Söz konusu tahminin, Hürmüz Boğazı'nın temmuz sonu itibarıyla yeniden açılacağı ve fiili olarak 5 ay kapalı kalacağı varsayımına dayandığına işaret edilen açıklamada, açılış zamanlamasına ilişkin belirsizliğin sürdüğü ve fiyatlar üzerindeki riskin çift yönlü kalmaya devam ettiği vurgulandı.

Açıklamada, mevcut fiyat sıçramasının üretim kapasitesindeki kalıcı bir kayıptan ziyade geçici bir lojistik arz şokunu yansıttığı, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasıyla Brent petrolün mart-temmuz aylarındaki yüksek seviyelerinden keskin şekilde düşmesinin beklendiği kaydedildi.

Bölgedeki petrol altyapısında ciddi bir hasar meydana gelmediğinin altı çizilen açıklamada, Orta Doğu'daki üretimin hızlı toparlanması, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) dışındaki güçlü arz artışı ve OPEC'in çatışma öncesi kotalarının da ötesine geçebilecek potansiyel üretim artışları nedeniyle piyasanın eylülden itibaren yeniden arz fazlası vermeye başlayacağı öngörüsüne yer verildi.

Açıklamada, 5 aylık kapanma senaryosu çerçevesinde ve stratejik rezerv hamleleri hariç tutulduğunda, küresel petrol arzının 2026'da bir önceki yıla kıyasla günlük ortalama 2,9 milyon varil daha düşük olacağının tahmin edildiği aktarıldı.

Buna karşın boğazın açılmasıyla piyasanın hızla fazla vermeye başlayacağına dikkati çekilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"OPEC'in izleyeceği politikalara bağlı olarak 2026'nın son çeyreğinde, günlük yaklaşık 4 milyon varillik bir arz fazlası oluşmasını bekliyoruz. Bu durum, piyasada bir stok birikimi yaratarak petrol fiyatlarını aşağı çekecektir. 2026 yılının genel ortalamasında küresel arzın talebi aşacağını öngörüyoruz."

Küresel piyasalar, ABD'de tahminlerin üzerinde gelen istihdam verilerinin ABD Merkez Bankasının (Fed) para politikasında daha sıkı duruş benimseyebileceğine yönelik beklentileri artırmasıyla negatif seyir izliyor. ABD Çalışma Bakanlığının verilerine göre, ülkede tarım dışı istihdam mayıs ayında 172 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça üzerinde gerçekleşti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi de küresel piyasalara paralel günü negatif seyirle tamamladı.

Yurt içinde açıklanan makroekonomik verilere göre ise Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), mayısta aylık bazda yüzde 1,71, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 2,75 artış gösterdi. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,61, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,93 olarak kayıtlara geçti.

Analistler, gelecek hafta yurt içinde sanayi üretimi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulunun (PPK) faiz kararı, cari denge ve TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'nin, yurt dışında ise ABD'de dış ticaret dengesi, Avro Bölgesi'nde Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı ve Çin'de enflasyon başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.500 puanın destek, 13.800 ve 13.900 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Buna göre, nisan ayında Türk Bankacılık Sektörünün aktif büyüklüğü 50 trilyon 410 milyar 315 milyon lira oldu. Sektörün aktif toplamı 2025 yıl sonuna göre 3 trilyon 463 milyar 517 milyon lira arttı.

Sektörün en büyük aktif kalemi olan krediler, nisan ayında 25 trilyon 563 milyar 709 milyon lira, menkul değerler 7 trilyon 392 milyar 873 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Böylece 2025 yılı sonuna göre sektörün toplam aktifi yüzde 7,4, krediler toplamı yüzde 10,5, menkul değerler toplamı yüzde 5,4 arttı. Bu dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı yüzde 2,65 oldu.

Bankaların kaynakları içinde, en büyük fon kaynağı durumunda olan mevduat 2025 yıl sonuna göre yüzde 7,1 artışla 29 trilyon 167 milyar 477 milyon lira oldu.

Bankacılık sektörünün öz kaynak toplamı geçen yıl sonuna göre yüzde 6,4 artışla 4 trilyon 420 milyar 992 milyon liraya çıktı. Bu dönemde sektörün dönem net karı 363 milyar 576 milyon lira, sermaye yeterliliği standart oranı yüzde 16,37 oldu.

