Kültür ve Turizm Bakanlığının "Geleceğe Miras Projesi" kapsamında kentte bir yandan geçmişin izleri ortaya çıkarılırken bir yandan da Anadolu'nun kayıp dillerinden "Sidece" de aydınlığa kavuşturulmaya çalışılıyor.

Bölgede 2 bin yılı aşkın bir süre önce konuşulan "Sidece" dili, kazılarla ortaya çıkarılan iki dilli yazıtlarla çözülüyor.

Antik kentin kazı başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı ile yabancı dilbilimciler Michaela Zinko ve Alfredo Rizza tarafından yapılan çalışmalarda Sidece diline ait 31 harf tespit edildi. Uzmanlar, Side alfabesinin yapısını, kelime çözümlemeleri ve Anadolu'nun diğer dilleriyle bağlantıları üzerine çalışıyor.

Çok satırlı yazıtlar dilin çözülmesi için umut oldu

Side Antik Kenti Kazı Başkanı ve Anadolu Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, AA muhabirine, Side dili üzerine araştırma projesini İtalya ve Avusturya'dan uzmanlar ile sürdürdüklerini söyledi.

Son yıllarda yaptıkları kazılarda Sidece yazılı yeni yazıtlar ele geçirdiklerini belirten Alanyalı, dilin hala tam olarak okunamadığını ve anlaşılamadığını ifade etti.

Bunun da yazıtların az olması ve mevcut yazıtların genellikle 1-2 satırdan ibaret olmasından kaynaklandığını ifade eden Alanyalı, şöyle devam etti:

"Bu durum araştırmacıları yazının çözümü konusunda zorluyor. Son yıllarda hem çift dilli hem de 30 ila 40 satır arasında değişen çok satırlı yazıtların bulunması yeniden bir umut oldu. Araştırmacılar Sidece olarak tanımlanan yazıtlarda görülen 'Siruawn' ve 'Siruawan' kelime biçimlerinin Side kentini ifade ettiği görünüşünde birleşiyor. Bu değerlendirme Side'nin erken tarihi ve kentin adının kökenine ilişkin tartışmalara yeni bir boyut kazandırıyor. Çalışma devam ediyor ama muhtemelen kentin ismi yine 'nar' anlamına geliyor. Bu çok büyük bir tespit."

"Helenler gelmeden önce de Side, Anadolu'nun kadim kentlerindendi"

Side dilinin Anadolu'nun en eski halklarından Luvi kökenli bir dil olduğuna işaret eden Alanyalı, "Anadolu'daki Likçe, Karca gibi. Biz de onun bir koluyuz. Antik kentin ismi üzerinde yapılan araştırmalar kentin kimliği için çok önemli. Bu kent Helen'ler gelmeden önce de vardı. Kaynaklar, 'Kyme'den gelenler Side'ye ayak bastıkları anda kendi dillerini unuttular ve barbarların konuştuğu dili konuşmaya başladılar.' diyor. Barbar, kendi dilinden başka dil konuşan anlamı taşıyor. Hatta Helenceyi unutturabilecek kadar dominant bir kültür olduğunu görüyoruz burada. Helenler gelmeden önce de Side, Anadolu'nun kadim kentlerindendi." diye konuştu.

Anadolu'da kentlerin İskender tarafından ele geçirilmesinin ardından kentlerde yaşayanların Yunancaya mecbur edildiğini anlatan Alanyalı, şunları kaydetti:

"Helenistik dönemden önce ve hatta Helenistik dönemin ilk 200 yılı boyunca Sideliler kendi dillerini konuşmaya ve yazmaya devam ediyorlar. Çünkü bulduğumuz yazıtlar milattan önce 3. yüzyılın sonu ile 2. yüzyılın başında son buluyor. İskender'den sonra 200 yıl bile Sideliler kendi dillerini korumuşlar. Side'deki bu dil üzerine yapılan araştırmalar bu kentlerin kültürel kimliği üzerinde bence çok önemli ipuçları veriyor. Bu kentler, büyük ve parlak uygarlıklar düşünüldüğü gibi batıdan gelen göçmenlerin kurduğu ve parlattığı kentler değil. Bunlar zaten çok eskiden beri burada olan, kendilerine özgü yazıları, kimlikleri olan, kültürel anlamda çok gelişmiş kentler."

"Tapınağın sponsorluklarla yapıldığını anlatıyor"

Side'nin milattan önce 7. yüzyıllarda kültürel olarak doğudaki kentlerle yoğun bir ilişki içinde olduğunu aktaran Alanyalı, "İki mühür bunu gösteriyor. Biri bizim kazılarda ele geçti. Yeni Asur mührü. Diğeri ise Kurtuluş Savaşı öncesinde burası İtalyan işgalindeydi. İtalyan araştırmacılar buradaki köylülerden bir mühür alıyorlar. Bu da Yeni Babür Mührü. Bu iki mühür kültürel olarak doğuyla iç içe olduğunu gösteriyor." ifadelerini kullandı.

Yapılan kazılarda Serapis Tapınağı'nın varlığından haberdar eden bir yazıt ele geçirdiklerini açıklayan Alanyalı, sözlerini şöyle sürdürdü:

"İki dilli bir yazıt. Tapınağın sponsorluklarla yapıldığını anlatıyor. Katkı sunanların ismi ve verdikleri miktarları Sidece yazılıyor. Herkes okuyabilsin diye Sidece yazıyorlar. Demek ki hala Sidece ağırlıklı. Side dili üzerine yapılan araştırmalar kentle ilgili çok daha fazla bilgi verecek. Umarım bulunan yazıtların sayısı artar. Daha önce 26 olan Side alfabesindeki harflerin sayısı 31'e çıktı."

