NATO standartlarına uygun geliştirilen yeni versiyon HIZIR, 3 kapılı yapısı ve 5 personel taşıma kapasitesiyle modern operasyonel ihtiyaçlara cevap verecek şekilde tasarlandı. Araçların üzerlerindeki Türk savunma sanayisi ürünü sistemler, entegreli görev yapacak.

400 beygir motor gücüne sahip yeni nesil HIZIR, yüzde 70 dik meyil tırmanma kabiliyeti, yüksek mayın ve balistik koruma seviyesi, tam otomatik şanzımanı, yüksek manevra kabiliyeti ve kullanıcı dostu sürüş özellikleriyle dikkati çekiyor.

Katmerciler, proje kapsamında kalan teslimatların yıl sonuna kadar tamamlanacağını, araçların üretim faaliyetlerinin devam ettiğini açıkladı.

“HIZIR platformuna yönelik yurt dışı talepler artarak devam ediyor”

Katmerciler İcra Kurulu Başkan Vekili Furkan Katmerci, AA muhabirine, Türk Silahlı Kuvvetlerinin modern operasyonel ihtiyaçlarına yanıt veren yeni nesil HIZIR araçlarının ilk teslimatını gerçekleştirmekten büyük gurur duyduklarını söyledi.

Katmerci, NATO standartlarında, en zorlu coğrafi ve iklim koşullarına uyum sağlayacak şekilde yeniledikleri HIZIR 4x4'ün, üstün mayın ve balistik koruma seviyesiyle Mehmetçiğin sahadaki gücüne güç katacağını vurguladı.

Yerli ekosistem tarafından geliştirilen alt sistemlerin entegre edildiği bu yeni versiyonun, mühendislik kabiliyetlerinin ulaştığı noktayı da gözler önüne serdiğine işaret eden Furkan Katmerci, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Yıl sonuna kadar tamamlamayı hedeflediğimiz teslimatlarımızla ordumuzun emrinde olmaya devam ederken bu başarıyı uluslararası pazarlara taşıyarak ülkemizin ihracat hedeflerine de katkı sunmayı sürdüreceğiz. HIZIR platformuna yönelik yurt dışı talepler artarak devam ediyor. Özellikle dost ve müttefik ülkelerden gelen yoğun ilgi yeni işbirliği fırsatlarını beraberinde getiriyor. İhracat odaklı büyüme stratejisi kapsamında yıl içerisinde yeni uluslararası kontratlar imzalamayı hedefliyoruz. Bu doğrultuda farklı coğrafyalarda görüşme ve değerlendirme süreçlerimiz sürüyor."

Genel görüşe sunulan taslak, İHA'ların tasarımı, üretimi, piyasaya arzı ve Türk hava sahasında işletilmesine ilişkin emniyet, güvenlik ile teknik usul ve esasları yeniden düzenliyor.

Buna göre, İHA operasyonları riske göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayrılıyor.

Sertifikalı kategoride bulunanlar, kalabalık insan grupları üzerinden uçuş yapabilecek, insan ve tehlikeli madde taşınmasında kullanılabilecek.

Yabancı tescilli İHA'lar için 20 gün önceden uçuş izni alınması gerekecek.

Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleri ile izin verilen bitki koruma ürünlerinin uygulanması, tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değerlendirilmeyecek.

Sertifikalı kategorideki İHA'lar için SHGM tarafından uçuşa elverişlilik sertifikası düzenlenecek.

İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi ile kontrol artacak

Türkiye'de İHA sistemlerine ilişkin tescil, kayıt, denetim ve yetkilendirme süreçlerini yürütmeye yetkili otorite olan SHGM, İHATTYS'ni kuracak ve işletecek.

İHA trafiğini izleyip yönetmek amacıyla kurulacak sistemle anlık konum takibi ve uçuş emniyeti tespitleri merkezi olarak yapılabilecek.

Genel Müdürlük, kayıtlı İHA'ların anlık konum ve uçuş durum bilgisini izleme, coğrafi bölge verilerini işleticilere makine tarafından okunabilir dijital formatta yayımlama ve gerçek zamanlı güncelleme, uçuş izni başvurularını, onaylarını ve iptallerini çevrim içi ve belgelenebilir biçimde kayıt altına alma, aynı hava sahasını aynı anda talep eden birden fazla İHA arasında çatışma tespiti yaparak işleticileri uyaracak biçimde sistemi tasarlama ve işletme çalışmalarını yönetecek.

Tarım ve Orman Bakanlığınca ruhsatlandırılmış İHA sistemleri ile serbest bölgelerde (yeşil bölge) ve meskun mahal dışında gerçekleştirilecek tarımsal operasyonlarda, İHATTYS üzerinden yapılacak bildirim yeterli olacak, ayrıca operasyonel yetkilendirme aranmayacak.

Talimata aykırı hareket edenlere idari para cezası

Talimatta belirtilen usul ve esaslara aykırı hareket edenler hakkında 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu'nun ilgili ceza hükümleri ile SHGM Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanacak.

Genel Müdürlük, emniyet denetimleri sonucu talimat gerekliliklerini karşılamadığı tespit edilen işleticilerin operasyonel yetkilendirmelerini, Hafif İHA İşleticisi Sertifikası ve pilotların yetkinlik belgelerini sınırlandırarak askıya alabilecek veya iptal edebilecek.

Kurumdan gerekli izinler alınmadan veya belirlenen sahalar dışına çıkılarak gerçekleştirilen uçuşlarda, ilgili şahıs ve işletmeler hakkında idari yaptırım işlemleri başlatılacak ve suç teşkil eden fiiller bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak.

Terör ve mahremiyet hassasiyeti

İşletici ve pilot, İHA'nın terör ve yasa dışı kullanımına karşı tedbir almakla yükümlü olacak, mahremiyet ihlalinde Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanacak.

Açık ve özel kategorilerde İHA kullanacak uzaktan pilotlar için yaş sınırı 16 olacak. Ancak "C0 sınıfı" İHA'nın işletilmesinde, azami kalkış ağırlığı 500 gramın altındaki İHA'ların kullanılmasında, 16 yaşından büyük yetkin pilotun doğrudan denetimi altında yapılan uçuşlarda asgari yaş sınırı aranmayacak.

Yabancı tescilli İHA operasyonları

Başka bir ülkede tescilli İHA işleticisi, Türk hava sahasında operasyon yapmak istediğinde tescil edildiği ülkenin otoritesinden aldığı geçerli operasyonel yetkilendirmeyi ve Genel Müdürlükçe talep edilen risk analizlerini sunacak.

Genel Müdürlük veya onun yetkilendirdiği kurum ve kuruluşlar, sunulan yetkilendirmenin planlanan operasyon yeri ve şartları için uygunluğunu teyit ederek, yerel saha kısıtlamaları hakkında işleticiyi bilgilendirecek.

Yabancı tescilli İHA'ların Türk hava sahasında gerçekleştireceği her türlü operasyon, en az 20 gün önce Genel Müdürlüğe başvuru yapılması ve izin alınması şartına bağlanacak. Acil durum, kamu güvenliği, basın-yayın faaliyetleri ve afet müdahalesi gibi öngörülemeyen hallerde Genel Müdürlük, başvuru süresini kısaltabilecek veya bu şartı aramaksızın geçici uçuş izni düzenleyebilecek.

Yabancı pilotların lisanslarının tanınması, karşılıklılık (mütekabiliyet) ilkesi ve uluslararası antlaşmalar çerçevesinde Genel Müdürlükçe değerlendirilecek.