“ENFLASYON BİR KADER DEĞİL, SİYASİ BİR TERCİHTİR”

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, yüksek enflasyonun ve hayat pahalılığının tesadüf olmadığını, iktidarın bilinçli politikalarının bir sonucu olduğunu belirtti. İktidarın, halkın sorunlarını çözmek yerine enflasyonu düşük göstererek toplumu yoksullaştırdığını ve bu düzenin çarklarının işçiden alıp sermayeye aktarmak üzere kurulduğunu ifade ederek şunları söyledi: "İnsanca yaşamak istiyoruz. Biz biliyoruz ki bu yüksek enflasyon, bu hayat pahalılığı evet kaderimiz değildir. Bir tesadüf de değildir. Ülkeyi yöneten siyasi iktidarın tercihlerinin, politikalarının sonucudur. Çünkü ülkemizi yönetenlerin kitabında işçi yok, emekçi yok, emekli yok; geleceğinden kaygı duyan gençler yok, kadınlar yok. Onların gündemi enflasyonu düşük göstererek bizi daha da yoksullaştırmak."

“CUMHURİYET VE DEMOKRASİ VAZGEÇİLMEZİMİZDİR”

Çerkezoğlu, ekonomik yıkımın demokrasiyi ve cumhuriyeti savunmaktan bağımsız düşünülemeyeceğini savundu. Demokrasinin işçinin ekmeği olduğunu vurgulayan Çerkezoğlu, ekmeğe sahip çıkmanın aynı zamanda cumhuriyete ve örgütlü mücadeleye sahip çıkmakla aynı anlama geldiğini dile getirdi.

"Ekmek, adalet ve Cumhuriyet mücadelesi için örgütlenmeye, örgütlü mücadeleyi büyütmeye kararlıyız. Cumhuriyet ve demokrasi biz işçiler açısından vazgeçilmezdir. Çünkü demokrasinin olmadığı yerde, adaletin, barışın, kardeşliğin olmadığı yerde emeğin hakları da olmaz, ekmeğimiz her gün küçülür. O nedenle demokrasi işçinin ekmeğidir; ekmeğimize de demokrasiye de adalete de Cumhuriyete de hep birlikte sahip çıkmakta kararlıyız."

“SEFALETE TESLİM OLMAYACAĞIZ”

Konuşmanın sonunda, enflasyonu baskılayan iktidarın aynı zamanda halkın iradesine ve seçme-seçilme hakkına da müdahale ettiğini belirten Çerkezoğlu, sendikaların temel görevinin iktidarın yanlışlarına "hayır" demek olduğunu vurgulayarak sefalete karşı direniş çağrısı yaparak şunları kaydetti: "Ayrıca şunu da biliyoruz ki enflasyon sınıfsaldır. Ve bugün ülkeyi yönetenler, enflasyon rakamlarını baskı altına alarak, halkın seçme ve seçilme hakkını da baskı altına almak istiyorlar. Seçtiklerimizi hapse atıyorlar, yerel yönetimlere kayyum atıyorlar. Yanlışa yanlış demek, bu kaderi değiştirmek için mücadele vermektir bizim görevimiz. Sefalete teslim olmayacağız."

“MADDE FİYAT LİSTESİNİ KARARTMAK YASAYA AYKIRIDIR”

DİSK, Mayıs ayı enflasyon rakamlarının açıklanmasıyla birlikte TÜİK'in verilerini "gerçek dışı" olarak nitelendirdi. Kurumun şeffaflık çağrılarına yanıt vermediğini ve yargı kararlarını yok sayarak madde fiyat listesini gizlemeye devam ettiğini belirterek şunları ekledi: "Türkiye İstatistik Kurumu bugün Mayıs ayı enflasyon rakamını açıkladı. Aylık olarak 1.71 ve Aralık ayından bu yana 5 aylık enflasyon 16.61, yıllık enflasyonu ise 32.61 olarak açıkladı. 10 yıldır enflasyonun geçici olduğu söyleniyor. 10 yıldır ha düştü ha düşecek deniyor. Buna rağmen enflasyon düşmüyor. 4 yıldır, Haziran 2022'den bu yana Türkiye İstatistik Kurumu enflasyonu hesaplarken kullandığı madde fiyat listesini açıklamamaya başladı. Ardından DİSK ile TÜİK arasında amansız bir hukuk mücadelesi devam etti. Açtığımız bütün davaları kazandık. TÜİK'in madde fiyat listesini karartmasının yasaya aykırı olduğu çok açık bir biçimde ortaya çıktı ama Türkiye İstatistik Kurumu yönetimi yasayı, anayasayı ve yargı kararlarını uygulamamakta.”

