Notta "Bugün, 300'den fazla açık pozisyonu kapatmanın yanı sıra tam zamanlı çalışanlarımızın yüzde 16'sını da içeren, Snap'teki yaklaşık 1000 ekip üyesini etkileyecek değişiklikleri duyuruyoruz." ifadesini kullanan Spiegel, bunun son derece zor bir karar olduğunu ve işten ayrılacaklar için derin üzüntü duyduğunu belirtti.

Spiegel, geçen sonbaharda Snap'in kritik bir dönemeçte olduğunu, daha hızlı ve daha verimli yeni bir çalışma biçimine ihtiyaç duyulduğunu ve şirketin karlı büyümeye yönelmesi gerektiğini söylediğini anımsattı.

Son birkaç ayda, uzun vadeli değer yaratma olasılığı en yüksek yatırımlara öncelik vermek adına zor kararlar aldıklarına işaret eden Spiegel, yılın ikinci yarısına kadar yıllık maliyeti 500 milyon doların üzerinde azaltmayı hedeflediklerini anlattı.

Spiegel, "Bu değişiklikler Snap'in uzun vadeli potansiyelini gerçekleştirmek için gerekli olsa da yapay zekadaki hızlı ilerlemelerin ekiplerimizin tekrarlayan işleri azaltmasına, hızını artırmasına ve topluluğumuzu, iş ortaklarımızı ve reklam verenlerimizi daha iyi desteklemesine imkan sağladığına inanıyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

Ayrıca Spiegel, şimdiden küçük ekiplerin yapay zeka araçlarını kullanarak önemli girişimlerde kayda değer ilerleme sağladığını gördüklerini ifade etti.

İTÜ Sıfır Atık Enstitüsü Müdürü Doç. Dr. Börte Köse Mutlu, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, kaynakların verimli kullanımı açısından geri dönüşümün önemine dikkati çekti.

Her gün tonlarca atığın toplandığına işaret eden Mutlu, çok fazla yer kaplayan bu atıkların düzenli depolama yapılmadığında doğaya karıştığını, oradan da besin zinciriyle çevre ve insana ulaştığını söyledi.

Elektronik cihazlarda kullanılan altın, gümüş, bakır, paladyum, nikel gibi değerli metallerin geri dönüşümde çıkartılarak ülke ekonomisine kazandırıldığını belirten Mutlu, "Telefonun markası, modeli, üretim yılının değişmesi fark ediyor ama bir telefondan 25-35 miligram altın çıkarılıyor. Daha büyük, gözle görülür şekilde ifade etmek istersek, 1 milyon telefon toparladık, onların içinden de ortalama 35 kilo kadar altın çıkartılıyor. Bizim yıllık atık üretimimize baktığımızda, ekonomiye dönemeyen ciddi bir yüzdeden bahsediyoruz. Bu bütün dünyada böyle. Tam bir döngü sistemini kurabilmiş değiliz. Burada öncelikle toplama ve ayrıştırma kısmındaki başarı yüzdemizi artırmamız gerekiyor." diye konuştu.

Mutlu, geri dönüşüm sürecine ilişkin şunları kaydetti:

"Birden bir altını elle çektiğimiz gibi bir süreç değil. Çok karmaşık yapılar. Pek çok değişik elektronik atık (e-atık) var. Tek bir telefondan bile bahsetsek, geri kazanım için 4 adımı uygulamamız gerekir. Bu adımların en önemlisi, elektronik atıkları toplamak ve kendi içinde sınıflandırmak. Basit görünen ama toplamdaki verimi düşüren ve odaklanılması gereken adım bu. Elektronik atıklar toplandığında lisanslı kuruluşlar var, onlar işliyorlar. Vatandaşlar bunları teslim istasyonlarına verebilirler. İnsanların bu dönüşümü kendi yapması mümkün değil. Bunların hepsini geri kazanmamız halinde, tekrar madencilik yapmak yerine, bu şekilde kazanım sağlanmış olur. Ülke ekonomisine, ülkenin enerji ve hammadde bağımsızlığına sosyal fayda sağlanmış oluyor, çevreye fayda sağlanmış oluyor. Vatandaşlar için ekonomik olarak teşvik sistemleri var, bunlar da geliştiriliyor."

"Sıfır Atık" vurgusu

Mutlu, eski elektronik ürünlerin geri dönüşüme kazandırılmaması nedeniyle büyük ekonomik kayıpların yaşandığını vurgulayarak, "Ülkemiz açısından bunlar yüzde 100 toplandığında ve şehir madenciliği yapıldığında, yaklaşık 1 milyar avroluk bir gelir elde edilir. Şu an bu olmadığı için 1 milyar avroyu ekonomik bir kayba denk olarak görebiliriz. Bu kaybı bir sektör olarak gördüğümüzde, yaklaşık 1 milyon turistin yazın gelmesi ve ülke ekonomisine katkı sağlamasına denk bir fiyattan bahsediyoruz. Bu yüzden önemli. Tabii biz her şeyden önce, ekonomiden önce 'çevre' diyoruz, önce 'sıfır atık' diyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Dünya genelinde elektronik atığın sadece yüzde 20'sinin dönüştürüldüğünü ifade eden Mutlu, "Halkımızı bilinçlendirmek ve devletin ve özel kuruluşların teşvik sistemleri ile e-atıkları sistematik bir şekilde toplamak mümkün ve bunu çok yakında tamamen yaygınlaştırmış olacağız. Geri kazanım ve rafinasyon işlemlerini işin uzmanlarının yapması gerekmekte. Dikkatli kullanılması gereken kimyasalların varlığı ve prosesler sırasında çıkabilecek tehlikeli gaz ve sıvı atıkların ihtimali sebebiyle kaza ve sağlık sorunları riskleri mevcuttur. Bireysel geri kazanım çalışmalarından uzak durup, sisteme katkıda bulunmak gerekir." dedi.

Doç. Dr. Mutlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın başlattığı Sıfır Atık Hareketi doğrultusunda yürütülen çalışmalara da dikkati çekti.

"İkinci ham madde oluyor"

Okan Üniversitesi Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi'nde görevli Enerji Mühendisi Dr. Öğr. Üyesi Sevil Alp, Türkiye'de 1 milyon ton elektronik atık olduğunu ama bunların büyük kısmının kayıt altında olmadığını ve dönüştürülemediğini vurguladı.

Bu atıkların düzensiz toplandığında ve evlerde, depolarda kaldığında senelik 1 milyar avroluk zararın oluştuğunu dile getiren Alp, "'Tek bir telefonun ne değeri olabilir ki' diye düşünüyorlar ama topluca, tonlarca düşündüğümüzde çok büyük bir ekonomik değerdir bu. Bunlar sanayide, savunma sanayide, ileri teknolojide kullanılıyor. Bu cihazlarla bir kere ülkeye gelince bunlar elimizde kaynağa dönüşüyor. Bunu ya doğru sistemlerle yürütüp kullanacağız ya da evlerde, çöplerde bekleterek ekonomi çarkından çıkartacağız. Bu çıkan kıymetli metaller aslında 'ikinci ham madde' oluyor, bizim evlerde bekleyen bir kaynak haline geliyor. Kullanmadıkça maalesef ekonomiye bir yararları olmuyor. Bu bekleyen metaller, sanayiye girince çok büyük bir değer katıyor." şeklinde konuştu.

"Yaptığımız işe 'yer üstü madenciliği' adını veriyoruz"

Elektronik atıkların tekrar ekonomiye kazandırıldığı yerlerden Akademi Çevre Entegre Atık Yönetimi Endüstri AŞ'de tesis müdürü olarak görev yapan Zekican Gündüz ise kıymetli metallerin eski cihazlardaki elektronik kartlarda, işlemcilerde ve harddisklerde bulunduğunu belirtti.

Gündüz, dönüşüme alınan cihazlardan kıymetli metallerin elde edilme sürecini şöyle anlattı:

"Atıklar geldikten sonra sınıflarına göre ayrıştırılıyor. Sonra bu kartların üzerindeki plastik parçalar ayrıştırılır, ardından da rafineriye gider. Rafineride, fiziksel ön kırma işleminden sonra ocaklarda eritme yapılır. Buradan yaklaşık 1 ton elektronik kart eritildiğinde yaklaşık 300 kiloya yakın metal elde ediliyor, uygun kalıplara alınıyor. Bu metalin büyük kısmı bakırdan oluşuyor. Ardından kimyasal işleme alınıyor. Elektronik çamur dediğimiz kısımda diğer metaller birikiyor. Kimyasal yöntemler ve sitlerle altın, gümüş gibi değerli metalleri ayrı ayrı elde etmiş oluyoruz. Buradan çıkan ürünler sanayiye, ekonomiye tekrar kazandırılmak için sevk ediliyor."