Kayıt zorunluluğu

Özel veya sertifikalı kategoride operasyon yapanlar ile açık kategoride azami kalkış ağırlığı 500 gram ve üstü olan veya üzerinde kamera, mikrofon gibi kişisel verileri kaydetmeye yarayan sensör bulunan İHA'ları işletenler, Genel Müdürlüğün sistemine kayıt yaptıracaklar.

Sertifikalı kategorideki İHA'lar ile azami kalkış ağırlığı 150 kilogram ve üzerinde olanlar, Genel Müdürlük Hava Aracı Sicili'ne tescil edilecek ve buna ilişkin işaret alacak.

Kayıt ve tescil başvuruları, diğer ilgili kurumların sonuçlandırmasını müteakip Genel Müdürlükçe en geç 15 iş günü içinde tamamlanacak.

Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) "Enerji ve Yapay Zeka Üzerine Temel Sorular" raporuna göre, veri merkezleri 2030'da küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 3'ünü oluştururken, bu merkezlerin 2025'te 485 teravatsaat olan elektrik tüketiminin 2030'da 950 teravatsaat olacağı hesaplanıyor.

Yapay zeka alanındaki ilerlemelerle günümüzde basit metin sorguları artık az miktarda elektrik tüketse de video üretimi ve akıl yürütme gibi görevler binlerce kat fazla enerji tüketimine yol açabiliyor.

Dünya genelinde yapay zeka kullanımının sıklığı ve derinliğine ilişkin kapsamlı istatistikler bulunmasa da büyük model sağlayıcıları, son bir yılda aktif kullanıcı sayısının üç katına, gelirlerin ise beş katına çıktığını bildirerek talepteki hızlı büyümeye işaret ediyor.

Rapor, enerji ekipmanları ve çip üretimindeki darboğazları gidermeye yönelik yatırımlarla yapay zekanın enerji yoğun kullanım alanlarının hızla yaygınlaşmasının, 2030 sonrasında daha yüksek talep senaryolarını ortaya çıkarabileceğini belirtiyor.

Gelişmiş bir veri merkezindeki tek bir sunucu rafının 2027 itibarıyla 65 hanenin elektrik tüketimine eşdeğer seviyede anlık güç talebine sahip olabileceği öngörülüyor.

Veri merkezlerinde doğal gaz çözümü öne çıkıyor

Geleneksel veri merkezi operasyonlarından farklı olarak yapay zeka eğitimi ve model kullanımı, büyük ve hızlı güç dalgalanmalarına yol açıyor. Bu nedenle elektriğin kesintisiz ve güvenilir şekilde sağlanabilmesi için enerji depolama sistemleri kritik önem taşıyor.

ABD'de yavaş ilerleyen şebeke bağlantıları nedeniyle veri merkezi geliştiricileri, sahada doğal gaz bazlı elektrik üretim projelerine yöneliyor. Bu projelere yönelik uydu takibi, projelerin yaklaşık beşte birinde arazi hazırlığı veya inşaat çalışmalarının başladığını gösteriyor. Bu durum, sahada doğal gazla elektrik üretiminin yükselen bir çözüm olarak öne çıktığını ancak tasarım, tedarik zinciri, düzenleyici çerçeve ve finansman açısından önemli soru işaretlerinin sürdüğünü ortaya koyuyor.

IEA'nın analizine göre, veri merkezlerinin kritik ve değişken yük talebini karşılamak amacıyla güvenilir sahada doğal gazdan elektrik üretimi sağlanabilmesi için üretim altyapısının talebe kıyasla yüzde 30 ila 70 oranında daha büyük kurulması gerekiyor.

Bununla birlikte, gaz türbinlerinde yaşanan arz sıkışıklığı dikkate alındığında, sahada üretimin veri merkezleri için her zaman daha hızlı bir çözüm sunup sunamayacağı net görünmüyor. Belirsizlikler yüksek olsa da 2030 itibarıyla veri merkezlerine güç sağlayacak sahada doğal gaz kapasitesinin, büyük kısmı ABD'de olmak üzere, yaklaşık 15 ila 27 gigavat seviyesine ulaşabileceği tahmin ediliyor.

IEA ayrıca 2030'a kadar dünya genelindeki veri merkezlerinde yaklaşık 20-25 gigavatlık batarya depolama kapasitesi kurulabileceğini ve uygun teşviklerin sağlanması halinde bunun şebeke için önemli bir varlığa dönüşebileceğini öngörüyor.

Raporda ayrıca, son aylarda bir veri merkezi işletmecisinin, enerji kapasitesi bakımından şimdiye kadarki en büyük batarya projesi için anlaşma imzaladığı, söz konusu projenin önceki rekorun dört katı büyüklüğünde olduğu ve uzun süreli enerji depolama teknolojilerinin ticarileşmesine katkı sağlayacağı ifade ediliyor.

Robot, hareket kabiliyeti, uzaktan komuta altyapısı ve entegre silah sistemleriyle öne çıkıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, tatbikata yaptığı ziyaret sırasında robotu inceledi ve imzaladı.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Sarsılmaz Yönetim Kurulu Başkanı Latif Aral Aliş, "Cumhurbaşkanımız Erdoğan'ın EFES-2026 Tatbikatı kapsamında Türkiye'nin ilk yerli ve milli silahlı robotu 'SARBOT L1' platformumuzu incelemesi ve imzasıyla onurlandırması, bizim için tarihi bir gurur vesilesi olmuştur. Yerli ve milli savunma teknolojileri alanında ülkemizin hedeflerine katkı sunma kararlılığımızı pekiştiren bu ziyaretin, sektörümüz adına da önemli bir motivasyon kaynağı olduğuna inanıyoruz." ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin savunma sanayisinde tam bağımsızlık vizyonuna katkı sunan, yüksek teknolojiye dayalı, yenilikçi ve sürdürülebilir çözümler geliştirme hedefi doğrultusunda çalışmalara kararlılıkla devam edeceklerini vurgulayan Aliş, şunları kaydetti:

"EFES-2026 Tatbikatı kapsamında gerçekleşen ziyaret, Sarsılmaz'ın yeni nesil savunma teknolojileri alanındaki mühendislik çalışmalarına verilen desteği bir kez daha ortaya koydu. Bu güçlü destek, şirketin ileri teknolojiye dayalı projelerine duyulan güveni pekiştirirken, yerli ve milli kabiliyetlerin daha da geliştirilmesi, yeni platformların hayata geçirilmesi ve Türkiye'nin stratejik savunma hedeflerine katkı sunulması yolunda önemli bir motivasyon kaynağı oldu. Sarsılmaz, sahip olduğu mühendislik birikimi, entegre üretim kabiliyeti ve yenilikçi vizyonuyla Türkiye'nin savunma sanayisindeki teknoloji odaklı ilerleyişine katkı sunmayı sürdürecek."

Sabancı Üniversitesi’nin desteği ile İstanbul Tuzla Kimya İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde (KOSB) kurulan yıllık 3 bin ton kapasiteli üretim tesisinde seri üretime başladı. Tesisin 16 Mayıs tarihinde gerçekleştirilen açılış törenine TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Vahit Kirişci, Kurucu Mütevelli Heyeti Başkanı Güler Sabancı, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) Başkanı Dr. Ahmet Abdullah Antalyalı, Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Leblebici ile çok sayıda kamu kurumu temsilcisi, akademisyen, sektör paydaşı ve uluslararası konuk katıldı.

