Alzheimer ve Parkinson hastalıklarının retina üzerindeki etkileri, dünya genelinde yürütülen bilimsel çalışmaların odak noktalarından biri olurken, "Gözden Alzheimer teşhisi mümkün mü?" ve "1 dakikalık göz taramasıyla bunama anlaşılır mı?" soruları da en çok merak edilen başlıklar arasında.
Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, yapay zekâ destekli retina görüntüleme teknolojilerinin gelecekte nörolojik hastalıkların erken değerlendirilmesinde önemli bir rol üstlenebileceğini, ancak mevcut bilimsel veriler ışığında bu yöntemlerin tek başına kesin tanı koyan testler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.
OCT NASIL ÇALIŞIYOR?
Optik Koherens Tomografi (OCT), düşük güçlü ışık dalgaları kullanarak retinanın kesitsel görüntülerini oluşturan, gözün arka tabakasını mikron düzeyinde inceleyebilen gelişmiş bir görüntüleme yöntemidir. İşlem sırasında cihaz göze temas etmez, radyasyon içermez ve yalnızca birkaç saniye içinde retina tabakalarının ayrıntılı görüntülerini elde eder. Bu sayede retina, sarı nokta ve optik sinirde meydana gelen yapısal değişiklikler ayrıntılı olarak değerlendirilebilir.
Son yıllarda OCT görüntülerinin yapay zekâ destekli sistemlerle analiz edilmesine yönelik bilimsel çalışmalar da hız kazandı. Araştırmalarda, retina sinir lifi tabakası ve retina damar yapısındaki bazı değişikliklerin Alzheimer ve Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklarla ilişkisi incelenmektedir. Ancak bu çalışmalar halen gelişim sürecindedir ve bu yöntemler günümüzde tek başına tanı koydurucu testler olarak kabul edilmemekte.
GÖZ TARAMASI ALZHEİMER TANISI KOYABİLİR Mİ?
Toplumda en sık karşılaşılan yanlış algılardan biri, OCT'nin tek başına Alzheimer veya Parkinson tanısı koyduğu yönünde. Doç. Dr. Uğur Ünsal, bu konuda şöyle değerlendiriyor: “Yapay zeka destekli retina analizleri, nörolojik hastalıkların erken belirtilerini araştıran oldukça umut verici teknolojiler arasında yer alıyor. Ancak bugün için OCT veya yapay zekâ destekli retina görüntülemesi, Alzheimer ya da Parkinson tanısını tek başına koyan bir yöntem değildir. Bu sistemler, risk değerlendirmesine katkı sağlayabilecek destekleyici teknolojiler olarak görülmelidir. Şüpheli bulgular elde edildiğinde hastaların mutlaka nöroloji uzmanları tarafından ayrıntılı şekilde değerlendirilmesi gerekir.”