Alanyalı, Side'nin Helence anlamının "nar" olduğunu vurgulayarak, "Helenistik dönemde bu isim verildiğine göre önemli bir nar üretimi vardı. Bugün de hala önemli bir nar üretimi var bölgede. Side narının diğer narlara göre farklı. Kent sikkeleri üzerinde nar motiflerini de görüyoruz. Side için çok önemli bir obje." dedi.

Olay, sabah saatlerinde Akçakale ilçesine bağlı kırsal Güneren Mahallesi’nde meydana geldi. İddiaya göre, elektrik direğinde kablolarda onarım çalışması yapan İbrahim Tektaş, akıma kapıldı. Direkten düşen Tektaş, ağır yaralandı. İhbar üzerine olay yerine sağlık ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesi ardından İbrahim Tektaş, ambulansla Akçakale Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Burada tedaviye alınan Tektaş, doktorların tüm çabasına rağmen kurtarılamadı. İbrahim Tektaş’ın cenazesi otopsi işlemleri için morga götürülürken, olaya ilişkin inceleme başlatıldı.

İran Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi Muhsin Zengene, ülke basınına Hürmüz Boğazı'ndan geçişlere ilişkin açıklamada bulundu. Zengene, boğazdan geçen gemilerden alınan ücretlerin ortalama 1,5 ile 2 milyon dolar arasında değiştiğini söyledi.

Sınır ötesi e-ticaret alanında, Türkiye'nin gelişimini kapsamlı veriler ve detaylı analizlerle ortaya koyan raporun, mikro ihracatın son yıllarda gösterdiği güçlü performansı gözler önüne serdiği aktarılan açıklamada, şu ifadeler kullanıldı:

"Türkiye'nin mikro ihracat hacmi, son 10 yılda yaklaşık 15 kat büyüyerek üreticilerimizin, girişimcilerimizin ve e-ihracat ekosistemimizin küresel pazarlardaki etkinliğini önemli ölçüde artırmıştır. Raporda, mikro ihracat kapsamında hangi ürünlerin hangi ülkelere gönderildiği, ülke bazlı tüketici tercihleri, ürünlerin birim satış değerleri, Türk satıcılarının güçlü olduğu sektörler ve gelişim potansiyeli taşıyan ürün gruplarına ilişkin kapsamlı değerlendirmelere yer verilmiştir. Ayrıca, mikro ihracat sonrasında, iadeye konu edilen eşya türleri de detaylı şekilde analiz edilmiştir."

Açıklamada, çalışmada pazaryeri ve pazaryeri dışı satışların dağılımı ile kara yolu, hava yolu, Ro-Ro ve deniz yolu taşımacılığının, mikro ihracattaki kullanım oranlarının incelendiği de belirtildi.

Dijital ticarete uyum ve rekabet gücü vurgusu

Rapor sonuçlarının, bazı pazarlarda daralma yaşanmasına rağmen belirli ülkelerde Türk ürünlerine yönelik talebin dikkati çekici şekilde arttığına işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Küresel ölçekte sınır ötesi e-ticarette, korumacı politikaların güç kazandığı bir dönemde, ülkemizin paket hacmindeki yükseliş, firmalarımızın dijital ticarete uyum kabiliyetini ve uluslararası rekabet gücünü göstermesi bakımından önem arz etmektedir. Basitleştirilmiş gümrük beyannamesi uygulaması sayesinde, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerimizin, kadın girişimcilerimizin ve genç girişimcilerimizin dünya pazarlarına erişimi kolaylaşmakta, ülkemizin üretim gücü dijital ticaret kanalları aracılığıyla küresel ölçekte daha görünür hale gelmektedir."

Açıklamada, Bakanlığın gelecek dönemde de e-ihracat ekosistemini güçlendirmeye, ticareti kolaylaştıran uygulamaları geliştirmeye ve girişimcilerin küresel pazarlardaki varlığını artırmaya kararlılıkla devam edeceği vurgulandı.

Öte yandan, "Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi Kapsamında İhracat Rotaları 2025" raporuna, Bakanlığın resmi internet sitesinden erişilebiliyor.

Çankaya Belediyesi Atatürk Sanat Merkezi, Erdal İnönü'nün doğumunun 100. yılı kapsamında düzenlenen "Prof. Dr. Erdal İnönü, Bilime Adanmış Bir Ömür" sempozyumuna ev sahipliği yaptı.

İnönü Vakfı ve Sevinç-Erdal İnönü Vakfı iş birliğiyle düzenlenen sempozyuma Çankaya Belediye Başkanı Hüseyin Can Güner'in yanı sıra Erdal İnönü eşi Sevinç İnönü, İnönü Vakfı Başkanı Özden Toker, Prof. Dr. Remzi Demir'in ile İnönü ailesi yakınları ve yurttaşlar katıldı.

Sempozyumda konuşan Çankaya Belediye Başkanı Güner, Çankaya Belediyesi olarak bu anlamlı etkinliğe ev sahipliği yapmanın büyük bir onur olduğunu vurguladı. Erdal İnönü’nün bıraktığı mirasa değinen Güner, “O'nu nasıl anlıyoruz, nasıl tanıyoruz diye bakarsak; bilimin sessiz disipliniyle kamusal yaşamın zorunlu sorumluluğunu nadir görülen bir zarafetle birleştiren gerçek bir düşün insanı olarak tanımlayabiliriz” ifadelerini kullandı.