Gündüz, yakın geçmişe kadar Türkiye'de yetkin rafineri olmaması nedeniyle işlemlerin bazılarının yurt dışında yapıldığı ancak altyapının oluşturulmasıyla Türkiye'de artık bu işlemlerin hepsinin yapılabildiği bilgisini paylaştı.

İnsanların hurda cihazları kişisel verileri olduğu için veya "tekrar lazım olur" düşüncesiyle evlerinde tuttuklarını söyleyen Gündüz, "Yapılan en büyük hata bu. Yazılım güncellemeleri gibi nedenlerle aslında evlerimizde tuttuğumuz bu atıklar kullanılamaz durumda kalıyor. Türkiye'de yaklaşık 1 milyon ton elektronik atık bulunduğu öngörülürken, geçen yıl toplanan elektronik atık sadece 56 bin ton. Çok büyük bir kısım depolarda, evlerde ekonomiye kazandırılmadan bekliyor. Yaptığımız işe 'yer üstü madenciliği' adını veriyoruz. 1 ton hurda cep telefonunu dönüştürdüğümüzde, yaklaşık 300 gram altın elde ediyoruz. Maden ocağında 1 ton toprağı işlediğinizde, sadece birkaç gram altın elde edebiliyorsunuz. Biz bu işlemi yaparak hem doğayı koruyoruz hem de ürünü tekrar elde ederek sanayimizde kullanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Şirketler, küresel pazarda rekabet avantajı elde edebilmek adına yapay zekanın "uygulama" evresinden "ölçekleme" aşamasına geçiş yaparak iş süreçlerini uçtan uca modernize etme yolunda ilerliyor.

Sanayi tarafında da akıllı fabrikaların üretim hatlarına entegre edilmesi, Türkiye'nin ihracat potansiyelini doğrudan etkileyen bir güç çarpanına dönüşüyor.

Gerçek zamanlı veri analitiği ve nesnelerin interneti (IoT) üzerinden yürütülen operasyonlar, üretimde maliyetleri düşürürken kalite standartlarını global ölçekte yukarı taşıyor.

Öte yandan, regülasyonlarla uyumlu hibrit bulut çözümleri ve genç yeteneklerin teknik yetkinliğe kavuşturulması, Türkiye'nin teknoloji üreten bir merkez olma vizyonunu destekleyen en önemli yapı taşları arasında yer alıyor.

Türkiye birçok ülkeden ileri seviyede

Teknoloji şirketi IBM Türkiye Genel Müdürü Işıl Kılınç Gürtuna, Türkiye'nin yapay zeka ve otomasyon adaptasyonunda istek ve farkındalık açısından oldukça güçlü bir noktada bulunduğunu belirtti.

Gürtuna, özellikle finans, telekom ve kamu gibi stratejik sektörlerde kurumların yeni teknolojileri deneme ve iş süreçlerine entegre etme konusunda proaktif bir refleks sergilediğini söyledi.

Türkiye'nin bu alandaki çevikliğinin birçok ülkeden ileri seviyede olduğunu dile getiren Gürtuna, şunları ifade etti:

"Global ölçekte fark yaratan şirketlerde asıl ayrışma, uygulamadan ölçeklemeye geçiş aşamasında yaşanıyor. Türkiye'de şu anda gördüğümüz tablo, bu dönüşümün aktif olarak devam ettiği ve şirketlerin yapay zekayı daha geniş ölçekte iş süreçlerine entegre etmeye odaklandığı yönündedir. Bu noktada veri altyapısının güçlendirilmesi, yapay zekanın güvenli ve şeffaf yönetimi ile iş sonuçlarına odaklı kullanım senaryolarının yaygınlaştırılması öncelikli alanlar olarak öne çıkıyor. IBM olarak biz yapay zekayı bir model konusu değil, uçtan uca bir kurumsal dönüşüm meselesi olarak ele alıyoruz."

Gürtuna, özellikle finans ve kamu gibi regüle alanlarda verinin nerede tutulduğu kadar kimin tarafından işlendiği ve nasıl denetlendiğinin de kritik bir sorgulama konusu haline geldiğini söyledi.

Bu süreçte en büyük zorluğun esneklik ile kontrol arasında doğru dengeyi kurmak olduğunu belirten Gürtuna, şöyle devam etti:

"Bir yandan inovasyon için bulutun sağladığı hıza ihtiyaç duyulurken, diğer yandan regülasyonlar nedeniyle veri üzerinde tam hakimiyet gerekiyor. IBM olarak biz müşterilerimize verilerini nerede tutacaklarına kendilerinin karar vermesi gerektiğini söylüyoruz. Hibrit bulut yaklaşımımızla verinin ister yerinde ister özel bulutta isterse kamuya açık bulutta tutulmasına olanak tanırken, kontrolün her zaman kurumda kalmasını sağlıyoruz. Bu noktada yaklaşımımızı bir lokasyon meselesi olarak değil, teknoloji tarafında dışa bağımlılığı azaltan bir tasarım prensibi olarak konumlandırıyoruz."

"Türkiye'nin bu alanda çok güçlü bir potansiyeli var"

Sanayi ve üretim sektöründeki dijital dönüşüm iştahının Türkiye'nin global rekabet gücü açısından hayati önem taşıdığına dikkati çeken Gürtuna, akıllı fabrikaların ve nesnelerin interneti çözümlerinin gerçek zamanlı veriyle çalışarak üretim hatlarına maliyet avantajı olarak geri döndüğünü ifade etti.

Gürtuna, üretim şirketlerinin yalnızca dijitalleşmesine değil, daha akıllı ve öngörülebilir hale gelmesine yönelik sundukları çözümlere işaret ederek, "Bugün artık rekabet yalnızca nihai ürünle değil, o ürünü ortaya çıkaran üretim zekasıyla kazanılıyor. IBM olarak AI destekli bakım ve operasyon çözümlerimizle sanayicilerimizin rekabet gücüne katkı sağlıyoruz. Türkiye'nin bu alanda çok güçlü bir potansiyeli var ve bu potansiyel doğrudan ihracat gücünü belirleyen ana faktör haline gelmiş durumda." diye konuştu.

Türkiye'nin genç nüfus potansiyelini teknik yetkinliğe dönüştürme konusunda IBM Türkiye'nin yerel ekosisteme sunduğu katkıları anlatan Gürtuna, üniversiteler ve startuplarla yürüttükleri işbirliklerinin teknoloji adaptasyonundaki yetenek açığını kapatmada merkezi bir rol oynadığını ifade etti.

Gürtuna, startup dünyasındaki hızın ve global bakış açısının Türkiye'yi bölgesinde öne çıkaran bir avantaj olduğunu belirterek şunları kaydetti:

"Yapay zeka çağında rekabet, yalnızca en iyi teknolojiyi geliştirenler arasında değil, en hızlı öğrenen ve yeteneği en doğru şekilde büyüten ekosistemler arasında yaşanacak. Üniversite işbirliklerimiz ve klasik bir stajdan ziyade gerçek projelerde sorumluluk alınan gelişim yolculuklarımızla gençlerin istihdama katılmasına odaklanıyoruz. Bu çabalarımızı Türkiye'yi teknoloji tüketen değil, teknoloji üreten bir merkez haline getirecek kritik bir kaldıraç olarak görüyoruz."

ROKETSAN Genel Müdürü Murat İkinci, UDT 2026’nın stratejik önemine dikkat çekerek şunları kaydetti:

“Londra’da düzenlenen bu önemli buluşma, savunma teknolojilerinin farklı ancak birbirini tamamlayan alanlarında küresel paydaşlarla bir araya gelmemiz açısından büyük önem taşıyor. Bu etkinlik, stratejik iş birlikleri geliştirmeyi hedeflediğimiz, teknoloji transferi ve ortak üretim fırsatlarını değerlendirdiğimiz önemli temas noktaları oluyor. Avrupa başta olmak üzere farklı coğrafyalardan katılım sağlayan karar vericilerle gerçekleştireceğimiz görüşmelerin, küresel ölçekteki iş ağımızı daha da güçlendireceğine inanıyoruz. ROKETSAN olarak amacımız; yenilikçi, güvenilir ve sahada kendini kanıtlamış çözümlerimizle müttefik ve dost ülkelerin savunma kapasitelerine katkı sağlamak ve sürdürülebilir, uzun vadeli ortaklıklar tesis etmektir.”