Yaklaşık 15 yıl süren bilimsel çalışmaların ürünü olan NANOTERN adı verilen ürün, toprağın suyu daha uzun süre tutmasını ve bitkinin ihtiyaç duyduğu anda kontrollü şekilde geri vermesini sağlıyor. Teknoloji, kendi ağırlığının 1800 katına kadar suyu absorbe edebiliyor, sulama suyu tüketimini yüzde 50'ye kadar azaltıyor, tarımsal verimliliği yüzde 25'e kadar artırıyor.

İki yüz elli dört kişinin katıldığı araştırma, yapay zekanın iş dünyasında hızla yaygınlaştığını ancak bu dönüşümün şirketlerde hâlâ tam anlamıyla açık şekilde konuşulamadığını ortaya koydu.

Çalışanların bir bölümü kullanımını saklıyor

Araştırmaya göre katılımcıların yüzde altmış biri yapay zeka kullanımında tamamen şeffaf olduğunu belirtti. Buna karşın yüzde on dördü şirkete söylediğinden daha fazla yapay zeka kullandığını ifade ederken, yüzde beşlik kesim ise şirketinin olumsuz yaklaşabileceğini düşündüğü için bunu paylaşmadığını söyledi.

Bu veriler, çalışanların yaklaşık yüzde on dokuzunun yapay zeka kullanımını işvereniyle açık biçimde paylaşmadığını gösterdi. Ayrıca katılımcıların yüzde yirmisi henüz herhangi bir yapay zeka aracı kullanmadığını belirtti.

“Yapay zekanın etkisi abartılıyor” diyenler de var

Araştırmada çalışanlara yapay zekanın gelecekte iş tanımlarını nasıl değiştireceğiyle ilgili düşünceleri de soruldu. Katılımcıların yüzde altmış ikisi, önümüzdeki iki yıl içinde iş tanımlarının değişeceğini düşünmeleri halinde yapay zeka becerilerini geliştirmek istediğini söyledi.

Öte yandan her dört çalışandan biri yapay zekanın etkisinin abartıldığını düşündüğünü ifade etti. İşini ya da sektörünü değiştirmeyi düşünenlerin oranı ise yüzde on üç olarak kayıtlara geçti.

Çağlar Yalı: Şirketler sınırları net biçimde belirlemeli

Araştırma sonuçlarını değerlendiren Kolay İK CEO’su Çağlar Yalı, yapay zekanın artık çalışanların günlük iş akışında temel yardımcı araçlardan biri haline geldiğini söyledi.

Yalı, bazı çalışanların yapay zeka kullandığında bunun nasıl karşılanacağını bilemediğini belirterek, “Bazıları yaptığı işin daha az değer göreceği kaygısıyla bu araçları kullandığını paylaşmak istemiyor. Şirketler çalışanı yalnız bırakan ya da suçlayan bir yaklaşım yerine açık kurallar belirlemeli” dedi.

“Eğitimler günlük işe dokunmalı”

Yalı, yapay zeka eğitimlerinin teorik anlatımlardan çıkarılıp çalışanların günlük işlerine uygun hale getirilmesi gerektiğini de vurguladı. İnsan kaynakları, satış, finans ve operasyon gibi farklı alanlarda çalışanların yapay zekayı farklı biçimlerde kullandığını belirten Yalı, eğitimlerin de buna göre şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Henüz yapay zeka araçlarını kullanmayan çalışanların önemli bölümünün nereden başlayacağını bilmediğini kaydeden Yalı, şirketlerin bu konuda yönlendirici rol üstlenmesinin önemine dikkat çekti.

Yörüngede 42 gün boyunca yapacağı manevralarla belirlenen gözlem konumuna ulaşması planlanan uydu, 2 ay sürecek yörünge testlerinin ardından 3 yıllık rutin gözlem aşamasına geçecek.

Manyetosfer tabakası, Dünya'yı güneş rüzgarlarının yaydığı elektrik yüklü partiküllerden koruyan bir kalkan işlevi görüyor. Bilim insanları uzun zamandır manyetosferi ancak yerinde ve nokta ölçümlerle gözlemleyebiliyordu.

CAS'a bağlı Ulusal Uzay Bilimi Merkezinin (NSSC) Direktörü ve SMILE projesinin Baş Araştırmacısı Vang Çı, ilk kez güneş rüzgarlarıyla manyetosfer etkileşimlerinin küresel görüntülemesini gerçekleştirecek uydunun, güneş rüzgarı enerjisinin Dünya'nın manyetik alanına nasıl girdiği, burada nasıl yayıldığı ve dağıldığının bütüncül bir resmini sağlayacağını belirtti.

CAS ile ESA arasındaki uzay görevi seviyesindeki ilk bilimsel araştırma işbirliği olan proje, Dünya'nın manyetik alanı ile güneş rüzgarları arasındaki etkileşime dair gizemleri çözerek uzay meteorolojisinde yeni bir çığır açmayı hedefliyor.

16-21 Mayıs tarihlerinde Doğanbey Tatbikat Alanı'nda yer alan sergide; ASELSAN, ROKETSAN, BAYKAR, HAVELSAN başta olmak üzere 55 Türk savunma sanayi şirketinin teknolojileri ve ürünleri görücüye çıktı. Sergide ilk defa tanıtılan sistemlerle birlikte tatbikatta kullanılan bazı ürün ve sistemler de yer alıyor.

Sergi, SİHA'lardan İHA'lara, tanksavarlardan zırhlı araçlara kadar çeşitli silah ve mühimmat, elektronik harp sistemlerinden radar sistemlerine kadar birçok sistemi geliştiren, üreten ve güvenlik güçlerinin hizmetine sunan Türk savunma sanayisinin kabiliyetlerinin katılımcı ülkeler tarafından sahada görülmesine imkan tanıyor. Sergiye katılan yerli ve yabancı personel alanı ilgiyle gezip, stantlarda bulunan simülasyonları deneme fırsatı buluyor.

Temel, "Bugün dijital platformlarda en büyük risk görünürlük eksikliği değil, yanlış temsil. Çünkü artık görünür olmak eskisi kadar zor değil, asıl mesele, nasıl göründüğünüz. Dijital dünyada birçok iş insanı ve uzman görünürlük elde edebiliyor, ancak bu görünürlük çoğu zaman gerçek uzmanlıklarını, düşünce derinliklerini ve profesyonel kimliklerini doğru yansıtmıyor. Bu da bir süre sonra ciddi bir algı kaymasına ve itibar zedelenmesine yol açıyor. Kısacası mesele görünmek değil, doğru anlaşılmak." değerlendirmesinde bulundu.

Dijital platformların, hızı ve yüzeyselliği ödüllendiren yapısıyla derinlikli düşünceyi geri plana ittiğini dile getiren Temel, "İnsanlar algoritmaya uyum sağlamak için kendilerini sadeleştirirken özlerinden ve uzmanlık alanlarından uzaklaşıyor ya da kendi dillerini korumaya çalışırken görünmez hale geliyor." dedi.