YILLIK EN YÜKSEK ARTIŞ EĞİTİMDE

TÜİK verilerine göre, ana harcama grupları içinde yıllık bazda en yüksek artış yüzde 50,06 ile eğitimde görüldü. Bu grubu yüzde 45,59 ile konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar, yüzde 34,86 ile gıda ve alkolsüz içecekler, yüzde 34,29 ile ulaştırma takip etti.

Enflasyon sepetinde en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunda da dikkat çekici artışlar yaşandı:

● Gıda ve alkolsüz içecekler: yüzde 34,86

● Ulaştırma: yüzde 34,29

● Konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar: yüzde 45,59

AYLIK ENFLASYONA EN BÜYÜK ETKİ GİYİM VE AYAKKABIDAN

Mayıs ayında aylık bazda en yüksek artış yüzde 11,29 ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Bu grubu sırasıyla konut yüzde 2,28, ulaştırma yüzde 2,03 ve mobilya ile ev eşyası yüzde 1,99 ile takip etti.

Aynı dönemde gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar yüzde 0,48 gerilerken, alkollü içecekler ve tütün grubunda yüzde 0,02 düşüş kaydedildi.

ÖZEL KAPSAMLI TÜFE: YILLIK YÜZDE 31,30 ARTTI

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler ve tütün ile altın hariç hesaplanan özel kapsamlı TÜFE göstergesi (B), mayıs ayında yıllık bazda yüzde 31,30, aylık bazda ise yüzde 2,87 artış gösterdi. Yılın başından bu yana artış oranı yüzde 14,93 olurken, on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 31,74 olarak gerçekleşti.

KİRA ARTIŞ ORANI YÜZDE 32,24

TÜFE’deki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı olan yüzde 32,24, haziran ayında uygulanabilecek tavan kira artış oranını oluşturdu. Konut ve iş yeri kiralarında yapılacak artışlar bu oranı aşamayacak

ENAG'A GÖRE ENFLASYON YÜZDE 53,13

Bağımsız akademisyenlerin oluşturduğu ENAG’ın verilerine göre, E-TÜFE mayısta yüzde 2,16 oranında yükseldi. Son 12 aylık dönemde tüketici fiyat endeksindeki artış ise yüzde 53,13 olarak gerçekleşti.

Bakan Yumaklı, ESK ile Türkiye Kırmızı Et Üreticileri Merkez Birliği (TÜKETBİR) arasında imzalanan protokol ile küçük ölçekli besicileri merkeze alan yeni bir projeyi hayata geçirdiklerini duyurdu.

BESİCİNİN GELİRİ GARANTİ ALTINDA

Söz konusu proje ile besicinin gelirinin, dolayısıyla emeğinin karşılığının güvence altına alındığına işaret eden Yumaklı, projenin detaylarıyla ilgili şu bilgileri paylaştı:

“Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından yayımlanan karar ile Et ve Süt Kurumumuza tahsis edilen tarife kontenjanı kapsamında, bu yıl 108 bin baş besilik hayvanı, besi ahırı kapasitesi 200 başın altında olan küçük ölçekli üreticilerimize dağıtmak üzere ayırdık. Bu kapsamda, küçük aile işletmelerimizi doğrudan desteklemek üzere pozitif ayrımcılık uyguluyoruz. Program ile belli bir puanlama sistemi üzerinden belirlenen üreticilerimize 30 baş besilik hayvan teslim ediyoruz. Projeden faydalanan üreticilerimiz, hayvanlarını, 200 baş ve üzeri kapasiteye sahip büyük işletmelere uygulanan fiyata kıyasla kilogram başına 110 TL, yani yüzde 26 daha uygun koşullarda alacak. Başvuruları il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz üzerinden elektronik olarak aldık. Hak sahibi besicilerimiz, önceden ilan edilen objektif kurallara göre işleyen bir puanlama usulü ile belirlendi. Böylece dağıtımda şeffaflık, izlenebilirlik ve fırsat eşitliği sağlandı. Hak kazanan 3.600 besicimizin yer aldığı liste hazırlandı. Teslimat süreci de bu liste esas alınarak yürütülüyor.”

SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR SİSTEM İÇİNDE BESİCİLİK İMKANI

Model sayesinde, küçük ölçekli üreticilerin makul bir kâr güvencesiyle ve sürdürülebilir bir sistem içinde besicilik yapma imkânına kavuşacağının altını çizen Yumaklı, besicilerin, teslim aldıkları hayvanları en az 4 ay, en fazla 9 ay besledikten sonra ESK’ye tekrar satacağını aktardı.

Bakan Yumaklı, projeye ilişkin şunları kaydetti:

“Söz konusu hayvanlar, besicinin sözleşmesinde belirlenen ve kârını güvence altına alan geri alım fiyatı üzerinden ESK tarafından satın alınacak. Geri alım fiyatının her ay enflasyona endeksli olarak güncellenmesi sayesinde besici, besi süresi boyunca oluşabilecek fiyat dalgalanmalarına karşı korunacak ve besi süresinin sonunda geliri büyük ölçüde garanti altına alınmış olacak. Bu sayede üretici; makul bir kâr güvencesiyle ve sürdürülebilir bir sistem içinde besicilik yapma imkânına kavuşacak. Model, küçük üreticinin gelecek kaygısı taşımadan üretime devam etmesinin önünü açıyor. Bu yapı, üreticiye kazancını önceden öngörebilme imkânı sunarken, küçük işletmelerin mevcut ahır kapasitelerini tam olarak değerlendirerek üretime kazandırmasına olanak sağlıyor. Model ayrıca sürdürülebilir bir ortaklık ilişkisi de kuruyor. Hayvanlarını süresinde ESK’ye teslim eden besicilerimiz, bir sonraki yılın besilik dağıtımında da önceliklendirilecek. Programla küçük üretici, uygun maliyetli hayvan ve gelir garantisiyle üretime kazandırılırken, diğer yandan ESK, besi sonunda elde edeceği et ile piyasayı regüle ederek vatandaşlarımızın daha uygun şekilde ete ulaşmasını sağlayacak. Projemiz besicilerimiz için hayırlı uğurlu olsun.”

TÜKETBİR’in koordinasyonunda yürüyecek süreçle ilgili tüm duyurular ESK’nin resmî internet sitesinden (https://www.esk.gov.tr) takip edilebilecek.

ENAG VERİYİ ERKEN AÇIKLADI

ENAG'ın veriyi erken paylaşması ise dikkat çeken noktalardan biri oldu. Öte yandan ENAG, bugünkü paylaşımın ardından not olarak şu yazıyı paylaştı:

"ENAG, her ay 7 milyonu aşkın fiyat gözlemini analiz ederek enflasyon sepetini oluşturmakta ve Türkiye'deki fiyat hareketlerini yüksek frekanslı verilerle izlemektedir."

ÖNCÜ VERİ AÇIKLANMIŞTI

Enflasyon verilerinin öncüsü olarak görülen İstanbul Ticaret Odası (İTO) verilerine göre; İstanbul’da perakende fiyatlar aylık yüzde 1,53 artarken, yıllık enflasyon yüzde 36,77 olmuştu.

NİSAN AYINDA NE ORANDA ÇIKMIŞTI?

ENAG, enflasyonu nisan ayında aylık bazda yüzde aylık bazda yüzde 5,07, yıllık enflasyon ise yüzde 55,38 olarak duyurulmuştu.

Bu emtialardan biri olan kahve de bu gelişmelerden etkileniyor. Brezilya'da kahve hasadının rekor seviyelere ulaşacağına yönelik öngörüler, özellikle fiyatındaki düşüşte etkili oluyor. ABD Tarım Bakanlığı, Brezilya'da 2026-2027 kahve hasadının yıllık bazda yüzde 14 artışla 71,9 milyon torbaya çıkarak rekor seviyeye ulaşacağını öngörüyor.

Vietnam'dan kahve ihracatındaki büyük artış arz fazlasına yol açarken bu da fiyatlar üzerinde baskıya sebep oluyor. Diğer taraftan El Nino hava olayının gelecek yıl Brezilya'nın kahve hasadına zarar verebileceğine dair endişeler ise fiyatlar için destekleyici oluyor.