Vatandaşlar, "BTK Online Tüketici Şikayet Sistemi" üzerinden mobil iletişim, internet sağlayıcılığı, uydu, sabit telefon ve Kablo TV gibi hizmetlere yönelik şikayetlerde bulunabiliyor.

Bu kapsamda söz konusu sisteme 2024'te 183 bin 823 şikayet bildirilirken, bu sayı geçen yıl 268 bin 94'e çıktı.

Hizmet bazında geçen yılın tamamında en fazla şikayet, 124 bin 228 ile internet servis sağlayıcılığı alanında geldi.

Mobil iletişim kategorisi de aynı dönemde 119 bin 607 şikayet ile ikinci sırada yer aldı.

BTK'ye geçen yılın tamamında uydu platform hizmetlerine yönelik 11 bin 442, sabit telefon hizmetlerine yönelik 10 bin 811 ve Kablo TV hizmetleri konusunda 2 bin 6 şikayet ulaştı.

Uyduda şikayetler "faturalandırma"da yoğunlaştı

İnternet hizmetlerinde en fazla şikayet "bağlantı ve hizmet kalitesi" alanında iletildi.

Mobil iletişim sektöründe şikayetler "taahhütname, cezai şart ve cayma bedeli" konusunda yoğunlaşırken, uydu platform hizmetinde en fazla şikayet "faturalandırma" alanında geldi.

Sabit telefon hizmetinde "abonelik işlemleri", Kablo TV hizmetinde de "bağlantı ve hizmet kalitesi"ne ilişkin şikayetler öne çıktı.

AA muhabirinin, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun (BTK) "Türkiye Elektronik Haberleşme Sektörü Üç Aylık Pazar Verileri Raporu'ndan" derlediği bilgilere göre, geçen yılın dördüncü çeyreğinde internet trafiğinin büyük çoğunluğu sabit bağlantılar üzerinden gerçekleşti.

Toplam internet trafiği içinde sabit bağlantıların oranı yüzde 83,5, mobil bağlantıların oranı yüzde 16,5 olarak kayıtlara geçti. Ayrıca download (indirme) trafiğinin yüzde 83,3'ü sabit, yüzde 16,7'si mobil, upload (yükleme) trafiğinin ise yüzde 86,1'i sabit ve yüzde 13,9'u mobil bağlantılardan oluştu.

Söz konusu veriler, sabit bağlantıların hem veri indirme hem de veri yükleme açısından hala büyük oranda tercih edildiğini ve internet kullanımında baskın rol oynadığını ortaya koyarken toplam trafiğin kategori bazındaki dağılımına bakıldığında "streaming media (akışlı medya)" kullanımının yüzde 65,8 öne çıktığı görüldü.

YouTube hem internet trafiğinde hem de yayın tabanlı medyada ilk sırada

Toplam internet trafiğinde en yüksek paya sahip uygulama açık ara YouTube oldu. Bu uygulama yüzde 44,3 trafik payıyla kullanıcıların veri tüketiminde başı çekerken yüzde 17 ile Instagram ve yüzde 4,7 ile TikTok, YouTube'u takip etti. Bahse konu veriler, kullanıcı davranışlarının büyük ölçüde video içerik tüketimine dayandığına ve sosyal medya platformlarının da internet trafiğinin önemli kısmını oluşturduğuna işaret ediyor.

Yayın tabanlı medya kategorisinde yine YouTube öne çıkan uygulama oldu. Toplam trafik içinde yüzde 57,2'lik paya sahip olan YouTube'u, yüzde 16,8 ile Instagram ve yüzde 6,1 ile TikTok izledi. Bu da video içerik platformlarının dijital medya tüketiminde belirleyici konumda olduğunu ve kullanıcı eğilimlerinin büyük oranda görsel-işitsel içeriklere yöneldiğini gösterdi.

Anlık mesajlaşmada Instagram lider

Anlık mesajlaşmada en yaygın olarak kullanılan uygulama yüzde 64,1'lik oranla Instagram oldu. Instagram'ı yüzde 15,2 ile Facebook, yüzde 10,9 ile WhatsApp takip etti. Bu 3 uygulama, toplam trafiğin büyük kısmını oluşturarak kullanıcıların anlık iletişim ihtiyaçlarını karşıladıkları temel platformlar olarak öne çıktı.

Yazılım güncellemeleri kategorisinde en yoğun trafik oluşturan uygulama Apple Software Update olarak kayıtlara geçti. Yüzde 37,8'lik oranla lider konumda bulunan söz konusu uygulamayı yüzde 31,3 ile Google Play ve yüzde 11,6 ile Windows Updates güncellemeleri takip etti. Bu 3 platformun toplam güncelleme trafiğinde baskın olduğu görüldü.

Steam, oyun içeriklerine erişimde öne çıktı

Çevrim içi oyunlarda en yaygın olarak kullanılan uygulama platformu dünyanın en büyük PC oyun dağıtım platformu Steam oldu. Yüzde 35,6'lık orana sahip Steam, oyun içeriklerine erişimde birincil platform olarak öne çıktı. Bu platformu yüzde 21,9 ile Playstation, yüzde 9 ile Epic Games, yüzde 5,3 ile Xbox takip etti. Bu veriler, çevrim içi oyun trafiğinin büyük ölçüde çok oyunculu ve yüksek içerik hacmine sahip platformlarda yoğunlaştığını, aynı zamanda mobil ve bağımsız oyunların da azımsanmayacak bir kullanıcı kitlesine sahip olduğunu ortaya koydu.

İnternet üzerinden sesli konuşmada tercih WhatsApp'tan yana

İnternet üzerinden sesli konuşma olan VOIP kategorisinde en yaygın olarak kullanılan uygulama açık ara WhatsApp oldu. Toplam kullanım trafiğinin yüzde 55,9'unu oluşturan WhatsApp, bu alanda lider konumda yer aldı. Bu uygulamayı yüzde 11,5 ile Facebook, yüzde 10,4 ile Face Time, yüzde 4 ile Snapchat ve yüzde 2,9 ile RTP takip etti. Söz konusu 5 uygulama, kullanıcıların sesli ve görüntülü iletişim ihtiyaçlarını karşılamada öncelikli tercihleri arasında yer aldı. Bu veriler, mobil tabanlı iletişim uygulamalarının VOIP trafiğinde baskın hale geldiğini ve geleneksel video konferans çözümleriyle çok yönlü bir kullanım alışkanlığının geliştiğini gösteriyor.

Ağ tabanlı depolamada kullanıcılar tarafından en yaygın şekilde kullanılan uygulama iCloud oldu. Yüzde 64'lük oranla bu kategoride önde yer alan iCloud, özellikle Apple ekosistemi içerisindeki cihazlar arasında veri senkronizasyonu ve yedekleme hizmetlerinde yoğun olarak tercih edildi. Onu yüzde 6,8 ile Google Cloud Storage ve yüzde 5,7 ile Google Photos izledi.

Son 1 yıl içerisinde tüm kategorilerdeki içerik üretim oranlarına bakıldığında en yüksek paya sahip platform YouTube olarak kayıtlara geçti. Yüzde 39,7'lik oranla içerik üretiminin büyük bölümünü oluşturan YouTube'u, yüzde 13,5 ile Instagram takip etti. Bu durum, video tabanlı platformların kullanıcılar tarafından yoğun içerik üretimi ve paylaşımı için tercih edildiğini gösterdi. Aylık içerik üretim eğilimleri ise 2025 yılı aylarında (özellikle şubat, mart ve eylül) en yüksek seviyeye ulaşıldığını (yüzde 7,5) gösterdi. Bu bulgular, kullanıcıların dönemsel olarak daha yoğun içerik ürettiğini ve platformların içerik üretim döngülerinin mevsimsel etkilerden etkilendiğini ortaya koydu.

Video, ses ve oyun gibi içeriklerin internet üzerinden, dosyaların tamamı indirilmeden, anlık ve sürekli veri akışıyla cihazlarda oynatılması teknolojisi olarak tanımlanan "streaming media (akışlı medya)" kategorisinde içerik üretim oranı açısından en yüksek paya sahip platform YouTube oldu. Yüzde 59,6 oranıyla bu kategorideki toplam içerik üretiminin yarısından fazlasını YouTube oluştururken, kullanıcıların video içerik üretiminde en yoğun tercih ettiği platform olarak da öne çıktı.

