeyleri satıyorum. Sipariş geldiğinde, ‘Farklı bir tarzda bir şey yapabilir miyiz?’ denildiğinde ona evrilebiliyoruz” dedi.
SANATI SÜRDÜRMEK İSTİYOR
Bayır, hamur bebek sanatının devam etmesi için üretmeyi sürdürdüğünü ve ileride eğitim vermeyi düşündüğünü söyledi. Bu çalışmada sabır kadar hayal gücü ve yaratıcılığın da önemli olduğunu belirterek sözlerini şu şekilde noktaladı: “Babam da yanımda, beraber yapıyoruz. O durumdan mutlu. Ben kendim istedim, seviyorum. Sabır işi. Sabırlıyım sanırım. Hamurun haricinde biraz hayal gücü, kendi yeteneği de lazım bunda. Öğretirler, öğrenirler ama biraz kendileri de katmalı, yaratıcılık kesinlikle. Olsun diye çabalıyorum. Şu an eğitim vermiyorum ama düşünüyorum. Üretmek kısmı çok güzel. Yeni bir şey üretmek hoş.”
