“Türkiye’de Genç İstihdamı Raporu”na göre 10 gençten 6’sı istihdama dahil olamıyor. Türkiye’deki gençlerin çalışma hayatındaki durumu, işsizlik sorunu, güvencesiz çalışma koşulları, yoksulluk, sendikalaşmanın incelendiği rapora göre kayıtdışı istihdam dahil edildiğinde genç işçilerin yalnızca yüzde 3,8’i sendika üyesi.
Buna göre ne eğitimde ne istihdamdaki gençlerin (NEET) sayısı giderek büyüyor, her 4 gençten 1’i NEET durumunda. Rapora göre meslek lisesi mezunları, üniversite mezunlarından daha çok istihdam olanağı buluyor. Resmi işsizlik oranı ile geniş tanımlı işsizlik oranı arasındaki farka değinilen raporda gençlerde sendikalaşma oranlarının da yüzde 3,8’e kadar düştüğü hesap edildi.
“HER 10 GENÇTEN 6’SI İSTİHDAMA KATILAMAMAKTADIR”
Verilere göre, Türkiye’de 15-24 yaş aralığındaki genç nüfusun yalnızca yüzde 40,3’ü istihdamda yer alıyor. Cinsiyete göre bakıldığında ise genç erkeklerde istihdam oranı yüzde 53’ken bu oran kadınlarda yalnızca yüzde 26,7’ler seviyesinde bulunuyor. Bakım emeğinin kadınların üzerine yüklenmesi, eğitimden istihdama geçişte yaşanan ayrımcılık, güvenceli iş olanaklarının yetersizliği ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği genç kadınların istihdama katılımını doğrudan etkiliyor.
“GENİŞ TANIMLI GENÇ İŞSİZLİĞİ YÜZDE 38,3”
Raporda TÜİK verilerine göre gençlerde 2025 yılında dar tanımlı işsiz sayısı 840 bini bulurken, işsizlik yalnızca aktif olarak iş arayan ve çalışmaya hazır olan gençlerle sınırlı olmadığına vurgu yapılıyor. Geniş tanımlı olarak değerlendirdiğimiz zamana bağlı eksik istihdam edilenler, çalışmaya hazır olduğu halde iş aramayanlar ve potansiyel işgücü de dikkate alındığında, genç işsizliğinin gerçek boyutu çok daha ağır olduğu dile getiriliyor. 15-24 yaş grubunda geniş tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 534 bine ulaştığı, dar tanımlı genç işsizliğin oranının ise yüzde 15,3 iken, geniş tanımlı genç işsizliği oranı yüzde 38,3 olduğu belirtiliyor.
AVRUPA ÜLKELERİNDE EN YÜKSEK NEET ORANI TÜRKİYE’DE
Raporda göre 15-24 yaş grubunda 2 milyon 684 bin genç ne eğitimde ne de istihdamda yer aldı. Bu gençlerin toplam genç nüfus içindeki oranı yüzde 23,3’ü buluyor. Başka bir ifadeyle, her 4 gençten yaklaşık biri ne eğitimine devam etmekte ne de istihdamda yer almıyor. Raporda cinsiyete göre bakıldığında tablo daha da çarpıcı olduğu belirtiliyor.
Buna göre, 15-24 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olan erkeklerin oranı 969 binle yüzde 16,3 çıkıyor. Kadınlarda ise bu oran 1 milyon 715 binle yüzde 30,9’a yükseliyor. Genç kadınlarda NEET oranı, genç erkeklerin neredeyse iki katına çıkıyor. Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde NEET oranı en yüksek ülke konumundadır. NEET oranının AB üyesi ülkelerde ortalaması yüzde 9 iken Türkiye’de bu oran yüzde 20’nin üzerinde seyrediyor.
EN YÜKSEK İŞSİZLİK ORANI ÜNİVERSİTE MEZUNLARINDA
Raporda TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre 15-24 yaş grubunda işsizlik oranı en yüksek eğitim grubu yükseköğretim mezunları olduğuna vurgu yapılırken, “Üniversite mezunu gençlerde işsizlik oranı yüzde 23,5’tir. Üniversite mezunu genç sayısında her geçen yıl artan sayıyla birlikte yükseköğretim mezunu yaklaşık her 4 gençten biri işsizdir. Meslek lisesi mezunlarında işsizlik oranının yüzde 13,1’le yükseköğretim mezunlarının altında kalması ise teknik ve mesleki becerilerin istihdama geçişte belirli bir avantaj sağladığını göstermektedir. Türkiye’de yükseköğretimin niceliksel olarak büyümesine karşın, gençlerin mezuniyet sonrası niteliklerine uygun, güvenceli ve insanca çalışabilecekleri işlere erişimi sınırlı kalmaktadır. Üniversite mezunu genç işsizliğinin yüksekliği, hükümetin “her şehre bir üniversite” politikasının ne büyük boyutta bir yapısal sorunlar getirdiğinin göstergesidir” deniliyor.
GENÇLERDE GERÇEK SENDİKALAŞMA ORANI YÜZDE 3,8
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2026 Ocak verilerine göre 15-24 yaş grubunda toplam 1 milyon 953 bin 538 kayıtlı işçi bulunduğuna dikkat çekilen raporda, “Bu işçilerin yalnızca 124 bin 105’i sendika üyesidir. Buna göre genç işçilerin resmi sendikalaşma oranı yüzde 6,3’tür. Ancak resmi sendikalaşma oranı, genç işçilerin gerçek örgütsüzlük düzeyini tam olarak yansıtmamaktadır. Kayıt dışı istihdam dahil edildiğinde 15-24 yaş grubunda işçi sayısı 3 milyon 301 bin 538’e yükselmektedir. Bu durumda genç işçilerin sendikalaşma oranı yüzde 3,8’e düşmektedir. Kadınlarda bu oran yüzde 3,2, erkeklerde yüzde 4’tür. İşkollarına göre incelendiğinde kamudaki işyerlerinde örgütlenme oranlarının daha yüksek olduğu görülürken; ‘Konaklama ve eğlence işleri’, ‘inşaat’, ‘iletişim’ işkollarında örgütlenme oranları yüzde 3’ün altında kalmaktadır” değerlendirmesi yapılıyor.