Dijital hitabet yeni dönemin belirleyici becerisi

Dijital ortamda güçlü temsil oluşturabilen kişilerde belirli ortak özelliklerin öne çıktığını ifade eden Temel, özellikle dijital hitabetin bu beceriler arasında merkezi bir rol üstlendiğini belirtti. Temel, dijital dünyada başarılı temsil için üç temel becerinin öne çıktığını şu sözlerle aktardı:

"Bunları önem sırasına koyduğumda ilk sıraya kesinlikle dijital hitabet becerisini koyarım. Çünkü bugün iş insanları ve uzmanlar sadece ne bildikleriyle değil, o bilgiyi ekran karşısında nasıl aktardıklarıyla değerlendiriliyor. İkinci sırada stratejik içerik üretimi geliyor. Üçüncü sırada ise algoritma farkındalığı var. Ancak şunu özellikle vurgulamak gerekir, algoritmayı bilmek ve içerik üretmek tek başına yeterli değil. Eğer kişi ekran karşısında düşüncesini net, akıcı ve etkili bir şekilde ifade edemiyorsa, diğer iki beceri de yeterince karşılık bulmuyor."

Temel, kamera karşısında ya da çevrim içi bir programda konuşmanın, klasik sunum becerilerinden farklı olarak daha kısa, net ve odaklı bir anlatım zorunluluğu getirdiğini söyledi. Temel, şöyle konuştu:

"Bu süreçte eğitim ve yönlendirme tarafında üç temel alan öne çıkıyor: Birincisi kamera karşısı pratikleri ve gerçek röportaj simülasyonları, ikincisi mesaj yapılandırma ve hikayeleştirme teknikleri, üçüncüsü ise dijital platformların dinamiklerine uygun ifade stratejileri. Özellikle iş insanları ve uzmanlar için online röportajlar ve sosyal medya programlarında en büyük zorluk, doğaçlama anlarda düşünceyi dağınık değil, kontrollü ve etkili şekilde aktarabilmektir."

Geleneksel sektörler dijital dile uyumda zorlanıyor

Dijital alanda ifade gücü açısından sektörler arasında da belirgin farklılıklar olduğunu ifade eden Temel, özellikle geleneksel meslek alanlarında dijital anlatım becerisinin daha sınırlı kaldığını belirtti.

Girişimcilik, e-ticaret ve pazarlama gibi alanlarda çalışan profesyonellerin dijital iletişim konusunda daha avantajlı olduğunu dile getiren Temel, "Buna karşılık ekonomi, hukuk ve sağlık gibi daha geleneksel ve uzmanlık odaklı alanlarda dijital ifade gücünün daha zayıf kaldığını görüyoruz. Bu sektörlerdeki profesyoneller genellikle derin bilgiye sahip olmalarına rağmen bu bilgiyi dijital dile çevirme konusunda zorlanabiliyor. Burada sorun bilgi eksikliği değil, bilginin online izleyiciye hitap edecek şekilde dijital dile dönüşememesi." dedi.

Dijital dünyada bireysel ve kurumsal itibarın rastlantısal değil, planlı bir iletişim süreciyle oluştuğunu söyleyen Temel, iş insanları ve uzmanlar için dijital imaj yönetiminin stratejik bir alan haline geldiğini ifade etti.

Temel, dijital itibarın üç temel unsur üzerine inşa edilmesi gerektiğini vurgulayarak şunları kaydetti:

"İş insanları ve uzmanların dijital dünyadaki imajı artık 'kendiliğinden oluşan bir sonuç' değil, bilinçli olarak tasarlanması gereken bir profesyonel alan haline geldi. Burada temel mesele, kişinin sadece ne söylediği değil, hangi çerçevede ve hangi tutarlılıkla göründüğüdür. Uzmanlık alanının netleştirilmesi, bu bilginin dijital dile çevrilmesi ve platformlar arasında tutarlılık sağlanması kritik. Dijital dünyada itibar, sadece ne bildiğinizle değil, o bilgiyi ne kadar net, sade ve güvenilir bir şekilde taşıyabildiğinizle oluşuyor."

Göktaş, TBMM'de düzenlenen "Eğitimde ve Sosyal Hayatta Fırsat Eşitliği: Engelsiz Bir Gelecek" panelinin ardından AA muhabirinin, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemeye ilişkin sorusunu yanıtladı.

Sosyal medyaya yönelik düzenlemeleri de içeren kanunla 15 yaş altı çocuklara yönelik güvenli dijital alanlar oluşturulacağını ve kontrollü kullanımın teşvik edileceğini belirten Göktaş, çocukların yaş ve gelişimlerine uygun olmayan içeriklere maruz kalmalarını önlenmeyi amaçladıklarını dile getirdi.

Göktaş, söz konusu kanunun hayata geçirilmesi amacıyla Bakanlık bünyesinde çalışma grubu kurulduğunu belirterek, sürecin ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde yürütüldüğünü ifade etti.

Kamu kurumları ve diğer ilgililerle temas içinde olduklarını bildiren Göktaş, 15 yaş altı çocukların sosyal medya kullanımına yönelik düzenlemenin uygulamasındaki esasları kısa sürede belirleyerek bununla ilgili yönetmeliği çıkaracaklarını ve uygulamayı hayata geçireceklerini söyledi.

Sosyal medya kullanımına yönelik yeni dönemin yalnızca bir yasal düzenlemeyle sınırlı kalmayacağını, teknik altyapı ve uygulamaya ilişkin mekanizmaların da kapsamlı şekilde hazırlanacağını belirten Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, kanunla sosyal ağ sağlayıcılara getirilen 15 yaş altı çocuklara hizmet sunma yükümlülüğüne esas olmak üzere yaş doğrulama için hangi yöntemlerin kullanılacağına dair teknik çalışmaların da yapıldığını kaydetti.

KEİ üyesi ülkelerin bilim akademileri başkanlarının üçüncü kez bir araya geldiği toplantı ile bölgesel bilimsel iş birliğini güçlendirmeyi ve yapay zekânın bilim politikalarına etkisi değerlendirildi.

“BÜYÜK VE KARMAŞIK OLAYLARIN ANALİZİNDE YAPAY ZEKA”

Toplantıda konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilimsel iş birliğinin ülkeler arasında diyalog ve güveni güçlendiren temel unsurlardan biri olduğunu vurguladı. Prof. Şeker, yapay zekânın yalnızca teknik bir alan olmadığını belirterek, araştırma süreçlerinin neredeyse tüm aşamalarını dönüştürdüğünü ifade etti. Veri toplama, analiz, modelleme ve disiplinler arası bilgi entegrasyonunun yapay zekâ ile yeniden şekillendiğini söyledi. İklim değişikliği, halk sağlığı, enerji dönüşümü, gıda güvenliği ve afet yönetimi gibi alanlarda büyük ve karmaşık veri setlerinin oluştuğunu hatırlatan Şeker, yapay zekânın bu verilerin daha hızlı ve etkin biçimde analiz edilmesini mümkün kıldığını kaydetti. Makine öğrenmesi ve veri analitiğinin; iklim ve çevre araştırmalarından sağlık bilimlerine, tarımdan afet risk yönetimine kadar geniş bir alanda katkı sağladığını belirten Şeker, özellikle erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesinin can ve mal kaybını azaltmada kritik rol oynayacağını vurguladı.

“YAPAY ZEKÂ BÖLGESEL BİLİMSEL İŞ BİRLİĞİ İÇİN ORTAK BİR PLATFORM OLABİLİR”

TÜBA Başkanı Şeker, konuşmasında bölgesel iş birliğinin kurumsallaşması için bazı öneriler de sundu. Ortak veri kümeleri, açık bilim platformları ve standart veri altyapılarının geliştirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, yapay zekâ alanında çalışan genç bilim insanları için bölgesel bir ağ kurulması, yaz okulları ve ortak araştırma programlarıyla akademik hareketliliğin artırılması gerektiğini ifade etti. Şeker, yapay zekâ ve bilim politikaları üzerine tematik çalışma gruplarının oluşturulmasının da bölgesel kapasiteyi güçlendireceğini söyledi. Şeker, konuşmasını, “Yapay zekânın geleceği yalnızca algoritmalarla değil; kurumlar, etik değerler, eğitim ve iş birliğiyle şekillenecektir” sözleriyle tamamladı.

