YAZARLAR

Tüm Yazıları Çağatay GÜLER

Bazı Tanımlar

07.06.2019 09:23

İnsanlar sağlıklı iken sağlığın değerini pek bilmezler. “Her işin başı sağlık” sözü bir bilinçlilik durumundan çok temennidir.  Kanuni sağlıkla ilgili çok bilinen sözünü ağır hasta iken söylemiştir:

“Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi

olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi."

Bu nedenle sağlığın korunmasına yönelik uygulamaları topluma benimsetme çabası halk sağlığı çalışmalarının temelini oluşturur.

Birincil koruma

İnsanların hastalanmasının önlenmesine birincil koruma denir. Aşılama, sağlıklı ve dengeli beslenmenin sağlanması düzeltilmesi vb. uygulamalar birincil koruma uygulamalarıdır. İnsanların hastalığa yakalanmasını önlerler.

İkincil koruma

Birincil koruma önlemleri başarısız olduğunda ya da birincil korumaya yönelik herhangi bir yöntem bulunmadığında ikincil koruma önlemlerine ağırlık verilir. Hastalıkların henüz belirti vermediği ve tersine çevrilebilir evresinde belirlenmesine yönelik erken tanı çalışmaları ikincil koruma önlemleridir.

Üçüncül koruma

Birincil ve ikincil koruma önlemeleri başarısız olduğunda hastalık gelişir, bir takım belirti ve bulgularla tanınır duruma gelir. Bu duruma hastalığın kısa süre iyileşmesi, kalıcı bir sorun ya da sakatlık bırakmaması için yapılan çalışmaların hepsi üçüncü korunma olarak adlandırılır. Tedavi ve esenlendirme (rehabilitasyon)  hizmetleri bu gruba girer.

Kökten koruma

Birde kökten koruma (primordial) korumadan söz edilir. Gelecekteki sağlık tehlikelerinin ve riski artıran etmenlerin en aza indirilmesi buna yol açan çevresel, ekonomik, sosyal, davranışsal, kültürel etmenlerin engellenmesi ya da ketlenmesi anlamına gelir.

Bireysel risk etmenlerinden çok sağlığın temel belirleyicileriyle ilgili bir müdahaledir. Sigaranın yaygın olarak yasaklanması, duman etkileniminin engellenmesi bu tür uygulamalardır. Sigaranın zararlarına yönelik eğitim, sigara bırakma kampanyaları ise birincil korumadır.

Sağlıklı toplumlara yönelik kampanyalar arasında çevresel sağlık koşullarının düzeltilmesi, sağlıklı yaşam biçimlerinin özendirilmesi, şişmanlığın engellenmesi, hareket bilinci kazandırılması,  okullarsa sistemli egzersiz etkinlikleri de aynı tür uygulamalardandır.

Sağlığın geliştirilmesi

Sağlığın en üst düzeye çıkarılması ve sağlıklı yaşam biçiminin özendirilmesine yönelik çalışmaların tümü sağlığın geliştirilmesi olarak tanımlanır. Ekonomik ve sosyal müdahaleleri de kapsar..

Haberler

Spor

Keçiörengücü taktik çalıştı

Politika

CHP'den "Köy Enstitüleri"nin tekrar kurulması önerisi

Ekonomi

ASO'dan işitme engellilere yönelik ‘Bir İşaretin Yeter' projesi

Spor

 MKE Ankaragücü'nde Mustafa Kaplan ile yollar ayrıldı

Spor

Gençlerbirliği, Gaziantep FK maçının hazırlıklarına başladı

Spor

Türk futbolunun efsane başkanı: İlhan Cavcav

Ekonomi

Emeklilerin yeni banka promosyon miktarı şubatta belirlenecek

Spor

MKE Ankaragücü'nde olağanüstü genel kurul kararı

Politika

Davos Zirvesi yarın başlıyor

Spor

Halkbank, Galatasaray'a konuk oluyor

Spor

Özbalta: Yola devam edeceğiz

Spor

Gençlerbirliği'ne Hacettepe'den iki takviye