Ankara'nın Ulus semtinde, Talatpaşa Bulvarı ile Ahmet Adnan Saygun Caddesi'nin kesişiminde bulunan Tezveren Sultan Türbesi, dua etmek, adak adamak ve dilekte bulunmak isteyen çok sayıda vatandaş tarafından ziyaret ediliyor. Bazı ziyaretçiler kuşlara yem bırakarak niyet ediyor.
Tezveren Sultan'ın kimliğine ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyor. Rivayetlere göre türbenin Ayşe Hatun isimli bir kadın evliyaya ait olduğu belirtilirken, bazı anlatımlarda ise "Tezveren Dede" olarak anılıyor. Halk arasında anlatılan rivayete göre, hizmetçilik yaptığı konağın beyi hacdayken hazırladığı helvayı keramet göstererek ona ulaştırmasının ardından "Tezveren Sultan" adıyla anılmaya başlandı. Yine rivayetlere göre şehir planının değişmesinin ardından türbe taşınmak istendi ancak bu girişim gerçekleştirilemedi ve kabir bulunduğu yerde bırakıldı.
TÜRBE NEDEN YOLUN ORTASINDA KALDI?
Halk arasında anlatılan rivayetlere ve bölgede edinilen bilgilere göre Tezveren Sultan'ın kabrinin, Mukaddem Camii'nin haziresinde bulunduğu belirtiliyor. Yıllar içinde yapılan yol ve çevre düzenlemeleri sırasında haziredeki mezarların taşınmasına karar verildiği anlatılıyor.
Rivayetlere göre türbenin taşınması sırasında kullanılan baltaların kırıldığı, iş makinelerinin zarar gördüğü ve bu nedenle kabrin bulunduğu yerden kaldırılamadığı ifade ediliyor. Bu nedenle türbenin bugün Talatpaşa Bulvarı ile Ahmet Adnan Saygun Caddesi'nin kesişimindeki konumunda varlığını sürdürdüğü anlatılıyor.
BİLGİLENDİRME PANOSUNDA HANGİ BİLGİLER YER ALIYOR?
Türbenin yanındaki bilgilendirme panosunda, Tezveren Sultan'ın hayatı ve kimliği hakkında kaynaklarda kesin bilgi bulunmadığı belirtiliyor. Panoda, türbenin ilk olarak 1450 tarihli Mukaddem Camii'nin haziresinde yer aldığı, 1930'lu yılların sonunda Talatpaşa Bulvarı'nın açılması sırasında caminin yeniden inşa edildiği, 1981 yılında Hasırcılar Geçidi'nin açılmasıyla birlikte türbenin bugünkü yerine nakledildiğinin arşiv kaynaklarından anlaşıldığı ifade ediliyor. Ayrıca, edilen duaların kısa sürede kabul olduğuna inanıldığı için "Tezveren" adının verildiğinin rivayet edildiği, mevcut mezar taşında ise "Selçuklu Ulularından Tezveren Sultan Ruhuna Fatiha" ifadesinin yer aldığı bilgisi paylaşılıyor.
BUGÜN DE ZİYARETÇİLERİ EKSİK OLMUYOR
Altındağ'daki Tezveren Sultan Türbesi, aradan geçen yıllara rağmen ziyaret edilmeye devam ediyor. Türbeye evlenmek isteyen, atama bekleyen, hastalarına şifa dileyen ve dileklerinin gerçekleşmesini isteyen çok sayıda vatandaş geliyor. Ziyaretçiler dua edip adakta bulunurken, bazıları da kuşlara yem bırakarak niyet ediyor.
Türbenin çevresindeki son düzenlemeler Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılırken, uzun yıllardır türbeyle gönüllü olarak ilgilenen Tolga Kurt da ziyaretçilere yardımcı oluyor ve türbenin temizliğiyle ilgileniyor.
YILLARDIR TÜRBEYLE GÖNÜLLÜ OLARAK İLGİLENİYOR
Ulus'taki dolmuş duraklarında çalışan Tolga Kurt, resmi bir görevi olmamasına rağmen uzun yıllardır Tezveren Sultan Türbesi'nin bakımını gönüllü olarak üstleniyor. Her sabah türbeye gelerek çevresini temizlediğini, çiçekleri suladığını, kuşlara yem ve su bıraktığını anlatan Kurt, türbeyi bir emanet olarak gördüğünü ve yıllar içinde ziyaretçilerden dinlediği anlatılarla türbenin hikâyesine tanıklık ettiğini söyledi:
"Ben burada çalışan biri değilim. Her sabah saat 04.00'te geliyorum. Kuşların yemini, suyunu veriyorum, çiçeklerle ilgileniyorum. İnsanlar dua ediyor, adakta bulunuyor. Ben de elimden geldiğince buraya sahip çıkmaya çalışıyorum."
"BURAYI KALDIRMAK İSTEMİŞLER AMA KALDIRAMAMIŞLAR"
Kurt, türbeyle ilgili halk arasında anlatılan rivayetlerden de söz etti. Tezveren Sultan'ın bazı anlatımlarda Ayşe Hatun olarak geçtiğini, bazı kişilerin ise "Tezveren Dede" olarak andığını belirten Kurt, türbenin geçmişte kaldırılmak istendiğine ancak bunun başarılamadığına dair anlatıların yıllardır dilden dile aktarıldığını ifade etti:
"Kadın evliya. İnsanlar burada yanılıyor, 'Tezveren Dede' diyen de var. Burayı kaldırmak istemişler ama kaldıramamışlar. Kepçenin tırnakları kırılmış diyorlar. Burada çok kazalar oldu ama mezara bir şey olmadı. Sonrasında Büyükşehir Belediyesi burada düzenleme yaptı, demirler yapıldı.”
TEZVEREN SULTAN KİMDİR?
Tezveren Sultan'ın kim olduğuna ilişkin kesin bir bilgi bulunmuyor. İnternette yer alan rivayetlere göre Ayşe Hatun isimli bir kadın evliya olduğu belirtilirken, bazı kaynaklarda ise "Tezveren Dede" olarak anıldığı ifade ediliyor.
Halk arasında en çok anlatılan rivayete göre Tezveren Sultan, hizmetçilik yaptığı konağın beyi hacdayken konağın hanımının isteği üzerine helva hazırlar. Hanımının, "Keşke konağın beyi de burada olsaydı, bu helvayı çok severdi." demesi üzerine bir tabak helvayı hacdaki konağın beyine ulaştırdığı anlatılır. Konağın beyi hacdan elinde bir tabak helvayla dönünce Tezveren Sultan'ın kerametine inanıldığı ve o günden sonra "Tezveren Sultan" adıyla anılmaya başlandığı rivayet edilir.