İMKON tarafından Antalya’da düzenlenen Türkiye İnşaat Sektörü Çalıştayı’na deprem riskinin her geçen gün arttığı bir dönemde kentsel dönüşüm damgasını vurdu. Öncelikli hedeflerinin beş milyona yakın çürük yapının ‘Kentsel Dönüşüm’ kapsamında depreme karşı dirençli yapılara dönüştürülmesi olduğuna işaret edilen Çalıştay’ın sonuç bildirgesinde Genel Başkan Tellioğlu, “Deprem riski altında olan ülkemiz ekonomisinin başkenti İstanbul’un bir an önce tüm paydaşların katılımı ile Kentsel dönüşüm seferberliği ilan edilerek şehrin deprem master planı açıklanmalıdır” değerlendirmesi yaptı.
Aşırı maliyet artışlarının vatandaşların konuta erişimini zorladığına dikkat çeken Tellioğlu şunları kaydetti: “Sektör temsilcileri ve paydaşlarımız ile ortak aklın ve bilimin ışığında hep birlikte çalışarak ülkemizde konuta sahiplik oranını yüzde 57’den dünya ortalamasının üzerine çıkartmalıyız buna engel zorlukları birlikte aşmalıyız” tespiti yaptı.
KENTSEL DÖNÜŞÜMDE 5 HEDEF ÖNCELİKLİ OLMALI
Çalıştayın sonuç bildirgesinde kentsel dönüşüm konusunda hızlı ve başarılı olmak için beş ana hedefin önceliklendirilmesi gerektiğine de dikkat çekilerek, 5 hedef şöyle sıralandı:
Deprem riski altında olan Şehirlerimizde 2000 yılı öncesi yapılan yapı denetimsiz yapılar kontrolden geçirilerek beton karot değeri düşük çıkanlar derhal boşaltılarak riskli yapı/alan ilan edilmelidir. Şehirlerin fay hatları ve zayıf zeminli bölgelerden uzak durulmalı ,sağlam zeminli bölgeler belediyeler marifeti ile hızlıca imara açılarak alt yapı getirilerek yapılaşma bu bölgelerde teşvik edilmelidir. Temel İnşaat malzeme ve arsa fiyatlarının spekülatif artışlarına asla müsaade edilmemeli hak sahiplerinin ve yapım sektörünün kentsel dönüşüm talep ve arzusu zorlaştırılmamalıdır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından hak sahiplerine verilen yarısı bizden Kentsel Dönüşüm katkısı daha geniş bölge ve daha fazla finansman enstrümanı ile çeşitlendirerek desteklenmelidir. Yapımcı müteahhitler , malzemeciler ve nitelikli işgücü daha geliştirilerek dirençli yapılar yapılmalıdır.”
DÖNÜŞÜM ADA BAZLI OLMALI
Çalıştayda kentsel dönüşüm ile ilgili sorunlara da ışık tutulurken, müteahhitler olarak kentsel dönüşümdeki en büyük eksikliğin parsel bazlı yapılması olduğu belirtildi. Dönüşümün ada bazlı olmasının talep edildiği açıklamada 7 madde halinde şunlar vurgulandı:
“1-Deprem risk kuşağı altında olan ülkemizde en büyük sorun son 20 yıldır birçok yıkıcı deprem yaşamamıza rağmen başta vatandaşımız , yapım ayağının paydaşları ve birçok kamu otoritesinde hala bu büyük tehdide karşı gerekli bilincin oluşmamasından kaynaklı sorunlar.
2-Deprem riski yoğun olan şehirlerde fay geçiş bölgelerine geçmişte verilen imar ile oluşan risk altındaki yapı stoklarının Belediyeler ve Çevre Şehircilik Bakanlığı koordinasyonu ile yeni deprem master planlarına göre şehirler, güvenli bölgelere taşınarak, mevcut fay geçiş alanları imara kapatılmalıdır.
3.Riskli yapı ilan edilen yapı maliklerinin kendi içlerinde anlaşamamasından kaynaklı sorunlar ve Riskli yapılara verilen Devlet desteğin de bütün maliklerinin yüzde 100’den onay şartı aranmamalıdır.
4.Kentsel dönüşüm projelerinde yapımcı/ müteahhit paylarının yapı denetim ilerleme seviyesine göre satış hakkı tanınması mekanizması olduğundan ayrıca teminat mektubu şartının kesinlikle kaldırılması gerekmektedir.
5.Mümkün olduğunca kentsel dönüşümleri parsel bazında değil, ada bazında planlanmalıdır. Böylece daha geniş sosyal donatı kapsamlı proje geliştirme imkanı olurken, ayrıca anlaşma zeminine yaklaşmayan bir kısım vatandaşların ada planlaması içerisinde ayrı bir parsele toplanarak anlaşan insanlara mani olmaları engellenmelidir.
6.Büyükşehir belediyeleri yerinde dönüşümün zor olduğu çürük yapı stoklarının bir kısmını şehre uzak olmayan sağlam zeminli bölgelere bir çok cazibe ile desteklenen Kentsel Dönüşüm rezerv alanlarına teşvik edilerek taşınması sağlanmalıdır.
7.Belediyeler kentsel dönüşüm kapsamında dönüşen Projelere kanundan gelen POZİTİF anlamda katkı sunmalı, bir kısım muafiyetler ve emsali düşük olan bölgelerde emsal desteği sağlanmalıdır.”