KAAN, HÜRJET ve HÜRKUŞ uçakları, GÖKBEY ve ATAK-2 helikopterleri, ANKA ve AKSUNGUR İHA'ları ile TUSAŞ tarafından yürütülen birçok projenin batarya sistemleri ASPİLSAN Enerji tarafından yapılıyor.

Enerji depolama teknolojilerinde Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltan ASPİLSAN, 45 yıldır Türkiye'nin stratejik enerji sistemlerine yön veriyor.

ASPİLSAN Enerji Genel Müdürü Ahmet Turan Özdemir, AA muhabirine, şirketin 1981 yılında Kayserili hayırseverlerin bağışlarıyla kurulup kahraman Türk ordusuna bağışlandığını söyledi.

Kıbrıs Barış Harekatı'nda ABD'nin bataryalara uyguladığı ambargo nedeniyle iletişimin kesildiğini anımsatan Özdemir, ASPİLSAN'ın hayırseverlerin desteğiyle sivil inisiyatif alarak ordunun ihtiyacı olan pil ve bataryayı üretmek için o dönem fabrikayı kurduğunu anlattı.

Özdemir, şirketin o zaman 500 milyon lira gibi bir tutarla kurulduğunu ve Almanya'dan teknoloji transferi yapıldığını belirterek, Türkiye'de döviz taşımanın ve bulundurmanın yasak olduğu o dönemde, gurbetçi vatandaşların bu olayı duymasıyla 250 bin markı toplayarak teknoloji lisansının alındığını vurguladı.

Birlik ve beraberlikle kurulan fabrikanın kuruluş aşamasında yaşadığı zorluklara da değinen Özdemir, "Onların bize olan emanetlerini kutsal görüp onu aldığımız yerden daha iyi yerlere götürmeyi kendimize bir misyon bildik. Tabii bu ruh Kayseri'de çok noktaya dokunmuş. Ticaret Sanayi Odası'nı ve üniversiteyi kurmuşlar. Çok büyük hizmetler etmişler." dedi.

"Oyun kurucu pozisyonunu güçlendiren adımları her gün atmaya devam ediyoruz"

ASPİLSAN'ın çalışmaları hakkında da bilgi veren Özdemir, şöyle konuştu.

“Bu şirket, kurulduğu günden beri Türkiye'nin enerjide bağımsızlığı, Türk Silahlı Kuvvetlerimizin ihtiyaç duyduğu sabit ve taşınabilir enerji kaynaklarını üretmek için büyük bir gayret sarf ediyor. Dünyada farklı pil üretim tesisleri başarısızlıkla neticelenip iflas etti. Biz 1981 yılından beri şarj edilebilir pil üretiyoruz. Nikel Kadmiyum'la başladığımız süreci, Cumhurbaşkanımızın Proje Bazlı Devlet Teşviki ile 2022 yılından itibaren bu fabrikada lityum iyonla devam ediyoruz. Yani günümüz teknolojilerini üretiyoruz. Sadece bu teknolojilerin müşterisi değil, geliştiren ve ticaretini yapan dünyadaki oyun kurucu kuruluşlardan biri olmak üzere büyük bir gayret, azim ve kararlılıkla süreçlerimizi devam ettiriyoruz. Yaptığımız sözleşmelerde şirketimizin müşteri değil, oyun kurucu pozisyonunu güçlendiren adımları her gün atmaya devam ediyoruz. Tıpkı kurucularımızın bu şirketi kurdukları ruh ve inançla, enerjide bağımsızlığı tahsis etmek için çekirdek bir ekiple çalışıyoruz.”

"Savunmamızın enerjisini veriyoruz"

Özdemir, ASPİLSAN'ın önemli ve stratejik ürünler ürettiğini vurguladı.

Ordunun bütün ihtiyaçlarını çözen, kimseye muhtaç etmeyen, kendi teknolojisini üreten yatırımları yapan bir enerji şirketi olarak hayatta kalmaya değil, büyümeye devam ettiklerini söyleyen Özdemir, şunları kaydetti:

"Bu çok kıymetli. Biz savunmamızın enerjisini veriyoruz, çalışanlarımız da bizim enerjimizi veriyor. Bu enerji sönmesin. Cumhurbaşkanımızın On İkinci Kalkınma Planı'nda hedef gösterdiği 150 bin nitelikli istihdam ancak bizim gibi şirketlerin büyüyerek yaratacağı nitelikli istihdamlarla sağlanacak. Bugün Hürmüz Boğazı'ndaki durumu görüyorsunuz. Petrole olan bağımlılık her gün bir daha sorgulanıyor. Lübnan'da, İsrail'in çağrı cihazlarına sızıp bataryalarını sabote ettiği günleri, uçaklarımızın uçmadığı, telsizlerimizin haberleşmediği günleri unutmadık ve tarih tekerrürden ibarettir. O yüzden sağlam ve güçlü bir ordu için bağımsız bir enerji sistematiği çok önemli. Biz de inşallah bunun yapıtaşında bulunuyoruz. Büyük bir gurur, motivasyon ve inançla kahraman ordumuza hizmet etmekten mutluluk duyuyoruz."

Dünya devlerinin marka faaliyetleri ve operasyonel verimlilik kriterleri doğrultusunda mercek altına alındığı değerlendirme süreci sonunda, şirketin ödülü almaya hak kazanmasında, kablo altyapısında hayata geçirdiği fiber ve GPON yatırımları etkili oldu.

TÜRKSAT AŞ kablo altyapısında başlattığı "Yeni Nesil Teknoloji Dönüşümü Projesi" kapsamında, kablo internet altyapısını eve kadar fiber teknolojisine dönüştürme çalışmalarını hızlandırmıştı. 2024 yılı sonunda 1 milyon haneye ulaştırılan eve kadar fiber hizmeti, 2025 sonunda 2 milyon haneye erişirken, GPON altyapısının toplamda 5,5 milyon haneye ulaştırılması hedefleniyor.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Mobil Cihaz Kayıt Sistemi'ne ithalat yoluyla yurt dışından getirilen ve imalatı yapılan her telefonun IMEI numarasıyla kaydedildiğini anımsatan Uraloğlu, yurt dışından getirilen telefonlara, 120 gün içinde kayıt için başvuru yapılması zorunluluğu bulunduğunu hatırlattı. IMEI kaydı için kişiye ait pasaportun, son 3 yıl içinde herhangi bir cihaz kayıt işleminde bulunmamış olması gerektiğine dikkati çeken Uraloğlu, kullanıcıların e-Devlet üzerinden başvurularını yapabileceklerini aktardı.

Uraloğlu, Türkiye'de geçen yıl Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Mobil Cihaz Kayıt Sistemi'ne ithalat, imalat ve yolcu beraberinde yollarla ülkeye giren toplam 16 milyon 921 bin 282 cihazın kaydının yapıldığını belirterek "Bu cihazların 11 milyon 373 bin 532 adedi ithalat, 5 milyon 476 bin 547 adedi imalat yoluyla kaydedilirken yolcu beraberinde getirilen cihaz sayısı 71 bin 203 oldu." diye konuştu.

"11,6 milyon akıllı telefonun kaydı yapıldı"

IMEI kaydı yapılan cihazların, büyük oranda akıllı telefonlardan oluştuğunu bildiren Uraloğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun Mobil Cihaz Kayıt Sistemi'ne ithalat, imalat ve yolcu beraberi yollarıyla ülkeye giren 11 milyon 683 bin 195 akıllı telefon cihazının kaydı yapıldı. Bunlardan 6 milyon 341 bin 391 adedi ithalat, 5 milyon 270 bin 601 adedi imalat yoluyla kaydedildi. Geçen yıl kayıt altına alınan IMEI sayısı ise 29 milyon 747 bin 29'u buldu."

Uraloğlu, IMEI kaydı yapılan mobil cihazlardan büyük bir kısmının, Samsung ve Apple marka cihazların oluşturduğunu belirterek ayrıca kayıtta Redmi, Oppo, Tecno, Reeder, Infinix, Realme ve TCL markalarının bulunduğunun görüldüğünü kaydetti.

2012 yılından bu yana Capital, Ekonomist ve Start Up dergileri tarafından düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi (UEZ 2026), bu yıl 15’inci kez Türkiye ve dünyanın saygın siyasetçilerini, iş dünyası liderlerini ve akademisyenlerini ağırlıyor.

‘Büyük Dönüşüm: Dayanıklı ve Sürdürülebilir Bir Küresel Sisteme Geçişin Pusulası’ temasıyla düzenlenen zirvenin ikinci günü de yoğun katılımla gerçekleşti.

