Yaklaşık 2 milyon dolar bütçeye sahip çalışmanın en az bir yıl sürmesi planlanıyor. Çalışmanın finansmanı USTDA tarafından karşılanacak.

4 ABD'Lİ ŞİRKETİN SMR TASARIMI İNCELENECEK

Çalışma kapsamında 4 ABD'li şirketin SMR tasarımları ile ABD'li şirketlere ait 5 farklı 4. nesil reaktör tasarımı değerlendirilecek. Tasarımlar; teknik özellikler, maliyet, lisanslama, mevzuat, tedarik zinciri, finansman ve saha seçimi gibi başlıklar kapsamında incelenecek.

Çalışmada ayrıca acil durum düzenlemeleri, tasarım güvenliği ve yetkilendirme süreçleri değerlendirilecek. Reaktör tasarımları için SWOT analizleri hazırlanacak; finansman kaynakları ve finansman modelleri de çalışma kapsamına alınacak. Çalışmanın sonunda teknik raporların hazırlanması planlanıyor.

ANLAŞMA DOĞRUDAN YATIRIM KARARI İÇERMİYOR

TÜNAŞ ile USTDA arasında imzalanan anlaşma, belirli bir reaktör teknolojisinin Türkiye'de kurulmasına ilişkin yatırım kararı içermiyor. Çalışmada farklı SMR ve 4. nesil reaktör tasarımlarının Türkiye'deki teknik, ekonomik ve mevzuatsal uygulanabilirliği incelenecek. Hazırlanacak raporların, söz konusu teknolojilere ilişkin sonraki değerlendirmelerde kullanılması öngörülüyor.

TÜRKİYE'NİN NÜKLEER ENERJİ HEDEFLERİ

Türkiye'nin nükleer enerji planında büyük ölçekli reaktörlerin yanı sıra küçük modüler reaktörler de yer alıyor. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, 2050 yılına kadar toplam nükleer kapasitesini 20 gigavata çıkarmayı ve bunun yaklaşık 5 gigavatını SMR teknolojilerinden oluşturmayı hedefliyor.

MALİYET VE FİNANSMAN MODELLERİ DEĞERLENDİRİLECEK

Nükleer reaktör tasarımlarının incelenmesi sırasında yatırım ve işletme maliyetleri ile finansman seçenekleri de ele alınacak. Çalışma kapsamında finansman kaynakları ve finans modellerinin yanı sıra tedarik zinciri de değerlendirilecek. Bunun yanında tasarımların lisanslama durumu, Türkiye'deki mevzuata uygunluğu, saha seçimi ve yetkilendirme süreçleri incelenecek.

TEDARİK ZİNCİRİ VE YERLİ ÜRETİM İMKANLARI

Çalışmada reaktörlerin tedarik zinciri de değerlendirme başlıkları arasında bulunuyor. Nükleer enerji projelerinde kullanılacak ekipman ve hizmetlerin hangi kaynaklardan karşılanabileceği, ilgili teknolojilerin Türkiye'deki uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi sırasında ele alınacak konular arasında yer alacak. Yerli üretim ve teknoloji transferinin kapsamı ise ilerleyen aşamalarda yapılacak teknoloji ve yatırım tercihleriyle belirlenecek.

4. NESİL REAKTÖR TASARIMLARI DA İNCELENECEK

TÜNAŞ ile USTDA arasındaki çalışma kapsamında 4. nesil reaktör tasarımları da değerlendirilecek.

4. nesil reaktörler farklı yakıt, soğutucu ve tasarım özelliklerine sahip teknolojileri kapsıyor. Bu tasarımların teknik özellikleri, maliyetleri, lisanslama durumları ve Türkiye'deki uygulanabilirlikleri çalışma kapsamında incelenecek.

AKKUYU'NUN ARDINDAN YENİ NÜKLEER PROJELER

Türkiye'nin ilk nükleer güç santrali olan Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde Rusya merkezli Rosatom'un VVER-1200 reaktör teknolojisi kullanılıyor. Türkiye'de Akkuyu'nun yanı sıra farklı bölgelerde yeni nükleer güç santrallerine ilişkin çalışmalar da yürütülüyor. SMR teknolojileri, büyük ölçekli nükleer santrallerin yanında değerlendirilen seçenekler arasında yer alıyor. ABD ile yapılan anlaşmayla ABD'li şirketlerin SMR ve 4. nesil reaktör tasarımlarının Türkiye açısından teknik ve ekonomik özellikleri incelenecek.

BAYRAKTAR: ENERJİ SEPETİMİZİ ÇEŞİTLENDİRMEKTE KARARLIYIZ

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmaya ilişkin açıklamasında Türkiye'nin enerji sepetini çeşitlendirmeye yönelik çalışmalarını sürdüreceğini belirtti. Bayraktar, büyük ölçekli nükleer santrallerin yanı sıra Türkiye'nin ihtiyaçlarına uygun alternatiflerin de değerlendirileceğini ifade etti. Bakan Bayraktar, çalışmaların 2053 net sıfır emisyon hedefi ve enerji politikaları kapsamında sürdürüleceğini bildirdi.

ABD İLE NÜKLEER İŞ BİRLİĞİNİN ÇERÇEVESİ 2025'TE OLUŞTURULDU

Türkiye ile ABD arasındaki sivil nükleer enerji iş birliğinin çerçevesi, 25 Eylül 2025'te imzalanan Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Zaptı ile oluşturuldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'daki görüşmesi sırasında, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio tarafından imzalanan mutabakat, iki ülke arasında sivil nükleer enerji alanındaki iş birliği imkanlarının geliştirilmesine yönelik çerçeveyi belirledi. TÜNAŞ ile USTDA arasında imzalanan yeni anlaşma kapsamında ise belirlenen reaktör tasarımlarına ilişkin teknik ve ekonomik incelemeler gerçekleştirilecek.

TEKNİK RAPORLAR HAZIRLANACAK

En az bir yıl sürmesi planlanan çalışmanın sonunda SMR ve 4. nesil reaktör tasarımlarına ilişkin teknik raporlar hazırlanacak. Raporlarda teknik özellikler, maliyetler, lisanslama, mevzuat, finansman, tedarik zinciri, saha seçimi, acil durum düzenlemeleri ve tasarım güvenliği gibi başlıklara ilişkin değerlendirmelerin yer alması planlanıyor. Çalışmanın sonuçları, Türkiye'nin söz konusu reaktör teknolojilerine ilişkin sonraki değerlendirme ve karar süreçlerinde kullanılacak.

Muhabir: Cemil Cahit SARAÇOĞLU