Nezaketin, saygının ve alçakgönüllülüğün bu coğrafyada zaman zaman zayıflık olarak algılandığını belirten Güner, İnönü’nün bu değerleri ısrarla savunduğunu ve toplumun her kesiminin takdirini kazandığını söyledi. Güner, “Hem akademik yaşamıyla hem de siyasette zoru başaran nadir insanlardan biriydi” dedi.

ERDAL İNÖNÜ SİYASAL YAŞAMINDA SORUMLULUK ALMAKTAN KAÇINMADI

Erdal İnönü’nün ömrünü bilime adadığını ancak ülkenin çalkantılı dönemlerinde sorumluluk almaktan kaçmadığını ifade eden Güner, “Demokrasiye yapılan bir müdahalenin, bir darbenin ardından sorumluluk almaktan kaçmadı. Ülkenin kurucusu bir babanın evladı olmasına rağmen yeri geldiğinde Milli Güvenlik Kurulu’ndan veto yedi ama buna rağmen bu sorumluluğu sürdürdü” diye konuştu. İnönü’nün siyasal yaşamında demokrasi mücadelesiyle normalleşmeye katkı sunduğunu belirten Güner, başarılı yerel seçimlerin ardından partisini iktidar ortağı yapan sürece katkı sağladığını hatırlattı. Parti içi mücadelelerle karşı karşıya kalmasına rağmen hiçbir zaman nezaketini, zarafetini ve saygınlığını kaybetmediğini vurgulayan Güner, “Hem devlet insanı, hem siyaset insanı hem de bilim insanıydı” dedi.

İNÖNÜ BİZE BAŞKA BİR YAŞAMIN MÜMKÜN OLDUĞUNU GÖSTERİYOR

Erdal İnönü’nün aynı zamanda Çankaya’nın önemli bir değeri olduğunu dile getiren Güner, “Çankaya’da doğdu, akademik yaşamında Çankaya’da önemli görevler üstlendi, siyasette yine Çankaya’da önemli görevler üstlendi. Bugün onu Çankaya’da anmak da bizim için hem bir görev hem bir sorumluluk” ifadelerini kullandı.

Erdal İnönü’nün temsil ettiği değerlere bugün her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyulduğunu söyleyen Başkan Güner, “Bilginin değersizleştirilmeye çalışıldığı, kolaycılığın derinliğe tercih edildiği, liyakatin ve emeğin yerine vasatın öne çıkarıldığı bu dönemde Erdal İnönü, yaşattığı ve savunduğu değerlerle, karakteriyle hepimize başka bir yaşamın, başka bir mücadelenin de mümkün olduğunu gösteriyor” dedi.

Konuşmasının sonunda Erdal İnönü’yü saygı ve rahmetle andığını ifade eden Güner, sempozyumun düzenlenmesinde birlikte hareket ettikleri İnönü Vakfı’na, Sevinç İnönü’ye, Özlem Toker’e, Gülsün Bilgehan’a, aile mensuplarına, kendilerini yalnız bırakmayan konuklara ve sempozyuma katkı sunan tüm katılımcılara teşekkür etti.

AİLESİ ERDAL İNÖNÜ'YÜ HATIRALARLA ANDI

Erdal İnönü'nün eşi Sevinç İnönü de yaptığı konuşmada, merhum eşi ile nasıl tanıştıklarını ve evlilik süreçlerinin ilk adımlarını anlattı. İnönü, eşinin çağdaş, ileri görüşlü, ayrımcı olmayan herkese aynı sıcaklıkla kucaklayan ve eşi bulunmaz bir insan olduğunu söyledi.

İnönü Vakfı Başkanı ve Erdal İnönü'nün kız kardeşi Özden Toker, abisiyle ilgili anılarını ve onun bilimsel düşünceye bakışını paylaştı. Ağabeyi Erdal İnönü'nün yaşasaydı 100 yaşında olacağını anımsatarak, çocukluk ve gençlik yıllarına ilişkin anılarını anlattı.

Programda, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Remzi Demir de birer konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından Erdal İnönü Belgeseli'nin gösterimi gerçekleştirilerek sempozyum oturumlarla devam etti.

'SIFIR ATIK BİLİNCİNİ, SOSYAL HİZMET VE SOSYAL YARDIM UYGULAMALARIMIZDA DA YAYGINLAŞTIRIYORUZ'

Bakan Göktaş, “Tüm bunların yanı sıra iklim değişikliğinin, toplumun her kesimini aynı biçimde etkilemediğini de biliyoruz. Kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler ve kırılgan gruplar çevresel krizler karşısında farklı risklerle karşılaşabiliyor. Bu nedenle iklim politikalarını tasarlarken sosyal adalet perspektifini gözetmek zorundayız. Şu bir gerçek. Çevre politikalarının başarısı, sadece emisyon oranlarıyla veya geri dönüşüm kapasitesiyle ölçülemez. Bu politikaların insan hayatına, ailelere, kadınların güçlenmesine ve yerel toplulukların dayanıklılığına nasıl yansıdığı da en az bunlar kadar önemli. Buradan hareketle 'İklim Değişikliğinin Kadınlar Üzerindeki Etkilerinin Araştırılması Projesi'ni yürütüyoruz. Böylece, kadınların iklim kaynaklı risklerden nasıl etkilendiğini analiz etmeyi hedefliyoruz. Şu an dört ilimizde saha araştırmaları yapıyoruz. Söz konusu araştırmanın, önümüzdeki dönemde geliştireceğimiz politikalara güçlü bir zemin oluşturacağına inanıyoruz. Ayrıca, sıfır atık bilincini, sosyal hizmet ve sosyal yardım uygulamalarımızda da yaygınlaştırıyoruz. Bugün 580 ADEM ve 89 SODAM projesinde, sıfır atık doğrultusunda faaliyetler yürütüyoruz. Vefa Programı kapsamında ise, 132 bin 880 haneye hizmet sunuyoruz. ADEM ve SODAM'larda eğitim alan kadınların, sıfır atık bilincini hanelerine ve çevrelerine taşımasını önemsiyoruz. Bu kapsamda 7 bin ADEM personeline eğitim verdik. Kadın konukevlerinden hizmet alan kadınlara, sıfır atık, geri dönüşüm ve karbon ayak izi farkındalığı eğitimleri veriyoruz. Sosyal hizmet personelimizin alandaki bilgi ve kapasitesini artırarak, vatandaşlarımıza sunduğumuz hizmetleri daha da geliştiriyoruz" ifadelerini kullandı.