Ana sponsorluğunu Tera Finans Grubu’nun üstlendiği zirvenin ikinci gününün ikinci paneli ‘Teknoloji Çağında Yeni Tüketici ve Trendler’ başlığıyla düzenlendi.

Trendyol’un sponsorluğunda yapılan panelin moderatörlüğünü Simon-Kucher Global Ortağı & Türkiye Ofisi Yönetici Ortağı Cem Balıkçıoğlu üstlendi.

Trendyol Grubu CEO’su Erdem İnan, panelde yaptığı konuşmada küresel operasyonların, yapay zeka ve ileri veri teknolojilerinin belirleyici rol oynadığını vurguladı. Trendyol’un bugün itibarıyla 35 ülkeye günlük 200 binden fazla ürün gönderdiğini belirten İnan, bu ölçeğin arkasında güçlü bir teknoloji altyapısının bulunduğunu ifade etti.

Yapay zekanın e-ticarette birçok bariyeri ortadan kaldıran kritik bir kaldıraç olduğunu ve geliştirilen dil modellerinin yalnızca ürün çevirisiyle sınırlı kalmadığını belirterek, “Müşterilerden gelen sorulara anlık yanıt verebilen, farklı coğrafyalara uygun içerik üretebilen bir yapı kurduk. Videoları ve görselleri farklı pazarlara göre yeniden kurgulayabiliyoruz. Bu da kitlesel ölçekte kişiselleştirme imkânı sağlıyor” ifadelerini kullandı.

Lojistik tarafında da yapay zekanın kritik rol oynadığını vurgulayan İnan, “40 milyon ürünü 35 ülkeye kara, deniz ve hava yolu olmak üzere üç farklı modelle ulaştırıyoruz. Müşterinin zaman ve fiyat hassasiyetine göre en doğru lojistik çözümü anlık olarak optimize edebiliyoruz” diye konuştu.

İç süreçlerde başlatılan yapay zeka dönüşümünün satıcı tarafına da yansıtıldığını belirten İnan, “Satıcılarımızın haftalık 50-60 saatlik operasyon yükünü azaltmak için yapay zekâ destekli agent iş akışları geliştirdik. Bugün 20 binden fazla satıcı bu sistemi aktif kullanıyor. Yaklaşık yüzde 35’e varan zaman tasarrufu sağladıklarını ve satışlarını artırabildiklerini gözlemliyoruz” dedi.

‘MODERN, ORGANİZE VE DİJİTALLEŞMİŞ BİR BAKKALIZ’

Migros Genel Müdürü Mustafa Murat Bartın ise perakendenin özüne vurgu yaparak, şirketin dönüşümünü veri ve teknoloji ekseninde ele aldı.

Perakendeciliğin temelinin değişmediğini belirten Bartın, “Biz hala peynir, domates, ekmek ve deterjan satan bir şirketiz. Aslında bir bakkalız. Ancak modern, organize ve dijitalleşmiş bir bakkalız” ifadelerini kullandı.

Migros’un dijitalleşme yolculuğunun erken başladığını hatırlatan Bartın, “1997 yılında Migros Sanal Market’i hayata geçirdik. Bu, dünyada fiziksel perakendenin başlattığı ilk dijital market uygulamalarından biriydi” dedi.

Bugün gelinen noktada odağın ekosistem kurmaya kaydığını belirten Bartın, Migros’un servis modeli bankacılığı lisansı alan ilk fiziksel perakendeci olduğuna dikkat çekerek, “Çok yakında bu alandaki uygulamalarımızı da devreye alacağız” diye konuştu.

Tüm bu dönüşümün temelinde verinin bulunduğunu vurgulayan Bartın, “1997’de sadakat programı kurmasaydık ve o veriyi doğru şekilde işlemeseydik bugün geldiğimiz nokta mümkün olmazdı” ifadelerini kullandı.

‘TÜKETİCİ PROMOSYONDAN VAZGEÇMİYOR’

Unilever Türkiye Ülke Başkanı Ali Fuat Orhanoğlu, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

“En çok kullanılan kavramlardan yapay zeka var. İkinci önemli olan kelime ise dayanıklılık. Bu bize yapışmış bir kavram gibi diyebiliriz. Türk tüketicisi dayanıklılık ve adaptasyon kabiliyeti ile alışverişe yön verebiliyor. En rasyonel ve doğru kararı veriyor genel olarak. Bu refleksi gösteriyoruz alışveriş yaparken. Şu anda faizlerin biraz daha yüksek seyretmesi, enflasyonun düşüş trendinde olması nedeniyle alışveriş sıklığı arttı, sepet tutarı biraz düştü. Stok yapmayı azaltıyor. Ama bununla beraber promosyon duyarlılığı çok arttı. Eskiden promosyon aramak için mağaza değiştirerek alanların oranı yüzde 21'ken şimdi yüzde 42'ye çıktı. Türk insanında bu refleks devam edecektir. Biz de kendimizi buna adapte etmeye çalışıyoruz. Dijital ortamda nasıl talep yaratıp var olacağız, buna bakıyoruz. Bunları yapan şirketler kazanıyor.”

‘DEMOGRAFİK YAPI TÜKETİCİ PROFİLİNİ DEĞİŞTİRİYOR’

Ipsos Türkiye CEO’su Sidar Gedik, dünyada demografik bir değişim yaşandığını ifade etti. Bunun çok önemli ve konuşmaya değer bir konu olduğunu anlatan Gedik, sözlerine şöyle devam etti:

“Oyunun kurallarını etkileyen bir değişimden söz ediyoruz. Bunun arkasındaki en önemli unsur da dünya nüfusu hızla yaşlanıyor. BM’nin 2030 öngörüsü dünyadaki her 6 kişiden biri 60 yaşının üzerinde olacak. Türkiye’ye baktığımız zaman şu an 65 yaş üstü nüfusunun oranı yüzde 15’i geçmiş durumda. DSÖ’nün yüzde 10 sınırının üzerinde bir oran. Bu yaşlanma aynı zamanda hane yapısının değişimini de beraberinde getiriyor. Şu anda Türkiye’de 5,5 milyon kişi tek başına yaşıyor. Tüm bunlar tüketicinin nasıl değiştiğini ortaya koyuyor. Demografi sadece yaştan da ibaret değil. Göç de bunda etkili. Dünyada yaklaşık 300 milyon kişi göçmen statüsünde. Savaşlar etkili bunda ancak göçün esas motivasyonu ekonomi. Göç, önümüzdeki dönemde talep edilen bir durum olacak. Finansal sürdürülebilirlik açısından Avrupa’da bir risk var. Ya çalışma yaşını daha da uzatacaklar, zaten uzun, ya çocuk yapmayı daha fazla teşvik edecekler, ya da göçmen kabul edecekler. Önümüzdeki on yıllarda güney yarım küreden kuzeye göç edeceğini göreceğiz. Tüketici profillerine daha yaşlı, daha yalnız, o ülkede doğmamış bir insan olduğunu hesaba katarak bakmamız lazım.”

ÇAĞRI BEY SONDAJ GEMİSİ NE YAPACAK?

Buna göre Somali’deki çalışmalar, Oruç Reis Sismik Araştırma Gemisi’nin 234 gün boyunca bölgede yaptığı araştırmalar ile şekillendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 5 Ekim 2024’te İstanbul Boğazı’ndan Somali’ye uğurlanan Oruç Reis, bu süreçte Somali’deki üç ayrı deniz blokunda toplam 4 bin 464 kilometrekarelik alanda veri topladı. Verilerin incelenmesi ve yorumlanmasının ardından belirlenen bir lokasyonda sondaj çalışması yapılmasına karar verildi.

Enerji filosunun yeni derin deniz sondaj gemilerinden Çağrı Bey, sondaj çalışmaları için 15 Şubat 2026’da Mersin Taşucu Limanı’ndan Somali’ye doğru seyrine başladı. Gemi, Akdeniz’i baştan sona geçmiş, Cebelitarık Boğazı üzerinden Atlas Okyanusu’na açılmış, Batı Afrika kıyılarını takip ederek Ümit Burnu’nu geçmiş ve planlanan 53 günlük seyir süresi sonunda Somali’ye ulaştı.

