Etkinlikte konuşan Türkiye Biyologlar Derneği Genel Başkanı Birsel Gonca, lavanta yetiştiriciliğinde yalnızca üretimin değil, bitkinin yetiştirildiği koşulların da önem taşıdığını söyledi. Gonca, doğru rakım ve lokasyon seçiminin elde edilen uçucu yağın niteliğini etkilediğini belirtti.
LAVANTADA DOĞRU ÜRETİME DİKKAT ÇEKTİ
Türkiye Biyologlar Derneği Genel Başkanı Birsel Gonca, lavanta yetiştiriciliğinde doğru türün yanı sıra üretim yapılacak bölge ve rakımın da önemli olduğunu belirtti. Lavantanın uzun vadeli bir üretim alanı olduğunu söyleyen Gonca, elde edilen hammaddenin bilinçli değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Gonca, “Eğer biz çok kolay tarım yapıp para kazanmak istiyorsak uçucu yağlara ve lavantaya girmemeliyiz. Ama biz uzun soluklu, iyi bir ürün elde etmek istiyorsak ve yatırım yapmak istiyorsak evet, lavanta yetiştirmeliyiz. Doğru türü seçmeliyiz. Toprağa bir kökü ektiğimizde, toprakla kökü buluşturduğumuzda 20 yıl boyunca aslında doğru hasatla otomatikman bir bacasız fabrikaya sahip oluyoruz. Ama bunu bilinçli yapmamız gerekiyor.” dedi.
UÇUCU YAĞDA HASAT ZAMANI ÖNEMLİ
Lavantanın yalnızca hammadde olarak kalmaması gerektiğini belirten Gonca, kurutma ve basit tasarımlarla farklı ürünler hazırlanabileceğini anlattı. Gonca, “Lavanta kesesi çok basit bir şey. Lavantalarınızı kurutun, tohumlarını elde edin ve birazcık lavanta koyun. Üzerine biraz pamuk ekleyin ve bunu kapatın, ara sıra mıncıklayın. Lavanta tomurcuklarının patlatılması gerekiyor. Şu şekilde bir ürün elde ettik. Bu katma değerli bir ürün.” dedi.
Kurutulmuş lavantanın da farklı şekillerde değerlendirilebileceğini söyleyen Gonca, “Şu şekilde demetlediğinizde bu yıllarca kalabilir. Kurutma yöntemlerine göre rengi bozulabiliyor. Bunu çok rahat hem hediye olarak götürebilirsiniz. Bundan bir demet işte size hazır ve katma değerli bir ürün, satışı da olan bir ürün.” ifadelerini kullandı.
UÇUCU YAĞ NASIL ELDE EDİLİYOR?
Hasat zamanının uçucu yağın niteliği açısından önem taşıdığını belirten Gonca, lavantanın toplandıktan sonra bekletilmeden distilasyon sürecine alınması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Hasat zamanı da çok önemli. Sabah 5 gibi, güneş doğarken başlanıyor hasada. 10-11 gibi bitiriyoruz ya da bırakıyoruz. Çünkü yağın maksimum seviyeye çıktığı zaman o dönem. Lavantaları topladık, hemen distilasyon ünitelerine getirmemiz gerekiyor.” dedi.
FORMÜLASYONDA ÖLÇÜ VE DENGE ÖNEMLİ
Lavantadan uçucu yağ elde edildikten sonra bunun doğrudan ürüne dönüşmediğini belirten Gonca, farklı yağ ve bitkisel ürünlerin bir araya getirilmesinde ölçü ve doğru karışımın önemli olduğunu söyledi. Gonca, “Bunların ölçülerini tam yapmak zorundayız, tamamen hijyen koşullarda çalışmalıyız. Eğer bir katma değerli ürün yapmak gibi bir niyetimiz varsa önce laboratuvar çalışması nedir ona bakacağız.” dedi.
Gül mayası ile lavanta yağını karıştırarak yaptığı uygulamada yağın suyun üzerinde kaldığını gösteren Gonca, “Gül suyu çok kıymetli, lavanta yağı çok kıymetli, karıştırdım. Ama bakın, yağ yukarıda kalıyor. Yani siz aslında bu ürünü her sıktığınızda aynı kalitede bir ürün kullanmış olmayacaksınız çünkü homojen bir dağılım sağlayamadım.” ifadelerini kullandı.
HAMMADDEDEN ÜRÜNE UZANAN SÜREÇ
Üretimden hasada, distilasyondan formülasyona kadar her aşamanın bilinçli yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Gonca, Türkiye’nin sahip olduğu hammaddenin daha fazla değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Gonca, “Bundan arınalım, bilinçlenelim ve ölçeklenebilir tarıma yönelelim. Doğru ürünlerle yola çıkalım. Uçucu yağlara değer verelim. Benim en çok altını çizmek istediğim uçucu yağların önemini kavratmak.” dedi.
Türkiye’nin sahip olduğu hammaddenin farklı ürünlere dönüştürülmesi gerektiğini ifade eden Gonca, “Siz veya çocuklarınız bu konulara eğilir, ileride ilgi duyarsa eminim Türkler de çok güzel markalı parfümler üretebilecek noktaya gelecek. Çünkü hammaddeye sahibiz.” sözleriyle söyleşiyi tamamladı.