'SIFIR ATIK VAKFI İLE ÖNEMLİ BİR İŞ BİRLİĞİ PROTOKOLÜ İMZALAYACAĞIZ'

Bakan Göktaş, “THY ile birlikte anlamlı bir iş birliğine hayat verdik. Ankara ve İstanbul'daki huzurevlerimiz ile engelsiz yaşam merkezlerinde 'Engelsiz Tasarımlarla İleri yürütüyoruz. Dönüşüm Projesi', THY'nin kumaş ve kağıt gibi atık malzemelerini ileri dönüşüm anlayışıyla yeniden değerlendiriyoruz. Bu süreci, engelli bireylerimiz ve yaşlılarımız için, hem sosyal katılımı hem de çevre bilincini güçlendiren kıymetli bir adım olarak görüyoruz. Böylece Bakanlığımızın görev alanı içinde, ülkemizin Sıfır Atık gündemine yaygın ve güçlü bir katkı sunuyoruz. Şimdi daha büyük bir adım atacağız. Tüm bu çalışmalarımızı ileri bir seviyeye taşımak için yarın, Sıfır Atık Vakfı ile önemli bir iş birliği protokolü imzalayacağız. Bu protokolle, sıfır atık bilincini sosyal hizmetlerimizde, hanelerde ve yerelde kalıcı hale getireceğiz. Burada şu soru önem kazanıyor. Peki, biz ne yapacağız? Kadınlara yönelik eğitimlerle, yerelde farkındalığı artıracağız. İklim uyum çalışmalarını daha güçlü bir zemine taşıyacağız. Sıfır atığı, kadınların ekonomik güçlenmesini destekleyen bir model olarak ele alacağız. 81 ilimizde, bir kadın sıfır atık elçisi belirleyeceğiz. Kadın kooperatiflerimizle atık malzemelerin ekonomik değere destekleyeceğiz. Dönüşmesini Anne-çocuk atölyeleriyle sıfır atık bilincini küçük yaşlardan itibaren güçlendireceğiz. Bu proje aracılığıyla 1 milyon kadına ulaşacak ve eğitim verecek, sürdürülebilirlik için ülke çapında bir hareket oluşturacağız. Birlikte, daha yeşil, daha güçlü ve daha dirençli toplumlar inşa edeceğiz" dedi.

Sıfır Atık Vakfı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı işbirliğiyle hayata geçirilen Sıfır Atık Festivali Sıfır Atık Forumu 2026 kapsamında Yüksek Düzeyli Enerji Diyaloğu Toplantısı düzenlendi. Programa Enerji ve Tabii Kayaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın yanı sıra çok sayıda önemli isim katıldı.

'İKİ KAVRAM KRİTİK ÖNEM TAŞIMAKTADIR: SIFIR ATIK VE ENERJİ VERİMLİLİĞİ'

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, "Bugün, Sıfır Atık Forumu kapsamında düzenlenen bu yuvarlak masa toplantısında sizleri ağırlamaktan büyük memnuniyet duyuyorum. İstanbul’da bizlerle birlikte olduğunuz ve bu önemli diyaloğa katkı sunduğunuz için hepinize teşekkür etmek istiyorum. Dünyanın bir yandan ekonomik büyümeyi ve enerji güvenliğini kriz üstüne kriz yaşarken sağlamaya çalıştığı, diğer yandan da iklim hedeflerine ulaşabilmek için emisyonlarını azaltmaya çabaladığı bir dönemde biraraya geliyoruz. COVID-19 pandemisi, tedarik zinciri aksaklıkları, ticaret savaşları, doğal afetler, Ukrayna’daki savaş ve şimdi de İran’da yaşanan gelişmelerle petrol ve doğal gaz piyasalarında şimdiye kadar gördüğümüz en büyük arz şokları yaşanıyor. Bu karmaşık koşullar altında iki kavram her zamankinden daha kritik bir önem taşımaktadır. Sıfır Atık ve Enerji Verimliliği. Bunlar aynı vizyonun iki temel sütunudur. Özlerinde aynı basit ve güçlü ilkeleri paylaşırlar; atığın önlenmesi ve kaynakların en verimli şekilde kullanılması. Sıfır Atık bize, 'Değerli kaynakları çöpe atmayın. Onları geri kazanın ve geri dönüştürün' der. Enerji Verimliliği ise, ‘Enerjiyi israf etmeyin. Onu akıllıca kullanın’ mesajını verir. Her ikisi de değeri en üst düzeye çıkarır, çevreyi korur, ekonomik dayanıklılığımızı güçlendirir ve gelecek nesillere karşı sorumluluğumuzu yansıtır" dedi.