2024 YILINDA İNŞA EDİLDİ

İnşası 2024 yılında Güney Kore’de tamamlanan ve Türkiye’nin enerji filosuna katılan yeni gemilerden Çağrı Bey, derin denizde 12 bin metreye kadar sondaj yapabiliyor. ‘7’inci nesil ultra derin deniz sondaj gemisi’ olarak adlandırılan gemi, 228 metre uzunluğa, 114 metre yüksekliğe ve 42 metre genişliğe sahip. Helikopter pisti bulunan gemi, ayrıca 200 personele yaşam alanı da sunuyor.

DÜNYANIN İLK EN DERİN 2. KUYUSU OLACAK

Çağrı Bey’in gerçekleştireceği sondaj, ‘Türkiye’nin yurt dışındaki ilk derin deniz arama sondajı’ niteliği taşıyor. Çağrı Bey’in sondaj yapacağı kuyuya CURAD-1 adı verildi. Kuyu, ismini, Somali’de ailede doğan ilk bebek anlamına gelen Curad’dan aldı. Sondajın yapılacağı lokasyon, Mogadişu’ya 372 kilometre açıkta bir lokasyon olarak belirlendi.

Çağrı Bey Sondaj Gemisi, 3 bin 495 metre su derinliğine sahip noktada, deniz tabanından itibaren de 4 bin 5 metre kazılmasının ardından toplam 7 bin 500 metreye inerek sondaj yapacak. CURAD-1 kuyusunun, söz konusu 7 bin 500 derinlik ile dünyanın en derin ikinci deniz kuyusu olması hedefleniyor.

288 GÜN KALACAK 500 PERSONELİ OLACAK

Sondaj çalışmalarının toplamda 288 gün sürmesi planlanıyor. Çağrı Bey’in bu görevinde, enerji filosundan Altan, Korkut, Sancar destek gemileri de yanında bulunacak. Sondaj çalışmalarında, Çağrı Bey’de 180, destek gemilerinde 60 ve kara hizmetlerinde 10 personel olmak üzere, toplam 500 saha personeli dönüşümlü görev alacak. Güvenli bir şekilde çalışabilmesi için TCG Sancaktar, TCG Gökova ve TCG Bafra’dan oluşan donanma unsurları da Çağrı Bey’e destek verecek.

Henüz yolun başında olsak da Türkiye’deki CEO’lar, yapay zekânın sadece bir maliyet aracı değil, stratejik bir büyüme kaldıracı olması gerektiğine inanıyor.

PwC’nin 29. Küresel CEO Araştırması’na göre, iş dünyası liderlerinin gelir artışı beklentileri, yapay zekâ yatırımlarının henüz tam anlamıyla kazanca dönüşmemesi ve artan jeopolitik riskler nedeniyle son beş yılın en düşük seviyesine geriledi.

84’ü Türkiye’den olmak üzere, 95 ülkeden 4 bin 454 CEO’nun katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, Türkiye’deki CEO’ların yalnızca %24’ünün (Dünyada %30) önümüzdeki 12 ayda şirketlerinin gelir büyümesine çok güvendiğini ortaya koyuyor.

CEO’LARIN TEKNOLOJİK HIZ KARŞISINDA “DÖNÜŞÜM” KAYGISI

Araştırma CEO’ların teknolojik değişim hızı karşısında ciddi bir baskı hissettiğini gösteriyor. Küresel CEO’ların %42’si “iş süreçlerimizin yapay zekâ dahil teknolojik değişimin hızına ve kapsamına yetişecek kadar hızlı dönüşüp dönüşmediği” sorusunu en büyük endişe kaynağı olarak görüyor. Türkiye’de de bu oran %42 ile küresel ortalamayla aynı seviyede gerçekleşti. Ayrıca, dünyada CEO’ların %24’ü inovasyon kapasitelerinin belirsiz bir geleceğe hazır olup olmadığını sorgularken (Türkiye: %29), %19’u şirketlerinin orta ve uzun vadede ayakta kalmasını sağlayacak adımların yeterliliğinden emin olmadığını ifade ediyor (Türkiye: %21).

YAPAY ZEKÂ: HENÜZ SOMUT GETİRİNİN EŞİĞİNDE, DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE

Yapay zekâ (YZ) kullanımı yaygınlaşsa da finansal sonuçlara yansıması dünya genelinde henüz başlangıç aşamasında ve sınırlı düzeyde. Küresel olarak CEO’ların %30'u YZ yatırımlarından henüz net bir geri dönüş alamadığını belirtiyor. Bu durum Türkiye için de benzer bir tablo çiziyor. Hem maliyet tasarrufu hem de gelir artışını aynı anda başaran "lider" şirketlerin oranı küresel ölçekte yalnızca %12’de kaldı. Türkiye’deki CEO’ların %42’si, iş modellerinin bu teknolojik hıza ayak uyduramamasının şirketlerinin geleceği için en kritik soru işareti olduğunu vurguluyor. Türkiye’deki şirketlerin %55’i ise hiçbir fayda görmediğini belirtiyor.

TÜRKİYE’NİN RİSK RADARI: SİBER GÜVENLİK VE ENFLASYON BASKISI ÜST SIRALARDA

Önümüzdeki 12 aya ilişkin risk algısında CEO’lar için siber riskler (%30), enflasyon (%25) ve jeopolitik gerilimler (%23) en büyük tehditler olarak öne çıkarken, Türkiye’deki CEO’lar kendilerini en çok siber risklere (%41) ve enflasyona (%39) karşı savunmasız hissediyor. Bunun yanı sıra, gümrük tarifeleri de (%20) CEO’lar için önemli bir endişe kaynağı olarak çıkıyor. Türkiye’de bu oran %14 seviyesinde. Gümrük tarifeleri konusunda ise, en fazla Çin (%28) ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki (%22) CEO’lar etkileneceğini belirtiyor. Öte yandan, CEO’ların %29’u gümrük tarifelerin kâr marjlarını azaltacağını söylüyor. Son 12 ayda küresel CEO'ların %33'ü veri kullanımı ve gizliliği, %29'u ise yapay zekâ güvenliği veya "Sorumlu Yapay Zekâ" konularında paydaşlarından (müşteri, yatırımcı vb.) gelen güven odaklı sorularla karşılaştığını belirtiyor. Bunun yanı sıra, liderlerin %20’si yükselen ticaret tarifelerinden endişe duyduğunu belirtiyor.

TÜRKİYE’NİN BÜYÜME AJANDASINDA TEMKİNLİ İYİMSERLİK

Araştırma sonuçlarını değerlendiren PwC Türkiye Kıdemli Ortağı Cenk Ulu şunları söyledi:

“29. Küresel CEO Araştırmamız, iş dünyasının bir 'bekle-gör' döneminden ziyade 'hızlı adaptasyon' sınavı verdiğini gösteriyor. Türkiye’deki CEO’larımızın gelir büyümesine olan güveninin %24’e gerilemesi, makroekonomik belirsizliklerin ve teknolojik dönüşüm baskısının bir yansıması. CEO’ların %42’sinin dile getirdiği 'hız' endişesi, yapay zekâ yatırımlarının somut bir büyüme motoruna dönüşmesi için doğru liderlik ve yetkinlik dönüşümüyle yönetilmelidir. Belirsizlik çağında fark yaratacak olan; sadece teknolojiye yatırım yapmak değil, bu teknolojiyi operasyonel çeviklikle birleştirip sürdürülebilir bir iş modeline dönüştürebilmektir.

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Kanada merkezli Women Of Aviation Worldwide Week (WOAW) kapsamında havacılık alanında düzenlenen etkinlikte Türkiye 8 ödüle layık görüldü.

Bu kapsamda Ege Üniversitesi Havacılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Özde Yılmaz Şenol, uçuşlu olmayan faaliyetler kategorisinde "Dünyanın En Beğenilen Organizatörü" ödülünü kazanırken Can Erel "Dünyanın En Yaratıcı Influenceri" seçildi. Trakya Üniversitesi Edirne Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulundan Mukadder İğdi Şen video çalışmasıyla Sabiha Gökçen Havalimanı'ndan Aslıhan Güven ise sanat eseriyle "Haftanın En Yaratıcısı" ödülüne layık görüldü.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Havacılık Kulübü, en büyük sanat eseri çalışmasıyla "Pembe Kağıt Uçak Ödülü" alırken TUSAŞ Motor Sanayi AŞ (TEI) en fazla katılımcı sağlayan kurum olarak ödüllendirildi. Aynı organizasyon kapsamında İzmir, "Dünyanın Kadınlara En Duyarlı Havacılık Toplumu" seçilirken TUSAŞ Motor Sanayi AŞ (TEI) ise "Dünyanın Kadınlara En Duyarlı Havacılık Şirketi" unvanını kazandı.

