Ara tatil öncesinde şehirler arası yolculuklarda yoğunluk beklenirken, AŞTİ’de henüz belirgin bir hareketlilik yaşanmıyor. Otobüs firması yöneticileri, yolcu talebinin sınırlı kalmasında bilet fiyatlarının vatandaşlar açısından yüksek olmasının ve artan akaryakıt giderlerinin etkili olduğunu belirtiyor.
Yöneticiler, son üç haftadır bilet fiyatlarında herhangi bir artış ya da azalma yaşanmadığını ifade ediyor. Bir otobüs firması yöneticisi, araçlardaki doluluk oranının yüzde 50’yi bile aşmadığını belirtirken, başka bir firmanın yöneticisi 13 Kasım’dan itibaren yaklaşık bir haftalık hareketlilik beklediğini dile getiriyor.
13 KASIM SONRASI HAREKETLİLİK BEKLENTİSİ
Ara tatil öncesinde şehirler arası otobüs seferlerinde yoğunluk yaşandığı yönündeki haberlerin aksine, AŞTİ’de henüz belirgin bir hareketlilik görülmüyor. Otobüs firması yöneticisi, 13 Kasım’dan itibaren yaklaşık bir haftalık yolcu hareketliliği beklediklerini söyledi.
“13 Kasım’dan sonra bir hafta yoğunluk yaşanmasını bekliyoruz. İlköğretim okulları ara tatile giriyor. Aileler de çocuklarını yakınlarını ziyaret etmeye götürüyor. Genellikle Güneydoğu, Adana, Batı Karadeniz’de Bartın, Bursa, Kayseri, Kırşehir, İstanbul ve İzmir güzergâhları öne çıkıyor. Metro hatları başka şehirlere de açılıyor. Bu durum otobüs taşımacılığını etkiliyor.”
BİLET FİYATLARINDA MAZOT ETKİSİ
Ara tatil öncesinde bilet fiyatlarındaki değişimlerin doğrudan tatil dönemindeki yolcu talebiyle bağlantılı olmadığını belirten yönetici, son üç haftadır fiyatlarda herhangi bir değişiklik yaşanmadığını söyledi. Fiyatların mazot maliyetlerine göre şekillendiğini ve aynı güzergâhta çalışan firmaların görüşerek ortak fiyat belirleyebildiğini ifade eden yönetici, yolcu potansiyelinin düştüğü dönemlerde firmaların kendi inisiyatifleriyle indirim yapabildiğini de kaydetti.
“Bilet fiyatları mazot maliyetlerine bağlı olarak değişiyor. Örneğin mazotun litresi 70 lirayken Bartın biletinin fiyatı 600 liraysa, mazot fiyatındaki artışla birlikte bu ücret 900-1.000 liraya ulaşabiliyor. Aynı güzergâhta dört firma çalışıyorsa firmalar görüşerek ortak bir fiyat belirleyebiliyor. Yolcu sayısının azaldığı dönemlerde bilet fiyatları 750-800 lira seviyesine kadar düşürülebiliyor. Şu anda 900 lira olan bir biletin fiyatı, yarından itibaren 1.000 liraya çıkabiliyor.”
Basında yer alan yüksek oranlı zam haberlerinin abartılı olduğunu savunan yönetici, fiyat artışlarının aktarıldığı kadar büyük olmadığını belirtti.
“Ancak haberlerde anlatıldığı kadar büyük artışlar yok. Bunlar abartılıyor. Bakanlığın belirlediği bir tavan fiyat bulunuyor. Firmalar bu fiyatın üzerine çıkamıyor, aksi durumda ceza uygulanıyor”
ARA TATİLDE EK SEFER BEKLENTİSİ YOK
Ara tatil döneminde şehirler arası yolcu hareketliliğinin sınırlı kalacağını belirten başka bir otobüs firması yöneticisi, küçük ilçelerden Ankara’ya geliş ve tatil sonrasında dönüşlerin yaşanabileceğini söyledi. Ancak bu hareketliliğin büyük bir yoğunluk oluşturmayacağını ifade eden yönetici, mevcut seferlerin normal tarifede sürdürüleceğini ve ek sefer planlamadıklarını dile getirdi.
“Ufak ilçelerden buraya, çevre şehirlere gelenler olabilir. Onların dönüşü de bir sonraki hafta olur. Ancak ara tatilde öyle büyük bir yoğunluk olmaz. Seferler normal standart tarifede devam eder, ekstra sefer düzenlenmez. Mazot ve feribot maliyetleri çok yükseldi. Ek seferlerin maliyeti de çok yüksek. Tek taraflı yolcu taşımak otobüsü kurtarmıyor. Talep olsa bile maliyetler nedeniyle büyük çaplı ek seferler açılamaz. Uzun mesafelerde tren ve uçak kullanan yolcular da var.”
OTOBÜSLERDE DOLULUK YÜZDE 50’Yİ AŞMIYOR
Otobüs biletlerinde son üç haftadır fiyat değişikliği olmadığını ve mevcut ücretlerin normal tarife kapsamında uygulandığını belirten yönetici, artan işletme giderlerinin firmaları zorladığını söyledi. Yolcu açısından bilet fiyatlarının yüksek, işletmeci açısından ise mevcut ücretlerin maliyetleri karşılamakta yetersiz kaldığını ifade eden yönetici, kısa mesafelerde özel araç kullanımının da otobüs taşımacılığını etkilediğini kaydetti.
“Son üç haftada bilet fiyatlarında bir değişiklik olmadı. Normal fiyatlar uygulanıyor, indirimli fiyatlar yapılmıyor. Yolcu için bilet pahalı ama otobüsçü açısından da maliyetler çok yüksek. İstanbul’a gidip gelmenin bir otobüse yaklaşık 45 bin lira masrafı var. Kısa mesafelerde vatandaş özel aracını tercih ediyor. Örneğin Çorum gibi güzergâhlarda otobüsün maliyetini karşılayabilmesi için bilet fiyatının 700-800 lira olması gerekiyor. Ancak 500-600 liraya yolcu taşınıyor. Otobüslerin doluluk oranı yüzde 50’nin üzerine çıkmıyor. Bazen İstanbul’dan çıkan otobüste yalnızca Ankara’dan binecek bir yolcu bulunuyor. Firmalar arasındaki rekabet nedeniyle araçlar zararına çalışabiliyor.”