'TÜM SEKTÖRLERDE 20 MİLYAR DOLARIN ÜZERİNDE YATIRIM ÖNGÖRÜYORUZ'

Bakan Bayraktar, "Enerji verimliliği sahip olduğumuz en temiz, en hızlı ve en uygun maliyetli kaynaktır. Tasarruf edilen her kilovatsaat, üretmek, ithal etmek veya bedelini ödemek zorunda olmadığımız enerji anlamına gelir. 2024 yılında Türkiye’nin 2030 Enerji Verimliliği Stratejisi ile İkinci Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı’nı hayata geçirdik. Bu kapsamlı ve iddialı yol haritası çerçevesinde, enerji üretiminden binalara, sanayiden ulaştırma ve tarıma kadar tüm sektörlerde 2030 yılına kadar 20 milyar doların üzerinde yatırım öngörüyoruz. Hedeflerimizin iddialı ancak ulaşılabilir olduğuna inanıyoruz. Enerji tüketiminde yüzde 16 oranında azalma sağlamayı, bunun sonucunda 100 milyon ton emisyonun önüne geçmeyi ve ekonomimiz için uzun vadede önemli tasarruflar elde etmeyi hedefliyoruz" diye konuştu.

'BU YATIRIMLARLA 4,6 MİLYON TON PETROL EŞDEĞERİ ENERJİ TASARRUFU SAĞLANDI'

Bayraktar, "Sadece 2024 ve 2025 yıllarında enerji verimliliği alanında yaklaşık 7,6 milyar dolarlık yatırımı harekete geçirmiş bulunuyoruz. Bu yatırımlar şimdiden toplamda 4,6 milyon ton petrol eşdeğeri enerji tasarrufu ve 14,3 milyon ton karbon emisyonu azaltımı sağlamıştır. Bu miktar yaklaşık 30 milyon ağacın yaşamları boyunca absorbe edeceği emisyona eşdeğerdir." dedi.

'TÜRKİYE İŞBİRLİĞİNİ DAHA DA GÜÇLENDİRMEYE HAZIRDIR'

COP31’e doğru ilerlerken enerji verimliliğinin küresel iklim ve kalkınma tartışmalarında daha merkezi bir konuma yerleşmesi gerektiğini de belirten Bayraktar, "Çünkü enerji verimliliği yalnızca çevresel bir araç değildir. Aynı zamanda bir enerji güvenliği aracıdır ve hızla değişen küresel ekonomide giderek daha fazla bir rekabetçilik aracına dönüşmektedir. Bununla birlikte hiçbir ülke verimlilik potansiyelini tek başına tam anlamıyla hayata geçiremez. Dönüşümün ölçeği, daha güçlü ve daha kapsamlı uluslararası iş birliğini, daha derin bilgi paylaşımını ve daha yenilikçi finansmanla, teknoloji ortaklıklarını gerektirmektedir. Bu nedenle Türkiye, politika tasarımı, düzenleyici çerçeveler, dijitalleşme, ölçme ve doğrulama sistemleri ile sürdürülebilir finansman modelleri gibi alanlarda tüm katılımcı ülkeler ve kurumlarla işbirliğini daha da güçlendirmeye hazırdır" dedi. Bakan Bayraktar konuşmasının sonunda, "Geri dönüştürülen her ürün, önlenen her ton atık ve tasarruf edilen her kilovat-saat bizi daha sürdürülebilir bir geleceğe bir adım daha yaklaştırmaktadır. Gezegenimizin kaynakları sınırlı olabilir; ancak yenilik yapma, işbirliği geliştirme ve verimliliği artırma kapasitemiz sınırsızdır. Bugünkü yuvarlak masa toplantısının anlamlı bir diyalog ortamı oluşturacağına ve yeni ortaklıklar ile somut işbirliklerinin önünü açacağına yürekten inanıyorum. Türkiye, hepinizle birlikte çalışmaya hazırdır. Hepinize çok teşekkür ediyorum" dedi.

Rusya’nın, nükleer altyapı tesisine kasten saldırdığını aktaran Zelenskiy, “Şu anda radyasyon seviyesi normal değerlerin üzerinde değil. Rus ordusu, bu gece Ukrayna’nın 13 bölgesine hava saldırısı düzenledi. Rusya, son bir haftada Ukrayna'ya yönelik 88 füze, 3 bin 250'den fazla SİHA ve yaklaşık 1800 güdümlü bomba fırlattı” dedi.

Depremler, yerel saatle 12.58'de 4,8, 13.00'te 4,3 ve 13.02'de 5,2 büyüklüğünde kaydedildi.

Yunan Devlet Televizyonu ERT'nin haberine göre, art arda gelen depremler nedeniyle bölgede heyelan yaşandı ve çok sayıda evde hasar oluştu.

Birçok evde büyük çatlaklar görülürken, bir binanın duvarı tamamen çöktü. Bu binada yaşayanlar yara almadan kaçmayı başardı.

Deprem nedeniyle ölen ya da yaralanan bulunmazken, binalardaki ciddi hasarlar nedeniyle uzman ekiplerin bölgede inceleme başlatacağı ifade edildi.

3 çocuk annesi Sabiha Dinçer'in cenazesi, otopsinin ardından yakınları tarafından teslim alınarak Gümüşler Beldesi Mezarlığı'na getirildi. Burada kılınan namazın ardından Dinçer'in cenazesi belde mezarlığında toprağa verildi.

Yaklaşık 2 bin 600 metre rakımdaki Karabul-Susambeli yolunda yürütülen çalışmalar kapsamında 60 kilometrelik bölüm ulaşıma açılırken, kapalı olan 10 kilometrelik bölümün de bir hafta içinde açılması planlanıyor.

Karabul Mahallesi Muhtarı Hasan Hüseyin Öztürk, yaklaşık bir aydır sürdürülen çalışmalardan memnun olduğunu belirtti.