Ancak kayda değer iklimsel gelişmeler yaşanmadığı sürece kahve piyasasının kademeli olarak büyük arz fazlası evresine girebileceği öngörülüyor. Kahvenin libresi, 31 Aralık 2025'ten bu yana yüzde 28'in üzerinde azaldı. Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesi de kahve piyasasındaki satış baskısında etkili oldu.

Kahvenin libresi, geçen yıl ekimde arz endişeleriyle 4,3795 dolarla tarihi zirveyi görmüştü. Bu yıla 3,32 dolarda başlayan kahve fiyatları, bu gelişmelerin etkisiyle düşüşe geçti. Kahvenin libresi, ocak ayında yüzde 4,7, şubat ayında yüzde 15,5 azaldı. Mart ayında tepki alımlarıyla yüzde 6,3 artan kahve fiyatları, daha sonra tekrar düşüşe geçerek nisan ayında yüzde 4,3, mayıs ayında yüzde 7 değer kaybetti.

Böylece kahvenin libresi, bugün 2,49 dolara kadar gerileyerek Kasım 2024'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.

"ARZ ARTARKEN TALEBİN GERİ GELDİĞİNİ GÖRÜYORUZ"

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine, Brezilya ve Vietnam'ın kahvenin en büyük üreticileri olduğunu, dünyadaki üretimin yaklaşık yüzde 40'ını Brezilya'nın tek başına gerçekleştirdiğini söyledi.

Son dönemde Brezilya'da hava koşullarının üretim açısından elverişli seyretmesinin fiyatlar üzerinde baskı yarattığını ifade eden Ergezen, "Piyasalarda kahve rekoltesinde artış beklentisi bulunuyordu. Uygun iklim koşullarının da etkisiyle arz görünümünün güçlenmesi satış baskısını artırdı." dedi.

Ergezen, aynı zamanda navlun fiyatlarındaki artışa da dikkati çekerek, enerji maliyetleri tarafında ciddi artışların yaşandığını belirtti.

Bu durumların da talep tarafını baskılayan unsurlar olarak öne çıktığına işaret eden Ergezen, şunları kaydetti:

"Bu talep tarafındaki baskı, kahve fiyatlarında etkisini net bir şekilde gösteriyor hatta belki en net etkin hissedildiği emtialardan bir tanesi diyebiliriz. Geçtiğimiz sene yaklaşık 1,2 milyon torbalık bir üretim fazlası vardı. Bu seneki üretim fazlasının Brezilya'daki artan rekolteyle birlikte yaklaşık 9 milyon torbanın üzerine çıkması bekleniyor. Bu, çok ciddi bir artış aslında. En büyük etkinin buradan olduğunu söyleyebiliriz. Bu etki de fiyatlarda hissedilen en büyük unsur. Dünyada Brezilya ve Vietnam en büyük ülkeler demiştik ama burada en büyük etkinin Brezilya'dan kaynaklandığını ve Brezilya'daki rekolte artış beklentilerinin bu anlamda ciddi bir artış aslında. Yani üretim fazlası 9,5 milyon torbaya çıkıyor. Son yılların en yüksek üretim rakamı, üretim fazlası. Bu da doğal olarak fiyatlamalar üzerinde ciddi baskı oluşturuyor."

Zafer Ergezen, kahve fiyatlarında yılın en düşük seviyelerinin görüldüğü, hava olayı El Nino'yla bu etkinin bir miktar silinebileceğini söyledi.

Brezilya'daki dengesiz yağışların, Uzak Doğu'da yaşanabilecek kuraklığın kahve fiyatlarının toparlanmasına yol açabileceğinin altını çizen Ergezen, "Çok ciddi bir üretim fazlası bekleniyor. Aynı zamanda üretim fazlası beklenirken savaş nedeniyle oluşan yüksek enflasyon ve yüksek faiz ortamı, küresel büyümeyi aşağıya çekiyor yani kısaca talebi aşağıya çekiyor. Arz artarken talebin geri geldiğini görüyoruz. Bu da doğal olarak fiyatları baskılayan bir unsur." diye konuştu.

Bankacılık endeksi yüzde 2,26, holding endeksi yüzde 0,96 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,33 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,57 ile metal eşya makine oldu.