"Dünyanın En Beğenilen Organizatörü" ödülüne layık görülen Özde Yılmaz Şenol, AA'ya yaptığı değerlendirmede, Türkiye'nin organizasyon kapsamında toplam 8 ödül kazanmasının, havacılık alanında yürütülen çalışmaların uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu gösterdiğini söyledi.

"Havacılığı genç yaşlarda erişilebilir hale getirmeyi hedefledik"

Son üç yıldır Ege Üniversitesi Havacılık Meslek Yüksekokulu bünyesinde sürdürülen çalışmaların farklı kategorilerde ödüller aldığını belirten Şenol, sürecin istikrarlı bir gelişim gösterdiğini bildirdi. Şenol, süreci şöyle anlattı:

"2024 yılında aynı ödül kapsamında 'Haftanın En Yaratıcı Sanat Eseri', 2025 yılında ise 'Haftanın En Yaratıcı Videosu' ödüllerine layık görülmüştük. Bu anlamda 2026 yılında bu en prestijli kategorilerden biriyle ödüllendirilmek, ortaya koyduğumuz emeğin sürdürülebilirliğinin ve etkisinin bir göstergesi oldu. Faaliyetlerin temel hedefi, havacılığı özellikle genç yaşlarda erişilebilir hale getirmek, genç kızları bu alanda kendilerini görebilecekleri bir farkındalık alanı oluşturmaktı."

Alandaki teknik altyapıyı toplumsal etkiyle buluşturmayı hedeflediklerini ifade eden Şenol, üniversitedeki uygulamalı eğitim imkanlarına şu sözlerle dikkati çekti:

"Üniversitemiz bünyesindeki Vecihi Hürkuş Hangarı'nda gerçek uçak ve helikopterler üzerinden yürütülen uygulamalı eğitimler, öğrencilerimize ve katılımcılara doğrudan deneyim imkanı sunuyor. Boeing katkılarıyla kurulan Kompozit Laboratuvarı'nda ileri üretim teknikleri üzerine çalışmalar yapılırken Aviyonik Laboratuvarı'nda STM, Türk Hava Kuvvetleri, Kara Havacılık ve sektör paydaşlarının destekleriyle sağlanan ekipmanlarla elektrik-elektronik uygulamaları gerçekleştiriliyor."

"Kadın dostu politikalar havacılık sektöründe dönüştürücü etki yaratabilir"

Özde Yılmaz Şenol, "Türkiye'nin 'WOAW' kapsamında toplam 8 ödül kazanması, sayısal bir başarının ötesinde ülkemizde havacılık alanında yürütülen farkındalık, eğitim ve kapsayıcılık çalışmalarının uluslararası düzeyde karşılık bulduğunu gösteren güçlü bir göstergedir." ifadelerini kullandı.

2026'nın Türkiye'de "Ulusal Havacılık Endüstrisi Yüzü Yılı" olarak anıldığı bir dönemde bu başarıların elde edilmesinin ayrıca anlamlı olduğunu vurgulayan Şenol, bu gelişmelerin insan kaynağı ve toplumsal farkındalık alanlarında güçlenen bir yapıyı işaret ettiğini anlattı. Aynı ödül kapsamında İzmir'in "Dünyanın Kadınlara En Duyarlı Havacılık Toplumu" seçilmesinin de köklü bir geçmişe dayandığını vurgulayan Şenol, kentin havacılık tarihindeki yerine dikkati çekti.

Şenol, kadın dostu politikaların havacılık sektöründe dönüştürücü bir etki yaratabileceğini, mentörlük ve uzun dönem staj programlarının genç kadınların sektöre katılımında önemli rol oynadığını belirterek, şunları kaydetti:

"Bir şirketin kadın dostu politikalar geliştirmesi, sektör genelinde dönüştürücü bir etki yaratabilecek stratejik bir adımdır. TUSAŞ Motor Sanayi AŞ bu ödül kapsamında 'Dünyanın Kadınlara En Duyarlı Havacılık Şirketi' seçildi. Havacılık ve savunma gibi geleneksel olarak erkek egemen alanlarda bu tür uygulamalar, yeni standartlar belirleyen güçlü örnekler oluşturur. Bu noktada TEI'nin bu yıl gerçekleştirdiği çalışmalar son derece ilham verici."

Türkiye'nin kadın temsili açısından bölgesel bir merkez haline gelebilecek potansiyele sahip olduğunu vurgulayan Şenol, gelecek döneme ilişkin beklentilerini de şöyle ifade etti:

"Önümüzdeki 10 yıl içinde, yalnızca sayısal bir artış değil aynı zamanda niteliksel bir dönüşüm bekliyorum. Kadınların mühendislikten operasyonel rollere, liderlik pozisyonlarından karar verici mekanizmalara kadar çok daha görünür ve etkili olduğu bir yapı oluşacaktır."

Misyondaki mürettebatın 6 Nisan'da Ay'a ulaşması bekleniyor. NASA, 1 Nisan'da 50 yılı aşkın sürenin ardından, Ay’a Artemis II görevi kapsamında ilk yolculuğu başlatmıştı. Toplam 4 kişiden oluşan ekip, görev süresince uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

Ay çevresinde yaklaşık 54 yıl sonra gerçekleştirilecek ilk insanlı yolculukta fırlatmadan 8 dakika sonra yaklaşık 100 kilometre yüksekliğe çıkıldığı, atmosfer sınırına yaklaşıldığı ve ana motorun Orion kapsülünden ayrıldığı bildirildi.

Artemis II ekibinde, NASA Astronotu Reid Wiseman ve uçuşun pilotu Victor Glover'ın yanı sıra görev uzmanı olarak NASA Astronotu Christina Koch ve Kanada Uzay Ajansından (CSA) Astronot Jeremy Hansen yer alıyor.

Mürettebat uzay aracındaki tuvalette arıza olduğunu bildirdi

Öte yandan New York Times (NYT) gazetesinin haberine göre, NASA'nın yöneticilerinden Amit Kshatriya, basın toplantısında yaptığı açıklamada, "kontrol ünitesi sorunu" olarak nitelendirdiği; yanıp sönen bir arıza ışığını fark ettiklerini belirtti.

Bunun üzerine Artemis II mürettebatı, Dünya yörüngesindeyken yerdeki görev ekibine telsizle bağlanarak tuvaletlerinde bir sorun olduğunu iletti.

1961-1972 yıllarındaki Apollo görevlerinde "atık toplama torbaları" kullanan astronotlar, Dünya'ya dönüş yolculuğu sırasında kütleyi azaltmak amacıyla bu torbaları Ay yüzüne bırakıyordu.

Bu kapsamda derin uzaya yapılan bir görevde ilk defa "tuvalet kurulduğu" ve sorunun kısmen giderildiği ifade ediliyor.

Toplam 4 kişiden oluşan ekip yaklaşık 10 gün sürecek görev süresince, uzay aracındaki sistemleri test edecek, Ay'ın daha önce görülmeyen kısımlarını görüntüleyecek ve gelecek misyonlarda iniş yapılabilecek bölgeleri araştıracak.

NASA’nın Artemis II misyonu ekibi Ay’a inmeyecek olsa da bu görev, Ay'a inişin hedeflendiği Artemis III misyonuna hazırlık adımı olarak görülüyor.

Hem bir kadın hem de bir siyahi Amerikalının bulunduğu atmosfer ötesi ilk uçuşta, astronot Christina Koch, Artemis II görevindeki iki uzmandan biri olarak Ay’ın etrafındaki yolculuğuyla derin uzaya adım atan ilk kadın unvanını kazanacak.

Fırlatma anı ilgiyle izlendi

Kennedy Uzay Merkezi'nin yaklaşık 32 kilometre güneyindeki Cocoa Beach İskelesi'nde, tarihi yolculuktan saatler önce binlerce kişi toplandı.

Uzay meraklılarından oluşan grup, sahil kenarında gözlem yeri bulmak için günün erken saatlerinden itibaren beklemeye başlarken, bazı meraklılar da bu tarihi ana tanıklık etmek için uçakla farklı eyaletlerden Florida’ya geldi.

ABD doğu yakası yerel saati ile 16.24'te Cape Canaveral'daki uzay merkezinden ateşlenen roketle göğe doğru yükselen araç saniyeler içinde gözle görülemeyecek kadar yükseldi.

Sıvı hidrojen sızıntısı ve teknik aksaklıklar nedeniyle mart ayına planlanan uçuş, daha sonra yaşanan teknik sorunlar nedeniyle nisan ayına ertelenmişti.