Bazı bölgelerde kar kalınlığının 10 metreye ulaştığını aktaran Öztürk, "Bu yolların açılması başta bölgede yaylacılık, arıcılık ve hayvancılık yapan vatandaşlarımız için oldukça önemli. Ekipler çevre yollarla birlikte 60 kilometrelik yolu sağ olsunlar ulaşıma açtılar." ifadelerini kullandı.

Öztürk, Antalya sahillerinde 30 dereceyi aşan sıcaklıklara rağmen karla mücadeleye şahit olduklarını belirtti.

İlker Parlak’ın bulunması için başlatılan arama çalışmaları 10’uncu günde de devam etti. Ankara’dan Jandarma Arama Kurtarma (JAK) timleri tarafından getirilen 3 sonar cihazı ve jandarma kadavra köpeği ile çalışmalara destek verildi. AFAD koordinesinde yürütülen çalışmalarda 161 personel görev alırken, 6 dron, 8 bot, 3 sonar cihazı, 1 kadavra köpeği ve 37 araç kullanılıyor.

Arama çalışmaları bölgede aralıksız sürdürülüyor.

‘BU VERİMSİZLİK ORTAMINI ORTADAN KALDIRMAK LAZIM’

İki başkan adayının da Fenerbahçe için doğru şeyler yapmak için çaba göstereceğine inandığını dile getiren Kocaman, “Bu bir başkanlık seçimi. Başkanlar ve yönetimler kulüplerde en önemli organlardır. Biz genelde başarı ve başarısızlıkları oyuncular ile teknik direktörler üzerinden yapıyoruz. Yönetimlerin aldığı kararlar, teknik adamlar ve oyuncuların önlerini açıyor, verimliliklerini artırıyor. Her transfer döneminde yeni oyunculardan bahsediliyor. Her sene yeni oyuncular geliyor. Verimsizlik ortamı olduğu sürece o yeni oyuncular yaklaşık 3-4 ay sonra ‘çöp’ haline geliyor. Bu verimsizlik ortamını ortadan kaldırmak lazım. Futbolu yönetenlerin verimliliği artıramama problemi oldu. Umarım bu seçim verimliliği artırmak için Fenerbahçe’de elverişli bir seçim olur. İki başkan adayının da Fenerbahçe için doğru şeyler yapmak için çaba göstereceğine inanıyorum. Bu seçimlerin birbirinden ayrıştırmaya doğru değil, birbiriyle rekabet içinde yarışarak birbirine doğru yakınlaştırmaya aracı olması kendi mesleğimdeki en büyük dileklerimden bir tanesi. Şundan da yakınmak zorundayım; ben de son 7-8 senedir hiçbir şeyle uğraşmama rağmen, hiç kimse ile temasım olmamasına rağmen sanki bu ayrışmanın öznelerinden biri haline geldim. Bundan son derece şikayetçiyim. Ne yapıma uygun, ne düşünce yapıma uygun. Bu anlamda iki başkanın da dünkü açıklamaları son derece önemliydi. Umarım sonunda yarışarak hizmet yarışına dönmesini istediğim bir seçim haline gelir” diyerek sözlerini noktaladı.

Cinayet şüphelisi E.K.'yi gözaltına alan jandarma, sorgulamak üzere jandarma komutanlığına götürdü. E.K., işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildi.

Genel kurula TFF Başkanı İbrahim Ethem Hacıosmanoğlu, TFF Yönetim Kurulu üyeleri, FIFA, UEFA temsilcileri, kulüp başkan ve yöneticileri ile delegeler katıldı.

Trabzonspor Kulübü Asbaşkanı Zeyyat Kafkas ve A Milli Futbol Takımı'nın eski teknik direktörü Şenol Güneş de kongrede yer aldı.

Genel kurulda TFF statüsü gereğince 1 Haziran 2025-31 Mayıs 2026 dönemi ele alınacak. Yönetim kurulu faaliyet raporu, gelir-gider tabloları ve bilanço ile denetleme kurulu raporu toplantıda okunarak görüşülecek.

TFF başkanı ile yönetim ve denetleme kurulları için söz konusu döneme ait hesap ve faaliyetlere yönelik ibra oylaması yapılacak.

İletişim Başkanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Başkanlığın resmi İngilizce web sitesi herhangi bir merkezi sunucuya ya da üçüncü taraf bir aracıya bağlı olmadan doğrudan blok zincir altyapısı üzerinden erişime açıldı.

Bir kamu kurumu tarafından dünyada ilk kez hayata geçirilen bu yayına vatandaşlar ve uluslararası kullanıcılar "cbiletisim.eth.link" adresi üzerinden ulaşabilecek.

Söz konusu yayın, başkanlığın geçen bir yıl boyunca adım adım yürüttüğü dijital dönüşüm sürecinin son halkası oldu. Yapay zeka ve blok zincir teknolojilerini kamu yönetimine entegre etme hedefiyle başlayan süreç, her aşamada somut çıktılar üreterek ilerledi.

"Yapay Zeka Dönüşümü" girişimi kapsamında hazırlanan Yapay Zeka Strateji Belgesi ile başlayan çalışmalarda, başlangıçta bulut ortamında geliştirilen yetenekler kısa sürede yüksek güvenlikli, yerli ve kurum içi (on-premise) bir altyapıya taşındı. Kurum bünyesinde kurulan yüksek performanslı GPU sunucuları ve özel ağlar sayesinde hassas veriler tamamen yerel ortamda, dış bağımlılık olmaksızın işlenmeye başlandı.