Kariyer Fırsatları ve Teknoloji Dünyası Aynı Çatıda Buluşuyor

Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kültür ve Kongre Merkezi’nde düzenlenecek zirve kapsamında; savunma sanayii ve yüksek teknoloji ekosistemine yönelik vizyon oturumları, üst düzey yönetici konuşmaları ve ilham veren paneller gerçekleştirilecek. Alanında öncü firmaların yer alacağı etkinlikte şirketler, kurumsal yapılarını ve insan kaynakları süreçlerini aktaracakları teknik sunumlar ve kariyer oturumlarıyla gençlerle bir araya gelecek.

Zirve boyunca kurulacak stant alanlarında katılımcı firmalar öğrencilerle doğrudan iletişim kurma fırsatı bulurken, networking ve kariyer görüşmeleri sayesinde genç yetenekler sektör temsilcileriyle birebir etkileşim sağlayabilecek. Ayrıca mühendislik disiplinleri, Ar-Ge süreçleri, proje yönetimi ve teknoloji geliştirme alanlarına yönelik gerçekleştirilecek bilgilendirme oturumlarıyla katılımcılar, sektörün ihtiyaç duyduğu yetkinlikler hakkında kapsamlı bilgi edinme imkânı yakalayacak.

Teknoloji Dünyasının Liderleri ODTÜ’de Bir Araya Geliyor

ODTÜ’de gerçekleştirilecek Milli Teknoloji Zirvesi, “Bağımsız Gelecek: Milli Teknoloji Hamlesi” temasıyla teknoloji dünyasının öncü isimlerini gençlerle buluşturacak. Gün boyu sürecek zirvede savunma sanayii, mühendislik, teknoloji geliştirme ve stratejik vizyon alanlarında önemli paneller düzenlenecek.

Açılış konuşmalarını T3 Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Elvan Kuzucu Hıdır ve ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil’in yapacağı zirvede; ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar, ASFAT Genel Müdürü Prof. Dr. Mustafa İlbaş, STM Genel Müdürü Özgür Güleryüz, ODTÜ Rektörü Prof. Dr. Ahmet Yozgatlıgil, Milli Savunma Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu ve Anadolu Ajansı Akademi ve Yayın Koordinatörü Yahya Bostan konuşmacı olarak yer alacak. Alanında öncü isimler, Türkiye’nin savunma sanayii vizyonunu, Milli Teknoloji Hamlesi’nin geleceğini ve yüksek teknoloji ekosistemindeki dönüşümü gençlerle paylaşacak.

Katılımın ücretsiz olduğu Milli Teknoloji Zirvesi’ne giriş yapabilmek için ziyaretçilerin online kayıt yaptırması gerekiyor. Etkinlik alanına giriş ve çıkışlar ise 08.30- 17.00 saatleri arasında yapılabilecek. Ziyaretçi kaydını mth.tc/MTZODTU adresinden yapabilirsiniz.

Savunma sanayiinden havacılık ve uzay teknolojilerine, yapay zekâ destekli robotik sistemlerden ileri mühendislik ve üretim çözümlerine kadar geniş bir yelpazede faaliyet gösteren girişimler, fuar süresince birçok önemli görüşme gerçekleştirdi. Yerli ve yabancı sektör temsilcileriyle yapılan temaslar kapsamında yeni iş birlikleri, teknoloji geliştirme süreçleri ve potansiyel ticari anlaşmalar üzerine görüşmeler yapıldı.

HYPEREVER VE SAVUNMA SANAYİİ BAŞKANLIĞI İŞ BİRLİĞİ

Fuarda öne çıkan gelişmelerden biri ise İTÜ ARI Teknokent firmalarından Hyperever ile Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) arasında imzalanan “Dört Bacaklı Hibrit Robot Geliştirilmesi (AKBAŞ) Projesi” iş birliği oldu. İmza törenine SSB Başkan Yardımcısı Hüseyin Avşar, SSB Harekat Destek Grup Başkanı Hacı Ömer Karakuzu ve Hyperever Genel Müdürü Çayan Baykal katıldı.

Başvuruların teknoloji alanlarına göre dağılımında; 91 proje Bilişim, Yazılım ve Yapay Zekâ Teknolojileri, 14 proje İleri İmalat Teknolojileri ve Malzeme, 52 proje Medikal Teknolojiler ve Biyoteknoloji, 34 proje ise Savunma ve Havacılık Teknolojileri alanlarında yer aldı.

Uzman değerlendirmeleri sonucunda, teknoloji alanlarından bağımsız genel puan sıralaması yapılarak her iki kategoride en yüksek puanı alan 7 ekip sahne sunumuna, 13 ekip ise stant sunumuna davet edildi. Sonuçlar, başvuru sırasında bildirilen e-posta adresleri üzerinden ekiplerle paylaşıldı. Final sunumları, JÜDES (Jüri Değerlendirme Sistemi) üzerinden 40’ın üzerinde hakemin değerlendirmesiyle puanlandı ve dereceye giren projeler belirlendi.

Ayrıca hakem önerileri doğrultusunda Özel Ödül kategorilerinin kazananları da yine JÜDES sistemi üzerinden değerlendirildi.

DERECEYE GİREN PROJELER

Önlisans / Lisans Kategorisi

• Enamocare projesiyle Ezgi YILDIRIM — Birincilik
• Targiz Dijital Tarım Asistanı projesiyle Mustafa Oğuz — İkincilik
• lith IoT Teknolojileri projesiyle Mehmet Karakuzu — Üçüncülük

Lisansüstü Kategorisi

• CutisNova projesiyle Fatmanur UYAN — Birincilik
• LifeLine projesiyle Özge Nur CİNGİTAŞ — İkincilik
• Dental-ARGE projesiyle Merve KÜÇÜKOFLAZ KORKMAZ — Üçüncülük

ÖZEL ÖDÜL KATEGORİLERİ

• AKA Sürdürülebilirlik Özel Ödülü: “AntiGeo / Maden Atıklarından Antibakteriyel Yeni Nesil Jeopolimer Yapı Malzemeleri Üretimi” projesiyle Çağrı Çavuş
• ASO Sanayi Özel Ödülü: “B Twin (Batarya Dijital İkiz ve Kestirimci Sağlık Yönetimi)” projesiyle Ümmihan Nur Karataş
• MÜSİAD Ankara Teknoloji Özel Ödülü: “OptiSign – Non-İnvaziv Glikoz İzleme Platformu” projesiyle Esra Dilek
• OSTİM OSB Milli Teknoloji Özel Ödülü: “SETUAV Yapay Zeka Destekli İHA Tasarım ve Üretim Platformu” projesiyle Hüseyin Karakaya

Bilkent TEKMER Kuluçka Özel Ödülü Kazananları

• “SafeStep (Güvenli Adım) Otonom Buz Önleme Sistemi / ANKA” projesiyle Halil Efe Köse
• “B Twin (Batarya Dijital İkiz ve Kestirimci Sağlık Yönetimi)” projesiyle Ümmihan Nur Karataş
• “Tylus” projesiyle Ali Buğrahan Budak

THK Orion TEKMER Kuluçka Özel Ödülü Kazananları

• “LaserCraft” projesiyle Kaan Turan
• “VitaVest” projesiyle Efe Işık

Hybrid HUB Özel Ödülü

• “Ecoloop” projesiyle Ebru Karaman

OSTİMTECH Ar-Ge İnovasyon Proje Pazarı II, genç girişimcilerin yenilikçi fikirlerini sektör temsilcileri, yatırımcılar, akademisyenler ve teknoloji ekosistemiyle buluşturarak üniversite-sanayi iş birliğinin güçlendirilmesine katkı sundu. Etkinlik, Türkiye’nin teknoloji ve girişimcilik odaklı dönüşümüne destek veren önemli platformlardan biri olarak dikkat çekti.

