CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, Kayseri’de CHP İl Başkanı Ozan Ufuk Gözbaşı ve Kayseri Milletvekili Aşkın Genç ile birlikte Kayseri Toptancı Hali’nde incelemelerde bulundu. Heyet, üretim maliyetleri ile vatandaşın temel gıdaya erişimde yaşadığı sorunları yerinde dinledi.
Esnaf ziyaretlerinde konuşan hal esnafı, artan maliyetler ve düşen alım gücü nedeniyle satışların ciddi şekilde gerilediğini belirtti. Esnaf, “Milletin alım gücü yok”, “Bir maydanoz tarladan sofraya gelene kadar maliyet katlanıyor” ve “Domates taşıyan aracın maliyetini artırırsanız fiyat nasıl düşecek?” sözleriyle yaşanan ekonomik tabloyu özetledi.
“Tarımın siyaseti olmaz”
Tarım sektöründe yaşanan sorunların yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda yapısal ve yönetimsel olduğunu ifade eden Gürer, üretimdeki düşüşün Türkiye’yi dışa bağımlı hale getirdiğini söyledi.
Gürer, “Çiftçiyi arayacağız ama o dönem çiftçi bulamayacağız. Tarım hepimizi doyuran stratejik bir sektördür. Eğer gıda olmazsa yaşam da olmaz. Bu nedenle herkesin bu sorunları görmesi gerekiyor” dedi.
“Gıda yoksa bağımsızlık da yok”
Tarımın stratejik önemine dikkat çeken Gürer, Sümerlerden örnek vererek gıda üretiminin bağımsızlıkla doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin özellikle sofralık ürünlerde dışa bağımlı hale geldiğini belirten Gürer, mercimek üretimindeki gerilemeye dikkat çekerek, “2002 yılında 500 bin ton mercimek üreten Türkiye, bugün 230 bin ton seviyesine düştü. Artık mercimek ithal ediyoruz” ifadelerini kullandı.
“Üretim azalıyor, maliyet katlanıyor”
Hal esnafı Nuh Ağızballıer ise artan mazot, lastik, navlun ve ekipman giderlerinin fiyatları doğrudan etkilediğini belirtti. Sebze ve meyve taşımacılığındaki maliyetlerin düşürülmesi gerektiğini söyleyen Ağızballıer, otoyol ücretleri ve tonaj uygulamalarının üreticiye ek yük getirdiğini ifade etti.
Ağızballıer, “Mazota indirim yapılmıyor, ekipman ithal ediliyor, üstüne vergi yükü geliyor. Böyle olunca vatandaş da pahalı ürün almak zorunda kalıyor” dedi.
“Sorun ürün değil, alım gücü”
Vatandaşın temel gıdaya ulaşmakta zorlandığını belirten hal esnafı, sorunun ürün eksikliğinden çok ekonomik daralma olduğunu söyledi.
“Ortada ürün tedarik sorunu yok, alım gücü sorunu var” diyen Ağızballıer, özellikle dar gelirli vatandaşların meyve ve sebzeye ulaşmakta zorlandığını belirtti. Erik ve çilek gibi ürünlerin artık lüks tüketim haline geldiğini ifade eden esnaf, ürünlerin tezgahta kaldığını söyledi.
“Çiftçiye verilmesi gereken destek verilmiyor”
Tarım Kanunu’nda yer alan desteklerin yeterince uygulanmadığını ifade eden Gürer, çiftçiye verilmesi gereken desteğin çok altında ödeme yapıldığını söyledi.
Gürer, “2006 yılında çıkarılan yasaya göre milli gelirin yüzde 1’inin çiftçiye destek olarak verilmesi gerekiyor. Bu yıl yaklaşık 722 milyar lira destek verilmesi gerekirken rakam 168 milyar lirada kaldı. Sorun tam da burada başlıyor” diye konuştu.
Ekonomik krizin günlük yaşamı doğrudan etkilediğini belirten hal esnafı ise vatandaşların artık belediyelerin dağıttığı fideler için bile gece sıraya girdiğini ifade ederek, yaşanan tabloya dikkat çekti.