Bu altyapı üzerinde çeşitli yapay zeka uygulamaları geliştirildi. Güvenlik duvarlarının arkasında çalışan, kuruma özel ince ayarlı yerli dil ve görsel-dil modelleri (LLM ve VLM) devreye alındı.

Çok dilli uluslararası medya izleme sistemiyle duygu analizi, risk ve anomali tespiti ile gerçek zamanlı özetleme yetenekleri sayesinde dezenformasyona karşı çevik bir yapı kuruldu, kriz anlarında karar alma süreçleri hızlandırıldı ve vatandaşların doğru bilgiye erişimi güçlendirildi.

Kurumun iç belgeleriyle entegre, kapalı devre kurumsal yapay zeka asistanı CibGPT ile personelin kurumsal bilgiye güvenli ve yetkili erişimi sağlandı. Otomatik metin hazırlama, görsel üretim, seslendirme ve çok dilli video oluşturmayı mümkün kılan VLM tabanlı çok modlu çerçeveyle içerik üretimi hızlandırıldı ve operasyonel maliyetler düşürüldü. İlGen kodlama asistanı, kod önerileri, hata analizi ve test senaryosu üretimiyle yazılım geliştirme süreçlerine katkı sundu.

Doğal dili SQL'e çeviren ULAK entegrasyon aracıyla da teknik olmayan personelin karmaşık kurumsal veri tabanlarını kolayca sorgulaması mümkün hale geldi.

Açık kaynak ekosisteminde paylaşım

Sürecin bir sonraki adımında İletişim Başkanlığı, teknolojik birikimini kamu yönetimi ve akademi dünyasıyla paylaşmaya yöneldi. Bu kapsamda hazırlanan Kamu Kurumları için Yapay Zeka Entegrasyon Rehberi, teknolojinin kamuda güvenli ve etkin biçimde benimsenmesini desteklemek üzere paylaşıldı.

İletişim Başkanlığı ayrıca dünyanın en büyük yapay zeka ve makine öğrenmesi topluluk platformlarından Hugging Face'te resmi kurumsal profil oluşturan Türkiye'deki ilk kamu kurumu oldu.

İlk katkı olarak, Dezenformasyonla Mücadele Merkezince derlenen, doğal afetler, seçimler, göç ve ekonomi gibi alanlardaki 2 bin 810 doğrulama (fact-check) kaydından oluşan Türkçe-İngilizce iki dilli açık veri seti paylaşıldı.

CC-BY-4.0 lisansıyla erişime açılan bu veri seti, araştırmacıların ve geliştiricilerin dezenformasyon tespitine yönelik modeller geliştirmesini desteklemeyi amaçlıyor.

Blok zincirde kalıcı arşiv ve dağıtık kimlik

Sürecin sonraki aşamalarından birinde İletişim Başkanlığı, dijital arşivlerinin kalıcılığını ve değiştirilemezliğini güvence altına almak için blok zincir teknolojisini kamu süreçlerine dahil etti.

Strateji, diplomasi, tarih ve kültür alanlarındaki 130 resmi yayın, IPFS protokolüyle dağıtık ağlarda kalıcı olarak arşivlendi, bu yayınların kriptografik kanıtları akıllı sözleşmeler aracılığıyla doğrudan Ethereum blok zincirine işlendi.

İletişim Başkanlığı bu çalışmayı bir adım ileri taşıyarak Ethereum ağı üzerinde kendi kurumsal akıllı sözleşmesini devreye aldı ve kurumsal dijital kimliği olarak "cbiletisim.eth ENS (EthereumName Service)" alan adını tescil etti.

İletişim Başkanlığının İngilizce web sitesinin doğrudan blok zincir üzerinden yayımlanması da bu altyapının üzerine inşa edildi.

Bu model kamu iletişiminde somut avantajlar sunarken, İletişim Başkanlığınca yayımlanan herhangi bir dijital duyuru ya da belgenin gerçekliği, merkezi bir sunucuya gerek kalmadan blok zincir üzerinden şeffaf ve kriptografik olarak doğrulanabiliyor.

Kurumsal kimlik, merkezi bir noktaya bağlı olmadan korunarak sahteciliğe ve alan adı ele geçirme (domain hijacking) girişimlerine karşı güvence altına alınıyor.

Teknoloji ekosisteminden ilgi gördü

İletişim Başkanlığının blok zincir alanındaki çalışmaları uluslararası ölçekte de ilgiyle karşılandı.

Web3 ve dağıtık teknolojiler alanında faaliyet gösteren geliştirici toplulukları ile teknoloji ekosistemi, bir kamu kurumunun şeffaf ve dağıtık bir yayın modelini hayata geçirmesini yakından takip etti; çalışma, dünyanın farklı yerlerindeki teknoloji topluluklarından ilgi ve destek gördü.

İletişim Başkanlığının yapay zeka ve blok zincir teknolojilerinin entegrasyonunu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin dijital dönüşüm hedefleri açısından önemli bir adım olarak değerlendiriyor.

İletişim Başkanlığı, veri güvenliği ve kamu güvenini önceleyen yaklaşımıyla, atılan her adımın bir öncekinin üzerine inşa edildiği bu süreci sürdürmeyi planlıyor.

Kaza anı, çevredeki bir iş yerinin güvenlik kamerasına yansıdı.

'DEDELERİMİZDEN KALAN MİRASI DEVAM ETTİRİYORUZ'

Köyün zorlu arazi koşullarında atıyla çift süren çiftçilerden Abdurrahim Avcı, "Köyümüzün arazileri çok engebeli ve tamamen kayalık. Buraya ne traktör girebiliyor ne de başka bir modern iş makinesi. Biz de yüz yıllardır babalarımızdan, dedelerimizden gördüğümüz bu geleneği devam ettiriyoruz. Atlarla bağ sürmek gerçekten çok zahmetli bir iş ama toprağımızı işlemek, bağlarımızı ayakta tutmak için başka çaremiz yok" dedi.