İlk deney kapsamında, tekrarlayan sesler arasına farklı tonlar eklenerek beynin bu değişiklikleri algılayıp algılamadığı test edildi.

Araştırmacılar, beyinde kısa ile uzun vadeli hafıza ve öğrenmeden sorumlu hipokampus bölgesindeki sinir hücrelerinin zamanla farklı sesleri ayırt etme kapasitesinin arttığını gözlemledi.

İkinci deneyde ise bilinci kapalı hastalara kısa hikayeler dinletildi.

Hastaların isim, fiil ve sıfat gibi farklı kelime türlerini ayırt edebildiğini tespit eden araştırmacılar, beynin bazı kelimeleri duyulmadan önce tahmin ettiğini de belirledi.

Araştırma sonucunda, genel anestezi altında veya bilinç kapalıyken beynin, dil öğrenmeyi ve duyduğu kelimeleri algılamayı sürdürdüğünü aktaran bilim insanları, bulguların felç ve benzeri beyin hasarlarının tedavisinde yeni yöntemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini vurguladı.

Çalışmanın ortak yazarlarından Doktor Sameer Aheth, "Bulgularımız, beynin bilinç kaybı sırasında sanıldığından çok daha aktif olduğunu gösteriyor." ifadesini kullandı.

Araştırmanın detaylarına "Nature" dergisinde yer verildi.

'ASELSANIMIZIN VE KIYMETLİ ÇALIŞANLARININ ÜRETTİĞİ DEĞERLİ ÜRÜNLERİ GÖRDÜK'

Tanıtım töreninde konuşan Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, "Bugün tekrardan göğsümüzü kabartan ASELSANIMIZIN ve kıymetli çalışanlarının ürettiği değerli ürünleri gördük. Hepsi bize gurur veriyor. Çünkü önümüzdeki dönemde bunları kullanacak olan Türk Silahlı Kuvvetleri'de bunlara güvenerek her türlü harekatı icra edebiliyorlar. ASELSAN'ın hepsini ayrı ayrı kutluyorum, başarılar diliyorum" dedi

'SAHAYA HIZLICA TESLİM EDİLEBİLEN SİSTEMLER BAKIMINDAN ÖRNEKLER SUNULDU'

Savunma Sanayi Başkanı Haluk Görgün ise, "Savunma Sanayi Başkanlığı ve Milli Savunma Bakanlığımızla ortaya koyduğumuz yeni yaklaşımla özellikle ucuz, hızlı üretilebilen ve sahaya hızlıca teslim edilebilen sistemler bakımından da örnekler sunuldu. Bunlar da bizi memnun etti. Özellikle insansız hava araçlarındaki tehditlere karşı seri üretim yapılabilecek ve savunma sanayi üretim yaklaşımımıza yeni soluk katabilecek ticari birtakım unsurları da entegre ederek ortaya konulan örneklerden ve sonuçlardan bize bahsettiler. Bunlar da bize ayrı memnuniyet verdi" ifadelerini kullandı

İSMİNİ 'HIZLI VE ANİ HÜCUMDAN' ALDI

Elektromanyetik spektrumda üstünlük sağlayacak teknolojileri arasında yerini alacak olan ILGAR ile ani taarruz, kesintisiz kontrol imkanı sağlanacak. İsmini 'hızlı ve ani hücumdan' alan ILGAR, farklı platformlarda V/UHF ve SHF (kısmi) frekans bandında haberleşme yapan hedef muhabere sistemlerine Elektronik Taarruz (ET) uygulanması amacıyla geliştirildi. Sistem, hedef frekans bandı haberleşmesinin engellenmesi, geciktirilmesi veya yanlış bilgi iletimine sebep olunarak dost birliklere taktik sahada avantaj sağlanması amacıyla kullanılıyor. Frekans atlamalı sinyallere karşı uygulanabilir reaktif karıştırma, dost telsiz frekanslarını koruma altyapısı, karıştırmaya destek amaçlı elektronik destek, sinyal yön kestirme ve konum bulma, hareket halinde elektronik taarruz yetenekleri sistemin kritik özellikleri arasında yer alıyor.

'KORAL' TANITILDI

Hava savunmasındaki oyun değiştirici etkiye sahip KORAL da aynı platformda elektronik destek ve elektronik taarruz alt sistemlerini birlikte barındıran bir Kara Konuşlu Mobil Radar Elektronik Harp sistemi olarak dikkat çekiyor. Sistem, tespit ettiği hedef hava ve kara radarların kapsama alanlarını azaltır. Aynı zamanda belirli süreler içerisinde aldatma veya karıştırma formlarında elektronik taarruz uyguluyor. KORAL, sahip olduğu özelliklerle elektronik taarruz uygulayacağı tehdit hava ve kara platformu radarlarını tespit ve teşhis ederken, kimliklendirme ve detaylı tespit fonksiyonları ile kendi yayın listesini oluşturuyor.

GÖK VATAN’DA TEHDİTLERE GEÇİT YOK

'Dron avlayan dron' olarak dikkat çeken GÖKALP Sistemi ile, FPV ve kamikaze dron tehditlerine karşı tespit–teşhis–takip zincirine entegre; kinetik çarpma ile imha prensibinde çalışan, düşük maliyetli endüstriyel ürünler kullanılarak yüksek hızlı önleyici dron geliştirildi.

GÖKBERK Sistemi ile yakın alan hava tehditlerine karşı savunma çözümü sunmak üzere tasarlanan, yönlendirilmiş enerji hava savunma silah sistemi olarak öne çıkıyor. Sistemin öncelikli kullanım alanları arasında, kara platformları, enerji santralleri, kritik tesisler ve karargâh binaları bulunuyor. Hedeflerin imhası sistem üzerinde bulunan 10 kW çıkış gücüne sahip lazer kaynağı ile sağlanırken, yönlendirme birimi içerisinde sistemin 24 saat faaliyet göstermesine olanak sağlayan, elektro-optikler ve sensörler bulunuyor. Sistemin etkili olduğu temel hedef seti içerisinde sabit ve döner kanat İHA’lar ile el yapımı patlayıcılar yer alıyor.

ASELSAN’ın oyun değiştirici teknolojileri arasına giren MİĞFER Öz Savunma FPV Önleme Sistemi, 4x4 Zırhlı Araç üzerinde lansman kapsamında ilk kez SAHA’da tanıtıldı. MİĞFER, mini-mikro İHA sınıfındaki hedeflere yönelik 4x4, 6x6, tank gibi platformların savunma sistemi olarak tasarlandı. Sistem çözümünde yer alan fiziksel imha alt sistemi, tehdidi fiziksel imha (hard-kill) ile imha ediliyor.

