Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Hal Yasası'nda değişiklik öngören taslak üzerinde çalışmaların sürdüğünü açıkladı. TBMM'deki bütçe görüşmeleri sırasında konuya ilişkin bilgi veren Bolat, TBMM AK Parti Grubu'nda çalıştıkları düzenlemenin üreticilerin pazara erişimini kolaylaştıracak ve sebze-meyve ticaretinde denetimi artıracak önemli hükümler içerdiğini belirtti.
Taslakta öne çıkan düzenlemelerden biri, üretici örgütleri üzerinden pazarlanan zirai ürünlerin satış bedellerinden gelir vergisi stopajının kaldırılması oldu. Bu adımla üretici örgütlerinin aracılık ettiği satışlarda vergi yükünün azaltılması ve örgütlü pazarlamanın teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Üreticilere ayrılan satış alanları artırılacak
Düzenleme kapsamında semt pazarlarında üreticilere ayrılan satış yeri oranının yüzde 20'den yüzde 30'a çıkarılması için Ticaret Bakanlığına yetki verilmesi planlanıyor.
Toptancı hallerinde de üretici örgütlerine ayrılan işyeri oranının yüzde 20'den yüzde 30'a yükseltilmesi öngörülüyor. Ayrıca üretici örgütlerinin ortaklarının ve üyelerinin ürünlerinin satışına aracılık edebilmesinin önü açılacak.
Hal kurmak isteyen üretici örgütlerine bedelsiz Hazine arazisi tahsis edilmesi de taslakta yer alan düzenlemeler arasında bulunuyor.
Sebze ve meyve ticaretinde yeni kurallar geliyor
Taslakla birlikte toptancı hallerinin kurulması ve taşınmasının Ticaret Bakanlığının iznine bağlanması, asgari şartları taşımayan hallerin ise Bakanlık tarafından kapatılabilmesi planlanıyor.
Sebze ve meyve ticaretinde ödeme sürelerinin belirlenmesi ve ürün bedellerinin bankalar aracılığıyla ödenmesi de hedefleniyor. Hal dışında tüccarlık yapacak gerçek ve tüzel kişilere yetki belgesi alma zorunluluğu getirilmesi ve teminat uygulamasının başlatılması öngörülüyor.
Ayrıca hal içinde ve dışında faaliyet gösteren tüccarların sermaye şartlarının belirlenmesi, komisyoncudan komisyoncuya ve aynı toptancı halinde tüccardan tüccara mal alım, satım ve devrinin yasaklanması planlanıyor.
Stokçuluğa yönelik yaptırımlar ağırlaştırılacak
Piyasa bozucu eylemler başta olmak üzere bazı fiillere yönelik cezaların artırılması, ceza uygulama yetkisinin belediyelerden Ticaret Bakanlığına alınması ve yeni yaptırımların getirilmesi de taslakta bulunuyor.
Stokçuluk gibi bazı eylemler nedeniyle ceza alanların, kamu kurum ve kuruluşlarının sağladığı ayni ve nakdi desteklerden üç yıl süreyle yararlandırılmaması öngörülüyor.
Perakendecilere üreticiden alım zorunluluğu
Taslakta dikkat çeken bir diğer düzenleme ise belirli nitelikleri taşıyan perakendecilere yönelik. Buna göre Ticaret Bakanlığının belirleyeceği perakendecilerin sattıkları malların, yüzde 20'yi geçmeyecek şekilde belirlenecek bir bölümünü üreticilerden veya üretici örgütlerinden satın almaları zorunlu hale getirilebilecek.
Bunun yanı sıra depolanabilen sebze ve meyveler için kira ve nakliye desteği verilmesi, depolama kapasitesinin artırılması amacıyla teşvik ve destek mekanizmalarının oluşturulması planlanıyor.
Hal Yasası'nda yapılması öngörülen değişikliklerin, üreticilerin pazarlama kanallarını genişletmesi, üretici örgütlerinin güçlendirilmesi ve sebze-meyve ticaretinde daha şeffaf ve denetlenebilir bir yapının oluşturulması hedeflerine hizmet etmesi bekleniyor.