Küresel piyasalarda, ABD'li çip üreticisi Broadcom'un beklentilerin altında kalan gelirinin yarı iletken hisseleri üzerinde baskı oluşturması ve Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcıların odağındaki yerini koruyor. Yarın ABD'de açıklanacak istihdam verileri de yatırımcılar tarafından yakından takip ediliyor.

Analistler, yarın yurt içinde enflasyon, üretici enflasyonu ve hazine nakit dengesinin, yurt dışında ise ABD'de istihdam verilerinin yanı sıra Japonya'da öncü endeks ve Avro Bölgesi'nde büyümenin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Yaşar, sigorta sisteminin gelişmesi için birçok çalışma yapıldığına işaret ederek, "Biz şunu istiyoruz ve diyoruz ki hükümetimize, devletimize, 'sigorta bir tamamlayıcı unsur değil, sigorta bir enstrüman değil, sigorta sizin elinizdeki en temel unsur' ve konu ne olursa mutlaka sigortanın dokunduğu, sigortanın çözebileceği bir alan mutlaka vardır. Öncelikle buraya bakalım, sigorta ile neyi nasıl çözebiliyoruz, buna baksın politika yapıcılar ve sonrasında geriye ne açık kalıyor, bunu nasıl çözebiliriz, buna bakalım." ifadelerini kullandı.

Birçok konunun sigorta ile çözülebileceğine inandıklarını belirten Yaşar, "1,2 trilyon lira ile 2025 yılını bitirdik ve 32 milyar dolar civarında bir prim büyüklüğüne yaklaştık ki bu çok uzun yıllardır bir orta direk tuzağı gibi 10-11 milyar dolar seviyesinde tıkanıp kalmış olan üretim hacmini son birkaç yıldır büyümeye başlattı. Bunun yanında yüzde 2,68 ile son 10 yılın en büyük penetrasyon oranına da ulaştık." dedi.

Yaşar, 2026'nın ilk çeyrek sonuçlarında da 397 milyar liraya yaklaşan bir üretim hacmine ulaştıklarını kaydederek, geçen seneki 1,2 trilyon liraya bakıldığında bu senenin ilk çeyreğinde geçen senenin yüzde 33'lük prim üretiminin gerçekleştirilmiş olduğunu anlattı.

İlk çeyrekte prim üretiminden gelen 397 milyar liranın 340 milyar lirasının hayat dışı sigorta primlerinden geldiğini belirten Yaşar, şöyle devam etti:

"57 milyar liralık da bir hayat sigortası üretimimiz var. Teknik karımızda da yüzde 39'luk daha pozitiflik bir görünüm var. 2026 ilk çeyrek sonuçları itibarıyla hayat dışında 34 milyar lira, hayat tarafında da 12 milyar liralık bir teknik karımız var. Sektörümüzün toplam aktifleri yüzde 59'luk büyümeyle 4,2 trilyon lira seviyesine ulaştı."

"ÖZ SERMAYE ORANIMIZI 459 MİLYAR LİRALIK BİR HACME ULAŞTIRDIK"

Yaşar, sigorta şirketleri ve markalarının öz kaynak ve finansal yapı olarak ne kadar güçlü olursa ülkenin kırılganlığının da o kadar azaldığını ifade ederek, "Dolayısıyla öz sermaye oranımızı yüzde 62 büyüterek 459 milyar liralık bir hacme ulaştırdık." ifadesini kullandı.

İlk çeyrekte toplamda 151 milyar liralık brüt ödenen hasarın olduğunu anlatan Yaşar, Türk sigorta sektörünün de Türkiye'nin en büyük kurumsal yatırımcısı konumunda olduğunu ve ekonomiye 3,5 trilyon liralık fon sağladığını söyledi.

Yaşar, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Biliyorsunuz bu fonlar ne kadar güçlü olursa finansal piyasaların istikrarına o manada katkı sağlayacak fonlar. Tabii ki sigorta fonları, sigortadan toplanan primler bildiğiniz gibi enflasyona yol açmayan primler ve uzun vadeli yatırım sağlayan fonlar. Dolayısıyla sigorta ve emeklilik tarafında biz ne kadar büyük fonlara sahip olursak ülkemizin finansal istikrarı açısından o kadar önemli bir iş yapmış oluruz. O açıdan da Türkiye'nin en büyük kurumsal yatırımcısı olmaya devam ediyoruz."