Tatbikatın, müttefik ülkelerle çalışabilirliği ve müşterek harekat kabiliyetini geliştirmeyi hedeflediği belirtilen paylaşımda, "Hava Kuvvetlerimiz 5 adet F-16, 1 adet E-7T HİK ve 1 adet KC-135R tanker uçağı ile Orland Hava Üssü/Norveç'te konuşlu olarak katılıyor. Türkiye ile 16 ülkenin ve NATO unsurlarının yer aldığı tatbikatta, uçuşlu görevler icra edilerek karşılıklı bilgi ve tecrübe paylaşımı sağlanacak." ifadeleri yer aldı.

Farklı yaş kategorilerinde yapılan yarışlara katılan ve aralarında eski kayak antrenörleri ve kayak hakemlerinin bulunduğu birçok kayaksever, dik pistte zorlu parkurları geçerek dereceye girmek için mücadele etti.

4 farklı kategoride düzenlenen ve geleneksel kıyafetlerle kayak yapanların da yer aldığı yarışmada başarılı olanların ödülleri törenle verildi.

Tarkan, 100. yılını kutladığı Koç Holding'e, kendisini Başkentlilerle bir araya getirdiği için teşekkür etti.

Öte yandan konserden önce Koç Holding'in kuruluş sürecine ilişkin belgesel gösterimi yapıldı.

Belgeselde Cumhuriyet'in ilk yıllarına denk gelen holdingin kuruluşuna ilişkin görseller ile merhum iş insanı Vehbi Koç'un ve Koç ailesinin çalışmaları ve katkılarına ilişkin içerikler yer aldı.

Kaza, saat 04.00 sıralarında Şehit Ateşe Reşat Moralı Bulvarı'nda meydana geldi. Mohammed Ömer Abdelaziz Salman idaresindeki 78 MA 0851 plakalı motosiklet, sürücünün kontrolü kaybetmesi sonucu refüjdeki aydınlatma direğine çarptı. İhbarLA kaza yerine sağlık ve polis ekipleri sevk edildi. Ekiplerin kontrolünde, Ürdün uyruklu Karabük Üniversitesi öğrencileri olan Salman ve Alsmadi'nin öldüğü belirlendi. 2 öğrencinin cansız bedeni, inceleme sonrası Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi morguna kaldırıldı. Olayla ilgili soruşturma başlatılırken, motosikletin sürücüsü Salman'ın sürücü belgesinin yetersiz olduğu belirtildi.

İKİZ KARDEŞİ VARMIŞ

Öte yandan Ebrar’ın babası Rıdvan Yardımcı’nın (36) da bir dönem AK Parti Atakum İlçe Başkanlığı’nda teşkilat uzmanlığı yaptığı ve sonra görevi bıraktığı öğrenildi. Ebrar’ın aynı zamanda Ecrin adında bir ikizinin de olduğu belirtildi.

1981 yılında ziyarete açılan ve Türkiye’nin ilk bankacılık müzesi olma özelliğini taşıyan müze, yalnızca bir kurumsal arşiv değil; aynı zamanda Türkiye’nin ekonomik, ticari ve kültürel dönüşümünü belgeleyen önemli bir hafıza mekânı olarak öne çıkıyor.

1863 yılında kurulan Memleket Sandıkları’ndan günümüz modern bankacılık sistemine uzanan süreç; orijinal belgeler, tarihi defterler, sanat eserleri ve dijital uygulamalarla ziyaretçilere aktarılıyor.

Günün ilerleyen saatlerinde ise rotalarını kentin simge noktalarından Gençlik Parkı’na çeviren kuşlar, park içindeki havuz çevresinde ve aydınlatma direkleri ile fıskiyeler üzerinde sürü halinde dinleniyor.

Martıların başkente gelişi, eylül ayında denizlerde avlanma yasağının sona ermesiyle başlıyor. Hamsi ve sardalya yüklü kamyonları takip eden kuşlar, yüzlerce kilometrelik yolu aşarak Ankara’ya ulaşıyor. Nisan ayında avlanma yasağının yeniden başlamasıyla birlikte ise besin kaynaklarının azalması sonucu martılar kentten ayrılıyor.

Denizsiz bir şehirde martıların varlığı, Ankara’nın alışılmış manzarasına farklı bir renk katıyor.

Türkiye’ye ilk kez 1970’li yıllarda ticaret amacıyla getirilen yeşil papağanlar, zamanla doğaya uyum sağlayarak özellikle büyük şehirlerde kalıcı popülasyonlar oluşturdu. Ankara’da ODTÜ kampüsü, Cebeci Asri Mezarlığı, Anıtkabir çevresi ve Mavi Göl gibi alanlarda sıkça gözlemlenen tür, Kurtuluş Parkı’nın yoğun ağaç dokusu sayesinde burada da yaşam alanı buluyor.

Yeşil renkleri nedeniyle yapraklar arasında fark edilmeleri zor olan papağanlar, genellikle tiz ve yüksek sesli ötüşleriyle kendilerini ele veriyor. Meyve, tohum ve ağaç yemişleriyle beslenen bu yabani kuşlar, sürü halinde dolaşmaları ve alan hâkimiyetleriyle park ekosisteminde belirgin bir yer tutuyor.

Ara transfer döneminde yapacağı hamlelerle ilk 3 hedefini zorlamak isteyen Beşiktaş, sürpriz bir transfer gelişmesiyle gündeme geldi.