Otizm Vakıfı tarafından hayata geçirilen Uygulama Evi'ne aileler, cenaze, iş yemeği, şehir dışına çıkma gibi durumlarda çocuklarını yatılı olarak bırakabiliyor.
Otizm Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Çayan, AA muhabirine, Otizm Vakfı'nın eğitimden günlük yaşama kadar birçok alanda model oluşturmaya çalıştığını söyledi.
Çayan, vakıf bünyesinde mutfak, çikolata ve ahşap atölyelerinin bulunduğunu, çocukların ise yetenek ve becerilerine göre bu atölyelere katıldığını söyledi.
Mutfak atölyesinde çorba, pasta ve kek yapımı gibi etkinliklerde yer aldıklarını belirten Çayan, "Atölyelerde servis hazırlama, tabak taşıma, masaya düzen verme, bulaşık makinesini yerleştirme ve boşaltma gibi çalışmalar yapıyorlar. Ahşap atölyesinde ürünlerin zımparalanması ve boyanmasına destek oluyorlar. Çikolata atölyesinde ise paketleme süreçlerinde yer alabiliyorlar. Bir şekilde hayatın içinde olmalarını istiyoruz." dedi.
Çayan, yürüttükleri atölye çalışmalarında otizmli çocukların yalnızca akademik alanda değil, günlük yaşamda bağımsızlıklarını artıracak beceriler kazanmalarını hedeflediklerini ifade etti.
Akademik bilginin tek başına yeterli olmadığını, çocukların öz bakım ve yaşam becerilerini edinmesinin önemine dikkati çeken Çayan, "Bir çocuğun matematik öğrenmesi elbette kıymetli ancak kendi başına yemek yiyemiyorsa, giyinip soyunamıyorsa ya da kişisel bakımını yapamıyorsa bu bilgilerin günlük hayatta karşılığı sınırlı kalıyor. Otizmli çocuklar çoğu zaman akademik bilgiyi öğrenebiliyor ancak asıl ihtiyaç duydukları şey, bu bilgiyi hayatın içinde kullanabilmeleri ve temel yaşam becerilerini kazanabilmeleri." diye konuştu.
- Farklı sosyal ortamda bulunarak iletişim becerilerini geliştiriyorlar
Çayan, Kafe Mucize'de otizmli çocukların sosyalleştiğini ve kafeye gelen kişilerle iletişim kurabildiklerini söyledi.
Düzenli olarak çalışan çocukların vakıftan gelen öğretmenlerin gözetiminde olduğunu aktaran Çayan, "Hatta sigortalı ve düzenli çalışan Peri isminde bir kızımız da var. Servis yapıyor, müşterileri karşılıyor ve sosyalleşiyor. Bu işi çok severek yapıyor ve önemli ilerleme kaydettiğini görüyoruz." dedi.
Kafe Mucize'de çalışan otizmli bireylerin aileleriyle kafeye gelen diğer ailelerin memnuniyetini ve ortamın samimiyetini vurgulayan Çayan, şunları kaydetti:
"Bizim için de burası bir kulübe döndü aslında. Gelip giden arkadaşlarımız, misafirlerimiz ya da komşularımız sanki birbirleriyle çok eskiden tanışıyormuş gibi bir ortam içindeler. Avantajlı tarafı özel çocukları olan aileler geldiğinde hiç kimse o çocuklara yabancı değil. Herkes bu kafede özel çocukların olabileceğini, çalışabileceğini, misafir olarak o gün için gelmiş olabileceğini, yemek yemeye ailesiyle gelmiş olabileceğini bilerek geliyor. Çünkü, çocuklarımız biraz hareketli olabilir. İşte gelip sizin masanızdan herhangi bir yiyeceğinizi de alabilir. Yani bunlara karşı herkes bilinçli farkında."
Merkeze başvuruların çoğunlukla ailelerin kendi inisiyatifiyle gerçekleştiğini ve ailelerin tesadüfen kafeye gelerek de bu imkanı keşfettiğini söyleyen Çayan, "Aileler burayı duyup ya da tesadüfen gelip ortamı görüyor. Eğer çocuklarının burada uyum sağlayabileceğini düşünürlerse denemek istiyorlar. Kimi çocuk ilk denemeden sonra gelmek istemiyor ama ısrarla devam etmek isteyenler de oluyor." ifadelerini kullandı.
Düzenli devam eden çocukların belirli bir program dahilinde eğitim aldığını belirten Çayan, gün içinde sabah ve öğleden sonra gruplarıyla çalışmalar yürütüldüğünü dile getirdi.
Çayan, "Çocuklarımız burada masa silmekten servis yapmaya, insanlarla iletişim kurmaktan sohbet etmeye kadar yapabildikleri tüm işleri deneyimliyor. Böylece farklı bir sosyal ortamda bulunuyor ve iletişim becerilerini geliştiriyorlar." dedi.
Otizmin temelde bir iletişim farklılığı olduğuna işaret eden Çayan, bu tür ortamların çocukların sosyal hayata katılımı açısından önemli olduğunu vurguladı.
- "Farkındalık çalışmalarının daha kalıcı ve etkili hale gelmesi önemli"
Çayan, otizm farkındalığının yalnızca belirli günlerle sınırlı kalmaması gerektiğine dikkati çekerek, "Bu konu sadece bir gün konuşulup unutulacak bir mesele değil. Her gün hatırlanması, eksiklerin giderilmesi ve hak temelli bir yaklaşımla ele alınması gerekiyor. Farkındalık çalışmalarının daha kalıcı ve etkili hale gelmesi önemli." diye konuştu.
Ailelere de çağrıda bulunan Çayan, "Otizmli ya da farklı engel gruplarından özel çocukları olan ailelerimizi kafemize bekliyoruz. Ortamımız oldukça rahat. Çocuklar zaman zaman ses çıkarabilir, farklı davranışlar sergileyebilir ama burada kimse bundan rahatsız olmaz. Aileler gönül rahatlığıyla vakit geçirebilir." ifadelerini kullandı.
Kafe Mucize'de çalışan otizmli Perihan Çesner de günde 5 saat çalıştığını ve müşterilerle iyi anlaştığını söyledi.
Kafede çalışırken yorulmadığını belirten Çesner, "Getir götür işlerini yapıyorum, çay kahve götürüyorum. Gelenleri karşılıyorum. Burada çalışmayı seviyorum." dedi.