15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler Bağımsızlık ve Güvenlik Günü kapsamında, federasyon binası önünden Kızılay Sakarya Caddesi’ne yürüyen görme engelliler, güzergâh boyunca karşılaştıkları erişilebilirlik sorunlarına dikkat çekti. Kaldırımlara bırakılan scooterlar ve park edilen araçlar ile hissedilebilir sarı yüzeylerdeki eksiklikler yürüyüş sırasında gündeme getirildi. Çok sayıda görme engellinin ve federasyon temsilcilerinin katıldığı etkinliğin ardından basın açıklaması yapılarak fiziksel ve dijital erişilebilirlik sorunlarının giderilmesi çağrısında bulunuldu.
ERİŞİLEBİLİRLİK BİR LÜTUF DEĞİL, HAKTIR
Türkiye Körler Federasyonu Başkanı Av. Hasan Tatar, 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler ve Güvenlik Günü vesilesiyle, görme engellilerin bağımsız, güvenli ve eşit bir yaşam sürdürebilmelerinin önündeki engellere dikkat çekerek başta kamu kurumları ve yerel yönetimler olmak üzere tüm sorumluları görevlerini yerine getirmeye çağırdı. Tatar, “Beyaz baston, görme engelli bireyler için yalnızca bir hareket aracı değil; bağımsızlığın, özgürlüğün ve toplumsal yaşama eşit katılımın simgesidir. Ancak bağımsız yaşam hakkı, yalnızca bireysel çabayla gerçekleştirilemez. Bunun için fiziksel çevrenin ve dijital dünyanın herkes için erişilebilir biçimde düzenlenmesi zorunludur. Ne yazık ki görme engelliler, günlük yaşamlarında hem sokaklarda hem de dijital ortamlarda çok sayıda erişilebilirlik sorunuyla karşılaşmaktadır.” dedi.
SOKAKLARIMIZ GÜVENLİ VE ERİŞİLEBİLİR OLMALIDIR!
Türkiye Körler Federasyonu Başkanı Av. Hasan Tatar, konuşmasında şunları söyledi: “İşgal edilen kaldırımlar, kaldırımlara park edilen araçlar, gelişigüzel bırakılan elektrikli scooterlar, hatalı uygulanan veya önüne engeller yerleştirilen hissedilebilir yüzeyler, güvenli geçiş imkânı sunmayan kavşaklar ve sesli uyarı sistemlerinin yetersizliği, görme engelli bireylerin bağımsız hareketlerini güçleştirmektedir. Görme engelli kişinin evinden çıkarken güzergâhını güvenle kullanıp kullanamayacağını düşünmek zorunda kalması, kamusal alanların herkes için erişilebilir biçimde düzenlenmediğinin açık bir göstergesidir. Kaldırımların amacı araçlara park yeri sağlamak değil, yayaların güvenli ulaşımını mümkün kılmaktır. Hissedilebilir yüzeylerin amacı yalnızca zemine farklı dokulu taşlar döşemek değil, görme engellilere güvenilir bir yön bulma ve hareket olanağı sunmaktır. Erişilebilirlik, göstermelik düzenlemelerle değil, doğru planlama, uygun uygulama, düzenli denetim ve etkili yaptırımlarla sağlanabilir.”
DİJİTAL DÜNYA DA HERKES İÇİN ERİŞİLEBİLİR OLMALIDIR!
Türkiye Körler Federasyonu Başkanı Av. Hasan Tatar’ı görme engelli bireylerin yaşadığı sıkıntılara değinerek şunları söyledi: “Günümüzde eğitimden bankacılığa, alışverişten iletişime, kamu hizmetlerinden sosyal yaşama kadar pek çok işlem dijital ortamlar üzerinden gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle dijital erişilebilirlik, görme engelli bireylerin bağımsız yaşamı ve toplumsal yaşama eşit katılımı açısından vazgeçilmezdir. Ekran okuyucularla uyumlu çalışmayan mobil uygulamalar, erişilebilir olmayan internet siteleri, etiketlenmemiş düğmeler, okunamayan görseller, erişilemeyen doğrulama sistemleri ve kullanımı mümkün olmayan dijital formlar, görme engellileri günlük yaşamın önemli bir bölümünde başkalarının yardımına bağımlı bırakabilmektedir. Fiziksel dünyada olduğu gibi dijital dünyada da kimsenin geride bırakılmadığı bir yaşam istiyoruz.”
TALEPLERİMİZ AÇIK VE SOMUTTUR!
