Türk sağlık heyetine başkanlık eden Vakıf Başkanı Eyüp Kahveci, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Burkina Faso Sağlık Bakanlığı ile Türkiye Organ Nakli Vakfı arasındaki işbirliği protokolü çerçevesinde 2025 Temmuz ayında ilk seri böbrek nakillerinin yapıldığını belirtti.
Kahveci, bu yıl şubat ayında ikinci seri böbrek nakillerini yaptıklarını ve Kapasite Geliştirme Programlarına devam ettiklerini aktararak, ekibin üçüncü seri böbrek nakillerini yapmak üzere Vagadugu'da olduklarını söyledi.
Böbrek Nakli Konseyi'nde 3 vakaya nakil yapılmasına karar verildiğini dile getiren Kahveci, şunları kaydetti:
"Kapasite Geliştirme Programı çerçevesinde Burkina Faso'daki böbrek nakli programının oturması ve sistemin olgunlaşması için Türk organ nakli ekiplerinin mentorluk desteği devam ediyor. Bu çerçevede böbrek nakli programının yerleşmesi ve belirli bir sistem dahilinde sürdürülebilir hale gelmesi için teknik desteğimiz Türkiye tarafından sürüyor. Bu noktada TİKA desteğiyle ve Türkiye Sağlık Bakanlığı'nın ve Türkiye Dışişleri Bakanlığı'nın koordinasyonunda Türk Organ Nakli ekipleri olarak Vagadugu'dayız. Bu haftayı burada geçireceğiz."
Kahveci, 14 kişilik multidisipliner organ nakli ekibiyle Burkina Faso'ya geldiklerini vurgulayarak, ekipte Türkiye'nin farklı hastaneleri, kamu kurumları, özel sektör ve üniversitelerden cerrahlar, immünoloji ve enfeksiyon hastalıkları uzmanları, koordinatörler, hemşireler ile anestezi ekibinin yer aldığını bildirdi.
Organ nakli çalışmalarına destek vermek amacıyla ülkede bulunduklarını kaydeden Kahveci, organ, doku ve hücre nakillerinin Türk sağlık sisteminin en güçlü yanlarından birini teşkil ettiğini belirtti.
Kahveci, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Türkiye'nin yüksek deneyiminin uluslararası alana açılması ve kapasite geliştirme programlarıyla gelişmekte olan ülkelerle tecrübe paylaşılması, insanların kendi ülkelerinde bu hizmetlere erişebilmesi için bu teknik desteklerin sunulması; hem Türk sağlık sisteminin uluslararası alandaki görünürlüğü açısından önemli hem de bu tür ülkelerde insanların kendi ülkelerinde ileri sağlık hizmetine erişmesi anlamında son derece kıymetli. Biz de bir kamu diplomasisi faaliyeti, ciddi bir sağlık diplomasisi faaliyetidir. Türkiye bu çalışmalarla birlikte gelişmekte olan ülkelerde büyük bir değer zinciri inşa etmiş oluyor ve bu değer zincirinin parçasını da buradaki ekipler oluşturuyor. Bu noktada burada yapılan çalışmalar aynı zamanda Türkiye'nin insani ve girişimci dış politikasıyla dolu çalışmalar."
"Gerekli teknik desteği sağlamaya devam edeceğiz"
Kahveci, yürütülen çalışmalarda en önemli unsurun sürdürülebilirlik olduğuna dikkati çekerek, "Bu tür zor tıbbi işlemleri sürdürülebilmesi için mentorluk hizmetinin bir süre daha devam etmesi gerekiyor. Geçen yıl Burkina Faso'da başlayan ilk böbrek nakli programının devam etmesi ve programın sürdürülebilmesi, oturması ve olgunlaşması için gerekli teknik desteği sağlamaya devam edeceğiz." diye konuştu.
Kahveci, kapasite geliştirme programı kapsamında böbrek nakli programında yaklaşık 20 vakayı birlikte yapmayı planladıklarını dile getirerek, "Burkina Faso'da ekiplerle birlikte. 20 vakadan sonra kendileri bu programı yürütebilecek hale gelecekler. Bu haftanın tamamlanmasıyla 7 vaka yapılmış olacak. Bunu 20 vakaya tamamlayacağız. Her geldiğimizde vaka sayısını artırıyoruz." ifadesini kullandı.
Türkiye Organ Nakli Vakfı Başkanı Kahveci, eş zamanlı olarak ülkede kornea nakli ve göz bankacılığı, karaciğer nakli ile kemik iliği nakli programlarının kurulmasına yönelik çalışmalar yürüttüklerini belirterek, bu alanlarda Sağlık Bakanlığı ve ilgili paydaşlarla teknik toplantı ve görüşmelerin de sürdüğünü aktardı.
Türk doktorlar Burkina Fasolu meslektaşlarına eğitim verecek
Sağlık Bakanlığı İzmir Şehir Hastanesi İmmünoloji Laboratuvarı Sorumlusu Doç. Dr. Derya Kılıçoğlu ise üçüncü seri böbrek nakilleri yapmak için Burkina Faso'ya geldiklerini ifade etti.
Kılıçoğlu, hastaları nakil öncesinde immünolojik açıdan değerlendirdiklerini ve nakil sonrasında da takip ettiklerini anlattı.
Hastaların immünolojik olarak tek tek bütün laboratuvar sonuçlarını analiz ettiklerini ifade eden Kılıçoğlu, "Hangi hastalarımız nakle uygun, hangileri değil ya da nakil öncesinde ne tür hazırlıklar yapılması gerekiyor onlara karar verdik. Daha öncesinde de zaten bu çalışmalarımızı yapmıştık. Burada son değerlendirmelerimizi yaptık. Ne durumda olduklarına baktık. Gerekli olan hastalarda nakil öncesinde ilaç tedavileri planlandı ve onların sonuçlarına göre de nakle bugün ve bundan sonra alınması için çalışmalar başlatıldı." sözlerini sarf etti.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Etlik Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Anabilim Dalı Uzmanı Prof. Dr. Ebru Oruç da Burkina Fasolu meslektaşlarına organ nakli hazırlık aşamasında ve sonrasında enfeksiyon hastalıklarıyla ilgili bir eğitim vereceği bilgisini paylaştı.