Artemis II astronotları, Ay'ın daha önce insan gözüyle görülmemiş kısımlarını görecek

Artemis II misyonu, uzay kapsülünün dışına monte edilmiş düşük çözünürlüklü kameralarla yapılan canlı yayından takip edilebilecek. Misyonun ardından görevde elde edilen veriler kamuoyuyla paylaşılacak.

Bu görev kapsamında, Ay'ın şimdiye dek insan gözüyle görülmemiş kısımlarına dair yeni gözlemler yapılacak ve veriler gelecekteki olası iniş noktalarının belirlenmesinde kullanılacak.

NASA, yaklaşık 30 gün sürecek ve Ay'a inişin planlandığı Artemis III misyonunun, 2028'e kadar başlatılmasının hedeflendiğini açıklamıştı.

Artemis I, 16 Kasım 2022’de NASA’nın Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatılmış, Ay çevresini dolaşan ve Dünya’ya dönüş yolculuğunu kapsayan yaklaşık 26 günlük test uçuşu boyunca Orion kapsülünde hiçbir astronot bulunmamıştı.

Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayten Kayı Cangır, yapay zekânın cerrahide önemli bir yardımcı olduğunu belirterek, “Yapay zekâ ile çatışmak yerine birlikte çalışmayı öğrenmemiz gerek” dedi. Robotik cerrahinin sağladığı avantajlara değinen Cangır, ameliyat sırasında damarların daha net görülebilmesi ve el titremesinin ortadan kalkmasının operasyon kalitesini artırdığını vurguladı. Ancak hekimliğin yalnızca teknik bir süreç olmadığını belirten Cangır, “En önemli şey insanca dokunuş” ifadelerini kullandı.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden Doç. Dr. Akın Üzümcügil ise yapay zekânın gelecekte cerrahiyi köklü şekilde değiştirebileceğini belirterek, cerrahların bulundukları yerden çok uzak coğrafyalarda ameliyat yapabileceği bir dönemin mümkün olduğunu söyledi. Üzümcügil, yapay zekânın özellikle tanı süreçlerinde sağladığı hızın tedavi yaklaşımını tamamen dönüştürdüğünü ifade etti.

Öte yandan tıp ve eczacılık öğrencileri, yapay zekâdan eğitim süreçlerinde aktif şekilde faydalandıklarını ancak bu teknolojinin doktorların yerini alamayacağını düşünüyor. Öğrenciler, hekimlikte empati, iletişim ve insanî yaklaşımın belirleyici olduğuna dikkat çekerken, yapay zekânın yalnızca bir destek aracı olarak kalacağı görüşünü paylaşıyor.

Ankara Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Ünüvar, rektör yardımcıları ve ilgili bazı yöneticilerle şantiyeyi ziyaret ederek, yakın zamanda üretime başlaması planlanan santral ile ilgili firma yetkililerinden bilgi aldı.

"Türkiye için çok kıymetli bir yatırım"

Ünüvar, burada yaptığı açıklamada, 3 yıl önce başlayan hayalin, bugün kurulan santral ile gerçeğe dönüştüğünü belirtti.

Bunun Ankara Üniversitesi için çok kıymetli bir yatırım olduğunu vurgulayan Ünüvar, "Sadece Ankara Üniversitesi için değil, aslında Türkiye için çok kıymetli bir yatırım. İnsanlık için de kıymetli bir yatırım." ifadesini kullandı.

Rektör Ünüvar, insanlığın günümüzde daima temiz enerjinin peşinde koştuğunun altını çizerek, şunları kaydetti:

"Zira insanlık, fosil yakıtların dünya üzerindeki kirlilik yapıcı etkisinden kurtulmak istiyor ve güneş enerjisi, rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından istifade etmek istiyor. Ankara Üniversitesi bu proje ile enerji ihtiyacını temiz enerjiden sağlamış olacak ve üniversitenin enerji maliyeti sıfırlanmış olacak. Panellerin kurulumu tamamlandı. İnşallah çok yakında faaliyete geçecek. Bu güneş enerjisi santralini hem üniversitemize hem ülkemize kazandırdığımız için çok mutluyuz. Çok gurur verici bir yatırım."

Açıklamada görüşlerine yer verilen Girişim Elektrik Şirketler Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Ayşe Beril Harmanlı ise Ankara Üniversitesinin bu proje ile enerjisini yenilenebilir enerjiden sağlayan nadir üniversitelerden biri haline geldiğini, hatta bu ölçekte enerji sağlayan tek üniversite olduğunu vurguladı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, uydu haberleşme sistemlerinden görev yüklerine, yer kontrol altyapılarından platform çözümlerine kadar geniş bir yelpazede yürütülen çalışmalar, ASELSAN'ın bu alandaki stratejik konumunu daha da güçlendiriyor.

Küçük boyutuna (nano uydu) rağmen LUNA-2, yeryüzünün en ücra köşelerinde bile güvenli ve kesintisiz sensör verileri sağlayacak. Uydu, sahip olduğu özel iletişim sistemi (LoRa) sayesinde çok düşük enerji harcayarak çok geniş alanları kapsama altına alacak.

ASELSAN MÜHENDİSLERİNCE GELİŞTİRİLDİ

LUNA-2'nin tasarım, geliştirme, üretim, entegrasyon ve test faaliyetlerinin tamamı ASELSAN tarafından gerçekleştirildi. Uçuş yazılımı, yer kontrol yazılımları, görev yükü olarak kullanılan LoRa alıcı-verici kartı ve veri aktarım cihazı ASELSAN mühendisleri tarafından öz kaynaklarla geliştirilerek milli kabiliyetlere dayalı bir çözüm ortaya kondu.

LUNA-2'nin başarıyla uzaya gönderilmesi, ASELSAN'ın uzay tabanlı IoT alanındaki yetkinliğini pekiştirmesinin yanı sıra Türkiye'nin bağımsız, rekabetçi ve sürdürülebilir uzay teknolojileri vizyonuna önemli bir katkı sunuyor.

Serinin ilk uydusu LUNA-1, geçen yıl aralık ayında SpaceX Falcon-9 roketiyle yörüngeye başarıyla fırlatılmıştı.

ASELSAN, Gölbaşı Teknoloji Üssünde 2024 yılında devreye alınan yenilenebilir enerji sistemlerinden yaklaşık 1.808.000 kWh yenilenebilir enerji ürettiğini aktardı. Çalışan başında düşen yeşil alan metrekaresini tüm teknoloji üslerinde iki katına çıkaran ASELSAN, sadece 2025 yılında 5 bin 250 ton su tasarrufu sağladığını bildirdi. 2021 yılında CDP (Karbon Saydamlık Projesi) Su Raporlamasına başlayan ASELSAN, ISO 46001 Su Verimliliği Yönetim Sistemi Standardını şirkete kazandırarak su tüketimini azaltmak ve su geri dönüşümünü sağlamak için çalışmalarına hız kesmeden devam ediyor. ASELSAN, tedarik zinciri iklim değişikliği yönetiminde yıllardır CDP’den A notunu alarak lider konumda bulunuyor. ASELSAN, mart ayı başında CDP tarafından gerçekleştirilen Supplier Engagement Assessment (SEA) değerlendirmesinde bu yıl da SEA A List seviyesinde yer aldı.

2050 YILI NET SIFIR EMİSYON

Yapılan açıklamada şunlara yer verildi:

"ASELSAN, kurumsal sürdürülebilirlik anlayışı ile gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakmak için Sıfır Atık Projesi ve bünyesindeki anaokulu ve kreşlerde uygulama sürecine başladığı ‘Eko Okul’ başta olmak üzere birçok projeye imza atıyor. 2021 yılından bu yana sürdürülebilirliği kurumsal düzeyde değerlendiren ASELSAN, 50’nci yaşında hayata geçirdiği ‘İleri Dönüşen Bir Gelecek Projesi’ ile de sürdürülebilirlik stratejisi ve sanatı bir araya getirdi. aselsaneXt programı ile aBusiness çatısı altında kısa, orta ve uzun vadeli hedefleri içeren ASELSAN 2050 Yılı Net Sıfır Emisyon Yol Haritasını oluşturdu. Enerji verimli yatırımlar ile tasarruf sağlayan ASELSAN, yeni yapılarda benimsediği enerji verimliliği ilkesi ve kendi enerjisini üretebilen çevre dostu yapılar üretme felsefesi ile İstanbul Teknopark Binasına, 2025 yılında LEED Sertifikasını kazandırdı."