Tatar, “Türkiye Körler Federasyonu ve üye dernekler olarak, görme engellilerin bağımsız ve eşit yaşam hakkının güvence altına alınması için ilgili kurum ve kuruluşlardan aşağıdaki adımların atılmasını talep ediyoruz:
Yerel yönetimlerden:
· Kaldırımların, yaya yollarının, kavşakların ve toplu taşıma alanlarının erişilebilirlik standartlarına uygun hâle getirilmesi,
· Kaldırımları işgal eden araçlara, gelişigüzel bırakılan scooterlara ve yaya geçişini engelleyen diğer unsurlara karşı etkili denetim ve yaptırım uygulanması,
· Hissedilebilir yüzeylerin doğru güzergâhlarda, standartlara uygun biçimde yapılmasını ve bu yüzeylerin önündeki engellerin kaldırılması,
· Yaya geçitlerinde sesli sinyalizasyon sistemlerinin yaygınlaştırılmasını ve mevcut sistemlerin düzenli çalışmasının sağlanması,
· Toplu ulaşım araçlarında ve duraklarda sesli anons sistemlerinin kurularak işler hâle getirilmesi,
· Erişilebilirlik düzenlemelerinin görme engelli bireylerin ve engelli örgütlerinin katılımıyla planlanması, uygulanması ve denetlenmesi
Merkezi yönetimden:
· Fiziksel ve dijital erişilebilirlik standartlarının uygulanmasının etkin biçimde izlenmesini ve eksikliklerin giderilmesini,
· Kamu kurumlarının internet sitelerinin, mobil uygulamalarının ve dijital hizmetlerinin ekran okuyucularla bağımsız kullanılabilir hâle getirilmesini,
· Kamu hizmetlerinin tasarım, ihale, satın alma ve geliştirme süreçlerinde erişilebilirlik koşullarının gözetilmesini,
· Erişilebilirlik denetimlerinin düzenli yapılmasını, tespit edilen eksiklikler için takvimlendirilmiş iyileştirme planları oluşturulmasını talep ediyoruz.
· Görme engellilerin kitaba ve bilgiye erişiminin önündeki engellerin kaldırılmasını,
Teknoloji şirketlerinden ve uygulama geliştiricilerinden:
· Mobil uygulamaların ve internet sitelerinin ekran okuyucularla uyumlu çalışacak biçimde geliştirilmesini,
· Uygulama güncellemelerinde erişilebilirliğin korunmasını ve yeni özelliklerin erişilebilirlik testlerinden geçirilmesini,
· Görme engelli kullanıcıların karşılaştıkları sorunları bildirebilecekleri etkili kanallar oluşturulmasını ve bildirilen sorunların giderilmesini,
· Erişilebilirliğin sonradan eklenen bir özellik değil, ürün geliştirme sürecinin temel bir parçası olarak ele alınmasını talep ediyoruz.
ÇÖZÜM İÇİN SORUMLULUK ALMAYA ÇAĞIRIYORUZ!
Erişilebilirlik, yalnızca görme engelli bireylerin veya engelli örgütlerinin sorumluluğunda olan bir konu değildir. Kamu kurumları, yerel yönetimler, teknoloji şirketleri, uygulama geliştiriciler ve toplumun bütün kesimleri bu konuda sorumluluk taşımaktadır. 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler ve Güvenlik Günü’nün yalnızca bir anma veya farkındalık günü olarak kalmasını istemiyoruz. Bugünün, somut adımların atılmasına, mevcut eksikliklerin giderilmesine ve erişilebilirlik alanında kalıcı iyileştirmeler yapılmasına vesile olmasını bekliyoruz. Bugün dijital erişilebilirlik sorunlarına dikkat çekmek amacıyla, ekran okuyucularla kullanımında sorun yaşanan uygulamalara yönelik uygulama marketlerinde puan düşürme etkinliği gerçekleştiriyoruz ve bugün saat 21.00’de X platformunda farkındalık çalışması yürüteceğimizi kamuoyuyla paylaşıyoruz. Amacımız herhangi bir kişi veya kurumu hedef göstermek değil; erişilebilirlik sorunlarını görünür kılmak, sorumluları çözüm üretmeye çağırmak ve herkes için daha eşit, bağımsız ve erişilebilir bir yaşamın önünü açmaktır. Türkiye Körler Federasyonu ve üye dernekler olarak, görme engelli bireylerin haklarının korunması ve erişilebilirliğin yaşamın her alanında sağlanması için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz.”
“EGO SESİNİ AÇ”
Altınokta Körler Derneği Ankara Şube Başkanı Yusuf Dugan, görme engellilerin karşılaştığı fiziksel engellerin kaldırılması ve Beyaz Baston Yasası’nın bir an önce çıkarılması çağrısında bulundu. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’a seslenen Dugan, metro, Ankaray ve otobüslerdeki sesli bilgilendirme sistemlerinin hâlâ etkin biçimde çalışmadığını belirterek, “EGO sesini aç” sözleriyle sistemlerin bir an önce devreye alınmasını istedi. Dugan, görme engellilerin toplu ulaşımda bağımsız hareket edebilmesi için verilen sözlerin yerine getirilmesi ve gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
