Ankara’nın yıllardır kent siluetinin ayrılmaz parçası olan Cinnah Caddesi’ndeki görkemli doğu çınarları, yapılan budama müdahalesiyle gündemde. Cinnah Caddesi'ndeki müdahale iddiaları, Ankara'nın anıt ağaçlarının kim tarafından, hangi teknik ölçütlerle ve hangi dönemde budandığı sorularını yeniden gündeme taşıyor.
Kuğulupark ile Atakule arasında uzanan Cinnah Caddesi’nde bulunan ağaçların budanması ile ilgili Ahmet Demirtaş’ın incelenmesine göre, cadde üzerindeki çok sayıda doğu çınarının dalları büyük ölçüde kesildi. Söz konusu ağaçların tamamının “anıt ağaç” olarak tescilli olduğunu belirten Demirtaş, yapılan işlemin ağaçların doğal yapısına ağır müdahale niteliğinde olduğu savundu.
“ÜÇTE İKİSİ DALSIZ BIRAKILDI”
İncelemesini Atakule karşısındaki kaldırımda başlattığını kaydeden Demirtaş, ilk ağaçların çitlembik olduğu ve bunlara müdahale edilmediğini, ardından gelen doğu çınarlarında ise kapsamlı kesimler yapıldığı vurguladı. Afganistan Büyükelçiliği'ne kadar uzanan bölümdeki çınarların dallarının benzer yöntemle kesildiğini ve bu bölümde 21 ağacın bulunduğu ifade etti.
Demirtaş uygulamanın boyutunu, “Bu uygulamaya budama demek zordur; doğrama demek daha doğru olacaktır” değerlendirmesi yaptı. Daha ileride, Libya Büyükelçiliği'ne kadar olan bölümde ise ağaçların ortalama üçte ikisinin dalsız bırakıldığı, geride kalan dalların tepelerinin de kesildiğini belirten Demirtaş, bu durumu “Cinnah'tan kuzeye bakanlar Karapürçek dağlarını artık rahatlıkla görebilir!” sözleriyle değerlendirdi.
ANIT AĞAÇLARA MÜDAHALE TARTIŞMASI
Cinnah Caddesi'ndeki ağaçların “anıt ağaç” olarak tescilli olduğuna dikkat çeken Demirtaş, anıt ağaçların yaş, çap ve boyutlarının yanı sıra kültürel ve tarihsel değerleri nedeniyle özel koruma gerektirdiğini vurguladı. Doğu çınarının Türkiye’de doğal olarak yetişen, 30 metreye kadar boylanabilen ve yüzlerce yıl yaşayabilen bir tür olduğunu belirten Demirtaş, bu tür ağaçların bakımının uzmanlık gerektirdiği ifade etti. Demirtaş yazısında ayrıca, anıt ağaçların bakım ve korunmasından sorumlu kurumlarda farklı uzmanlık alanlarından meslek mensuplarının görev yapmasının önemine dikkat çekti.
“AĞAÇ YENİDEN SÜRGÜN VERMEK ZORUNDA KALACAK”
İncelemesinde, doğu çınarlarının güçlü bir kök sistemine sahip olduğunu belirterek, ağacın dal ve yapraklarının büyük bölümünü kaybetmesinin ardından yeniden sürgün ve yaprak oluşturmak zorunda kalacağını ifade eden Demirtaş, “Bu süreçte ağaç, enerjisinin önemli bir bölümünü yeni sürgünler oluşturmak ve kesim nedeniyle oluşan yaraları onarmak için harcayacak” değerlendirmesi yaptı.
Budama zamanlamasına da dikkat çeken Ahmet Demirtaş, Ankara koşullarında kasım, aralık, ocak ve şubat aylarının uygun olduğu; bazı yıllarda hava koşullarına bağlı olarak mart ayının da değerlendirilebileceği belirtti.
KESİLEN DALLARIN ARASINDA KUŞ YUVASI
Demirtaş’ın incelemesinde dikkat çeken bir başka ayrıntı ise ikinci otobüs durağı civarında ortaya çıktı. Aşırı budandığı belirtilen bir çınarın dallarından birindeki kuş yuvasının kesim sonrasında tamamen açığa çıktığı kaydedildi. Söz konusu ağacın 24. ağaç olduğu belirten Demirtaş, kuşların yavru uçurma döneminde yapılan müdahalenin yaratabileceği zarar konusunda da soru işaretlerini dile getirdi.
AYNI CADDEDE FARKLI GÖRÜNTÜ
Demirtaş çalışmasında Cinnah Caddesi'nin farklı bölümlerindeki uygulamalar arasındaki farkı da ortaya koydu. İsveç Büyükelçiliği sonrasında Katip Çelebi Sokak ile Kuğulupark Meydanı arasında kalan bölümdeki ağaçların budanmadığı ve doğal görünümlerini koruduğunu belirtti. Bu durum, aynı cadde üzerinde ağaçlara uygulanan bakım yöntemlerinin farklılığına ilişkin tartışmayı da beraberinde getirdi.
“İHALE YÖNTEMİYLE YERİNE GETİRİLEMEZ”
Demirtaş incelemesinin sonunda Cinnah Caddesi'nin yanı sıra Milli Müdafaa Caddesi, İnönü Bulvarı ve Necatibey Caddesi gibi Ankara'nın önemli arterlerindeki ağaçların titizlikle korunması gerektiğini vurguladı. Ağaçların yalnızca kent estetiğinin değil, Ankara'nın tarihsel ve kültürel belleğinin de bir parçası olduğunu dile getiren Orman Mühendisi Ahmet Demirtaş, kaybedilen ağaçların aynı türden fidanlarla yenilenmesi gerektiğini de kaydederken, “Bu sorumluluk ihale yöntemleriyle yerine getirilemez” vurgusu yaptı.
