TÜİK, "Merkezi Yönetim Bütçesinden Araştırma Geliştirme Faaliyetleri İçin Ayrılan Ödenek ve Harcamalar, 2026" bültenini yayımladı.
Merkezi yönetim bütçesi verilerine göre 2025 yılında Ar-Ge faaliyetleri için yapılan harcama 253 milyar 544 milyon lira olarak gerçekleşti. Bu tutar, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58'ini, 63 trilyon 20 milyar 906 milyon lira olarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) ise yüzde 0,40'ını oluşturdu.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerine göre ise Ar-Ge faaliyetleri için toplam 308 milyar 568 milyon lira kaynak ayrıldı.
AR-GE'NİN BÜYÜK BÖLÜMÜ ÜNİVERSİTELERE AYRILDI
Sosyo-ekonomik hedeflere göre değerlendirildiğinde, 2025 yılında merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge için sağlanan fonların yüzde 64,9'u üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmalarına yönlendirildi.
Bu alanı yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim izledi.
2026 yılı ödeneklerinde de benzer tablo devam etti. Ar-Ge bütçesinin yüzde 69,5'i üniversitelerdeki genel bilgi gelişimi çalışmalarına ayrılırken, endüstriyel üretim ve teknoloji yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Bunu yüzde 5,5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4 ile savunma takip etti.
ULUSLARARASI AR-GE PROGRAMLARINA 1,82 MİLYAR LİRA
Merkezi yönetim bütçesinden 2025 yılında uluslararası Ar-Ge programlarına 1,82 milyar lira kaynak aktarıldı. Bu kapsamda en büyük payı 987 milyon lira ile Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge programları aldı. Bunu 435 milyon lira ile ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programları, 402 milyon lira ile uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara sağlanan kamu fonları izledi.
2026 yılı bütçe başlangıç ödeneklerinde ise uluslararası Ar-Ge programlarına toplam 1,95 milyar lira tahsis edildi. Bu ödeneğin 1 milyar lirası Avrupa çapındaki Ar-Ge programlarına ayrılırken, 489 milyon lirası uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına, 460 milyon lirası ise ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programlarına yönlendirildi.