SÜRÜ İHA’LARA KARŞI EJDERHA KALKANI

ASELSAN’ın geliştirdiği EJDERHA 210 Yüksek Güçlü Mikrodalga Silah Sistemi, yüksek güçlü elektromanyetik dalga teknolojisini kullanarak özellikle sürü olarak saldıran mini/mikro İHA’ları etkisiz hale getiriyor. Menzilini ikiye katlayan EJDERHA, üstünde yeni eklenen radarıyla, daha gelişmiş elektro-optik sistemleriyle ve daha gelişmiş müdahale etkisiyle müstakil çalışan bir sisteme dönüştü.

Bu kapsamda, ilk kez sergilenecek 105 milimetre URAN Araç Üstü Obüs, ateş gücünü 4x4 mobil platformla birleştirerek zorlu arazi ve hava şartlarında topçu birliklerine sürat, esneklik ve yüksek ateş desteği sunmayı hedefliyor.

MKE tarafından geliştirilen Atış Kontrol Sistemine entegre edilen URAN silah sistemi, dakikada 12 atış yapabiliyor ve 18 kilometreye kadar hedefleri başarıyla vurabiliyor.

Yüksek ateş gücü sunuyor

MKE'nin geliştirdiği bir başka ürün olan ATTİLA 155 milimetre Araç Üstü Obüs ise modern muharebe sahasının yüksek hareket kabiliyeti, hızlı konuşlanma ve etkin ateş desteği ihtiyaçlarına cevap veren yeni nesil bir topçu olarak öne çıkacak.

ATTİLA, 52 kalibre 155 milimetre namluyla dakikada 6 atım hızı ile yüksek ateş gücü sunarken, 38 mühimmat ve 3 aydınlatma ile sis mermisi taşıma kapasitesine sahip.

Ayrıca 6x6 taktik tekerlekli araç üzerine entegre edilen ATTİLA, saatte 85 kilometre azami hız ve 850 kilometre operasyon menzili ile yüksek stratejik ve taktik hareket serbestisi sunuyor.

Zorlu arazilerde görev yapabiliyor

Mayınlı araziler için MKE tarafından geliştirilen ALPAY-2 Mayın Arazilerde Geçit Açma Sistemi, mayınlı arazilerde motorize birlikler ve yaya unsurların hedeflenen bölgeye güvenli şekilde intikal edebilmesi için yerli ve milli imkanlarla geliştirildi.

Yüzde 100 elektrikli motora sahip olan ve zırhlı bir araç üzerinde yer alan sistem, anti-tank ile anti-personel mayınlarının tamamına karşı etkin bir şekilde görev yapabiliyor.

İnsansız olarak da uzaktan komuta edilebilen MKE ALPAY-2, 18 ton ağırlığa sahip ve jeneratör desteğiyle 750 kilometre harekat menziline çıkabiliyor.

Zorlu iklim şartlarında görev yapabilme kabiliyetine sahip olan araç, dik eğimleri tırmanabiliyor, hendeklerden geçerek istenilen bölgeye güvenle intikal edebiliyor.

ALPAY-2 taşıdığı 2 mühimmat kaseti sayesinde çoklu atım kabiliyetine de sahip. Her bir kasetin içinde bulunan yüklü miktardaki patlayıcı, tespit edilen mayınlı arazilere roket yardımıyla fırlatılarak uzaktan patlatılıyor ve bölgenin tehditlerden temizlenmesini sağlıyor.

3 kilometre mesafeye kadar uzaktan komuta edilebilen sistem, mayınlı arazilerde 10 metre genişlikte ve 100 metre uzunluktaki alanda, yerin 1 metre altında bulunan mayınları başarıyla etkisiz hale getirerek güvenli bir koridor oluşturuyor.

MKE, benzer sistemler gibi çok sayıda farklı ürünü de SAHA 2026 kapsamında tanıtacak.

Anadolu Ajansının (AA) "Teknolojinin kalbi SAHA'da atacak" başlıklı dosyasının on sekizinci haberinde, BİTES Savunma’nın fuara taşıyacağı yapay zeka destekli sistemleri, simülasyon teknolojileri ve entegre savunma çözümlerine yer verildi.

BİTES, yazılım, simülasyon ve entegre savunma çözümleri alanındaki ileri kabiliyetleriyle Türk savunma sanayisinde kritik bir rol üstleniyor. Şirket, savunma sistemleri, aviyonik ve görev sistemleri, simülasyon ve eğitim çözümleri ile yapay zeka destekli sistemler alanlarında geliştirdiği ürünlerle operasyonel karar süreçlerinde katma değer üretiyor.

Özellikle yapay zeka ve büyük veri analitiği alanındaki yetkinlikleriyle öne çıkan BİTES, geliştirdiği sistemlerde veri odaklı ve öngörülebilir karar mekanizmaları sunarak kullanıcıya operasyonel üstünlük sağlıyor.

Yapay zeka destekli analiz, karar destek ve otomasyon kabiliyetleri, modern harekat ortamlarının vazgeçilmez unsurları arasında yer alırken şirket, bu alandaki çözümleriyle savunma teknolojilerinde yeni nesil bir yaklaşımı benimsiyor.

Şirketin stratejik çalışma alanlarından savunma sistemleri, artırılmış gerçeklik destekli uygulamalar sayesinde güvenlik güçlerine teknolojik açıdan üstünlük ve durumsal farkındalık sağlayan çözümler sunuyor.

Havacılık projelerinde stratejik mühendislik merkezi

BİTES'in güçlü olduğu alanlardan aviyonik ve görev sistemleri, emniyet ve görev kritik yazılımlar için uçtan uca izlenebilir ve çevik bir Yazılım Geliştirme Yaşam Döngüsü (SDLC) yürütüyor.

"Geleceğin Gökyüzünü Tasarlıyoruz" vizyonuyla hava platformlarının görev etkinliğini ve uçuş güvenliğini artıran kritik çözümler sunan şirket, havacılık projelerinde stratejik bir mühendislik ortağı konumunda bulunuyor.

Gerçek zamanlı işletim sistemleri (RTOS), gömülü yazılım geliştirme ve sistem mühendisliği alanlarında uluslararası havacılık standartlarına tam uyum sağlanarak, emniyet kritik sistemlerde en yüksek güvenlik seviyesi olan DAL-A düzeyinde sertifikalı çıktılar üretiliyor.

Milli Muharip Uçak KAAN, HÜRKUŞ, T70 Genel Maksat Helikopteri, GÖKBEY ve ATAK gibi platformlardaki güçlü varlığının yanı sıra BİTES; F-16, SU-25, AB-412 ve CALİDUS platformlarına yönelik modernizasyon projelerinde de profesyonel destek sağlıyor.

Şirket, platform siber güvenlik çözümleri, tersine mühendislik, sertifikasyon danışmanlığı ve özel cihaz simülatörü geliştirme gibi alanlardaki uzmanlığıyla dikkati çekiyor.

Simülasyon ve eğitim teknolojilerinde uçtan uca çözümler

Gerçek operasyon senaryolarına en yakın deneyimi sunan simülasyon ve eğitim teknolojileri, personelin muharebe öncesi hazırlık seviyesini artırıyor. XR tabanlı immersif eğitim çözümlerinden gerçek platforma entegre gömülü simülasyonlara kadar uçtan uca geliştirme kabiliyetiyle hizmet veriliyor.

BİTES aynı zamanda Teknoloji ve İş Çözümleri Direktörlüğü altında yürüttüğü dijital dönüşüm projeleriyle de sektörde önemli bir ihtiyacı karşılıyor. Savunma Sanayii Yetenek Envanteri (YETEN) Karar Destek Sistemi gibi projeler, ekosistemdeki paydaşların yetkinlik ve altyapı bilgilerine hızlı erişim sağlayarak stratejik karar alma süreçlerini destekliyor.

