Donald Trump’ın adını taşıyan yeni bir golf kompleksi Vietnam’da yükseliyor. Yaklaşık 1,5 milyar dolarlık yatırım; üç golf sahası, lüks villalar, oteller ve turizm tesislerini kapsıyor. Devasa yatırım içim Vietnamlı köylülerin kendi tarım arazilerinden kovulacaklarını da belirtelim. Devasa tarım arazisinin sahipleri bir sürü küçük çiftçi tahmin edersiniz ki...
Projeye ayrılan geniş alanın önemli bir kısmı tarım arazilerinden oluşuyor. Bölgede yaşayan binlerce aile yıllardır bu topraklarda üretim yapıyor. Kamulaştırma süreciyle birlikte birçok kişi evini, tarlasını ve geçim kaynağını kaybetme endişesi taşıyor. En büyük tartışma ise yalnızca kamulaştırmanın kendisi değil, bunun hangi şartlarda gerçekleştirildiği. Arazi sahipleri, kendilerine önerilen tazminatların gerçek piyasa değerini yansıtmadığını ve karar alma süreçlerinde yeterince söz sahibi olmadıklarını dile getiriyor. Zorla kamulaştırmanın söz konusu olduğu bu süreçte Vietnamlı çiftçi kendi toprağından zorla atılma tehlikesi ile karşı karşıya.
Bu tablo aslında yalnızca Vietnam’a özgü değil. Dünyanın birçok ülkesinde büyük "altyapı" ve "turizm"projeleri benzer tartışmaları beraberinde getiriyor. Bir tarafta yatırım ve ekonomik büyüme hedefi, diğer tarafta ise yerel halkın yaşam hakkı, mülkiyet hakkı ve kültürel mirasın korunması bulunuyor. Asıl mesele, bu iki hedef arasında adil bir denge kurulup kurulamadığıdır. Şahsi fikrim bu projelerin hiçbiri altyapı hizmeti falan değildir, yerel halkın toprağına el koyup çit çeken her yatırım sömürge mirasçısıdır.
Golf sahaları ayrıca çevresel etkileri nedeniyle de uzun süredir eleştiriliyor. Geniş yeşil alanların korunması için yüksek miktarda su tüketimi, kimyasal gübre ve pestisit kullanımı gibi uygulamalar özellikle iklim krizinin derinleştiği bir dönemde daha fazla sorgulanıyor. Tarımsal üretim için kullanılabilecek verimli arazilerin lüks turizm projelerine dönüştürülmesi ise gıda güvenliği açısından da yeni sorular ortaya çıkarıyor.
Öte yandan Trump markasının projeye dahil olması, tartışmayı ekonomik boyutun ötesine taşıyor. Donald Trump yalnızca bir iş insanı değil; aynı zamanda küresel siyasetin en tartışmalı figürlerinden biri. Bu nedenle adını taşıyan her yatırım, ister istemez siyasi bir anlam da kazanıyor. Özellikle ABD ile Vietnam arasındaki ekonomik ilişkilerin yeniden şekillendiği bir dönemde böyle büyük bir yatırımın zamanlaması dikkat çekiyor.
Arnavutluk, ardından Vietnam ve liste sandığınızdan inanın daha uzun... Her yere dikilen bu şöhretli yapılara halkın erişimi ise imkansız. Sürekli söylenen turist gelecek, ekonomi iyileşecek yalanını yiyeli 30 yıl oluyor, sanıyorum artık kimse buna inanmıyordur...