Ekonomi

Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerde İran ortaklı girişimler ilk sırada

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayımlanan Doğrudan Yatırımlar Bülteni’ne göre, 2025’in son çeyreğinde Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirketlerin sayısı artarken ülke bazlı dağılımda İran ortaklı girişimler ilk sıradaki yerini korudu. Aynı dönemde doğrudan yatırımlarda net sermaye çıkışı yaşandı.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı tarafından yayımlanan Doğrudan Yatırımlar Bülteni 2025/IV verilerine göre, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde Türkiye’de doğrudan yatırımlarda net 0,9 milyar dolarlık sermaye çıkışı gerçekleşti. Geçen yılın aynı döneminde ise Türkiye’ye 1,5 milyar dolarlık net doğrudan yatırım girişi kaydedilmişti.

Aynı dönemde Türkiye’ye yönelik doğrudan yatırım girişleri 1,8 milyar dolar, yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlar ise 2,7 milyar dolar oldu. Gayrimenkul kaynaklı net girişlerin de dahil edilmesiyle birlikte doğrudan yatırım kaynaklı toplam sermaye hareketleri net 1,7 milyar dolarlık çıkış olarak hesaplandı.

Yabancılara konut satışında sınırlı gerileme

2025 yılının son çeyreğinde yabancılara yapılan konut satışları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 azalarak 6 bin 590 olarak gerçekleşti. Satışların yüzde 37,1’i İstanbul’da, yüzde 33,1’i ise Antalya’da yapıldı.

Ülke bazında bakıldığında Rusya vatandaşları 1129 konutla ilk sırada yer alırken, İran vatandaşları 551 konutla ikinci, Ukrayna vatandaşları ise 523 konutla üçüncü sırada bulundu.

Yabancı yatırımlar imalat ve ticarette yoğunlaşıyor

Türkiye’ye yapılan doğrudan yabancı yatırımların sektörel dağılımında yatırımların yüzde 56,5’inin imalat ile toptan ve perakende ticaret sektörlerinde yoğunlaştığı görüldü.

İmalat sektörü yüzde 35,6’lık payla ilk sırada yer alırken, onu yüzde 20,9’luk payla toptan ve perakende ticaret sektörü izledi. Ancak geçen yılın aynı dönemine kıyasla her iki sektörde yapılan yatırımlarda gerileme kaydedildi.

Türkiye’ye en fazla yatırım Hollanda’dan

Ülke bazlı dağılım incelendiğinde Türkiye’ye yapılan doğrudan yabancı yatırımların yüzde 17,8’inin Hollanda kaynaklı olduğu görüldü. Aynı dönemde Fransa, Danimarka, İspanya ve Lüksemburg’un Türkiye’deki yatırımlarını önemli ölçüde artırdığı kaydedildi.

İran ortaklı şirketler ilk sırada

2025’in son çeyreğinde Türkiye’de kurulan yabancı sermayeli şirket sayısı yüzde 5,5 artış gösterdi. Buna rağmen faaliyet gruplarının büyük bölümünde yeni kurulan yabancı sermayeli şirket sayılarında düşüş yaşandı.

Şirket türlerine göre incelendiğinde anonim şirketlerde bilgisayar programlama faaliyetleri, limited şirketlerde ise toptan ticaret sektörü öne çıktı.

Yabancı sermayeli şirketlerin coğrafi dağılımında İstanbul yüzde 59,7’lik payla ağırlığını korurken, ülke bazlı dağılımda İran ortaklı girişimler sayıca ilk sırada yer aldı. Geçen yılın aynı dönemine göre Çin ve Pakistan dışındaki ülkelerin Türkiye’de kurdukları şirket sayılarında genel bir gerileme görüldü.

Türk yatırımcıların yurt dışı gayrimenkul yatırımları artıyor

Yurt dışına yapılan doğrudan yatırımlarda gayrimenkul sektörü ağırlığını korurken, dördüncü çeyrekte bu alandaki yatırım payında sınırlı gerileme yaşandı.

Buna karşın Hollanda, İspanya, İtalya, Özbekistan ve Romanya’ya yapılan doğrudan yatırımlarda önemli artışlar görüldü. Hollanda’ya yapılan yatırımlar 2024’ün son çeyreğinde 209 milyon dolar seviyesindeyken 2025’te 432 milyon dolara yükseldi.

Aynı dönemde yatırımlar İspanya’da 13,8 kat, İtalya’da 8,5 kat ve Özbekistan’da 1,8 kat arttı.

Türk yatırımcıların yurt dışındaki gayrimenkul yatırımları ise döviz bazlı getiri arayışı ve yerel piyasadaki uzun amortisman sürelerinin etkisiyle 2025 sonunda 2,5 milyar dolara ulaştı. Bu tutar son beş yılın ortalamasına göre yaklaşık 10 katlık artışa işaret ediyor. Avrupa’daki “Altın Vize” programları ve Dubai’deki vergi avantajları bu yükselişin başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.