Sahada karar üstünlüğü sağlayan güç çarpanı ATOK

Şirketin öne çıkan çözümlerinden Askeri Taktik Operasyon Kiti (ATOK), gelişmiş karar destek sistemleri ve durumsal farkındalık kabiliyetleriyle sahadaki verileri anlamlandırarak hızlı ve doğru karar alma imkanı sunuyor.

Sistem, farklı unsurlar arasında veri bütünlüğü sağlayarak görev planlama ve operasyonel koordinasyonu optimize ediyor.

KARAR Projesi kapsamında geliştirilen Zırhlı Araç AG ve Meskun Mahal Muharebe sistemleri, artırılmış gerçeklik destekli zırh ötesi görüş çözümleri ile sahadaki durumsal farkındalığı üst seviyeye taşıyor. Yapay zeka destekli altyapısı sayesinde nesne tanıma kabiliyetiyle operasyonel eğitim süreçlerine katkı sağlanıyor.

Gerçeğe en yakın deneyim sunan eğitim sistemleri

Altay Tankı için geliştirilen yeni nesil gömülü eğitim sistemi TMES, komutan, nişancı ve doldurucu personelin gerçek araç içinde, dinamik taktik senaryolar ve güncel istihbarat verileriyle oluşturulan harp sahasında eğitim almasını mümkün kılıyor.

Ayrıca KMC, STA, MİLGEM, Milli Muharip Uçak, Barış Kartalı, Stinger ve ALKAR atış eğitim projeleriyle farklı platformlara yönelik yüksek doğrulukta eğitim imkanı sunuluyor.

Operasyonel harekat ve taktik planlama süreçlerini destekleyen yenilikçi bir simülasyon çözümü olan Sanal Kum Sandığı Sistemi ise karmaşık operasyon ortamlarının modellenmesinde avantaj sağlıyor.

Robot köpek ile otonom görev kabiliyeti

BİTES’in fuarda sergileyeceği dört bacaklı robot platformu, entegre "akıllı muhabere ve görev sistemi" olarak öne çıkıyor.

Zorlu arazi koşullarında yüksek hareket kabiliyeti sunan platform, riskli görevlerde faydalı yükler ve kritik yazılım entegrasyonuyla insan unsuru yerine kullanılmak üzere geliştirildi.

Kesintisiz veri aktarımı ve düşük görüş koşullarında üstün görüntüleme sağlayan platform, keşif ve gözetleme görevlerinde etkin rol oynuyor. Askeri kullanıcıların yanı sıra özel güvenlik ve arama-kurtarma ekipleri için de uygun olan modüler yapıdaki sistemin, uluslararası pazarda da güçlü bir potansiyeli bulunuyor.

"Kullanıcıya entegre bir operasyonel güç sunuyoruz"

BİTES Genel Müdürü Yıldırım Azizoğlu, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geliştirdikleri her teknolojiyi sahada karşılığı olan ve ölçülebilir fayda üreten çözümlere dönüştürmeyi temel öncelik olarak gördüklerini belirtti.

Yapay zeka, savunma sistemleri, simülasyon ve aviyonik sistemler alanlarındaki kabiliyetleriyle kullanıcıya sadece bir ürün değil, entegre bir operasyonel güç sunduklarını vurgulayan Azizoğlu, şunları kaydetti:

"SAHA 2026, savunma sanayimizin geldiği noktayı ortaya koyan ve uluslararası işbirliklerini güçlendiren çok önemli bir platform. Bu organizasyonda sergilediğimiz çözümlerle, BİTES’in yapay zeka odaklı teknoloji yaklaşımını ve sahada sonuç üreten sistem geliştirme vizyonunu bir kez daha ortaya koymaktan büyük memnuniyet duyuyoruz."

İki kardeş zaman içerisinde arazilerinin 22 dönümünde yapay zeka destekli sera da kurdu.

Topraksız serada iki kardeş, kırmızı çileğin yanı sıra beyaz çilek de yetiştirmeye başladı.

Serada dronlar, yüksek çözünürlüklü kameralar ve sensörler aracılığıyla sıcaklık, pH değeri ve nem gibi çok sayıda veriyi analiz ederek çilek üretimi yapan Çiner kardeşler, hasada kadarki tüm süreçleri yakından takip ediyor.

Serada üretilen yaklaşık 20 ton beyaz çilek, iç piyasanın yanı sıra Rusya, Dubai, Katar, Özbekistan ve Kazakistan'a gönderiliyor.

"Beyaz çilek bölgemiz için şu an yeni bir ürün"

Ziraat mühendisi Yasin Çiner, AA muhabirine, kardeşiyle kurduğu serada 30'u sürekli, 50'si sezonluk olmak üzere çoğunluğu kadın 80 kişiye istihdam sağladıklarını söyledi.

Açık alanda beyaz çileğin üretim kapasitesinin dönüme 6-7 bin fide iken, topraksız serada bunu 16 bine çıkarabildiklerini anlatan Çiner, bunun da rekolteye yansıdığını belirtti.

Çiner, beyaz çileğin Türkiye pazarına yeni girmeye başladığını ifade ederek, şöyle konuştu:

“Beyaz çilek bölgemiz için şu an yeni bir ürün. Bölgede bir ilk olduğunu söyleyebiliriz. İnsanların alışma sürecini geçiriyoruz. Beyaz çilek şu an şefler, özel butik restoranlar ve pastaneler tarafından tercih edilen bir ürün. Pazara ilk çıktığında, bilen şeflerin dışında 'Acaba bu çiğ mi, olmamış mı?' gibi değerlendirmeler yapılabiliyor ancak tam tersine muz ve ananas aromalı bir meyveyle karşılaşılıyor. Bir kez tadan, yeniden istemektedir.”

Yapay zekayla tüm üretim süreçleri kontrol ediliyor

Çiner, serada yapay zeka desteği sayesinde ekimden hasada kadarki tüm üretim süreçlerini kontrol edebildiklerini dile getirdi.

Serada hava koşullarının da kendilerinin kontrolünde olduğunu belirten Çiner, şöyle devam etti:

"Seramız, meteoroloji istasyonları ve kendi iklimlendirme sistemiyle verileri işleyerek, uyarı sistemi aracılığıyla bizi tamamen bilgilendirebilen ve gerektiğinde kendisi de müdahale edebilen bir altyapıya sahiptir. Otomasyon sistemiyle rüzgar ve içerideki nem kontrolü sağlanabilmektedir. Burada hava koşullarını kendimiz idame ettirebiliyoruz."

"Beyaz çilekte önümüzdeki yıl için de güzel dönüşler aldık"

Çiner, beyaz çileğe yurt dışından ciddi talep olduğunu dile getirdi.

Beyaz çileğin dünya pazarında kırmızı çileğe göre yaklaşık iki kat daha yüksek değere sahip olduğunu vurgulayan Çiner, şunları kaydetti:

"Üretiminin butik olması nedeniyle biz de bunu yaklaşık 20 tonluk bir üretimle sınırladık. Ana pazarlarımız Rusya, Dubai, Katar, Özbekistan ve Kazakistan. Genel olarak üretimlerimizi bu ülkelere göndermekteyiz. Beyaz çilekte önümüzdeki yıl için de güzel dönüşler aldık, talebi de güzel bir şekilde karşılayacak bir boyuta taşıyacağız."