Son 10 yılın en yüksek penetrasyon oranına ulaşıldığını ve yüzde 2,68'lik bir penetrasyonun olduğunu anımsatan Yaşar, bunun kendilerinin 2030'daki hedefleri olan yüzde 5'in henüz yarısını teşkil ettiğini ve bunu hedeflere yaklaştıracaklarını anlattı.

Yaşar, 2030 yılında 50 milyar dolarlık bir toplam prim hacmine ulaşmayı hedeflediklerini aktararak, "Biliyorsunuz SEDDK Başkanımız Davut Bey bu hedefi bize 100 milyar dolar olarak tanımladı. Onu da bir rehber olarak bu hedefin üzerinde tutuyoruz. Öncelikle hedefimiz tabii ki 50 milyar dolara ulaşmak ve Türkiye ekonomisinde 16'ncı sıraya Türk sigorta sektörünü getirmek hedefimiz." diye konuştu.

Ahmet Yaşar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bizim öncelikle hedefimiz prim yazmak değil, bizim öncelikle hedefimiz ülkemizin koruma açıklarını kapatmak. Elbette ki biz ticari işletmelerden oluşan, 68 üyesi olan bir sigorta birliğiyiz ama sonuçta bunun ötesinde bir misyonumuz var. Kanunun bize verdiği görev var. Dolayısıyla yüz binlerce insanın istihdam edildiği, yüzlerce, binlerce kurumun, kuruluşun entegre olduğu bir ekosistemin merkezinde duruyor sigorta şirketleri. Yani sigorta şirketi olmadan ne aracı olabilir ne acente olabilir ne düzenleme denetleme olabilir ne sigorta eksperi olabilir birçok paydaş olmaz. Dolayısıyla bunun sorumluluğu içinde ve ülkemizin koruma açıklarını kapatacak şekilde biz bu sorumluluğu yerine getirmeye çalışıyoruz."

BES'te 2,5 trilyon liralık bir fon tutarına ulaştıklarını belirten Yaşar, "Katılımcı sayımız 18 milyon kişi. Hayat sigortalarında fon tutarımız 156 milyar lira. Dünya ile karşılaştırdığımızda bizim hayat sigortası tarafındaki hem sözleşme adedimiz hem fon büyüklüğümüz görece küçük. Dünya bu konuda çok daha ileride." değerlendirmesinde bulundu.

TSB Başkanı Yaşar, DASK'ın 2025 yılında 21 milyar lira civarında prim üretimi olduğunu aktararak, konuşmasını şöyle tamamladı:

"Ne yazık ki bu kadar acı tecrübeler yaşadığımız ülkemizde hala DASK'ın penetrasyonu da yüzde 58'ler civarında. Dolayısıyla bu oranlarında mutlaka ve mutlaka artması gerekiyor. Çünkü vatandaşlarımız da sigorta primi olarak ödemedikleri paraları aslında ortaya çıkan, işte en azından cari açık sebebiyle, vergiler, trafik cezaları vesaire olarak aslında yeniden bu primleri öder duruma geliyorlar."

Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve AlBaraka Zirve Serisi kapsamında İstanbul Finans Merkezi Halkbank Genel Müdürlüğü'nde düzenlenen 3'üncü Küresel İslami Ekonomi Zirvesi ikinci gününde devam etti. Programa Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ve İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan'ın yanı sıra Demirören Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve DTechCloud Kurucusu Bereket Murat Oktay, Kalyon Holding ve Kalyon İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Murathan Kalyoncu, iş insanları ve akademi dünyasından birçok kişi katıldı. Zirvenin bugünkü oturumlarında 'Sermayenin küresel vizyonu', 'Kapsayıcı refah' ve 'Sürdürülebilir kalkınma' modelleri ele alındı.

Oturumlardan önce, söz alan Fajr Capital Üst Yöneticisi (CEO) Iqbal Ahmad Khan, 'Bir Emanet Olarak Sermaye - Küresel Bir İslami Ekonomi Vizyonu' başlıklı sunumuyla katılımcılara hitap etti. Ardından kürsüye çıkan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, 'Sermaye, Kalkınma ve Kapsayıcı Refah' konulu ana açılış konuşmasını gerçekleştirdi. Zirvede İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan da bir konuşma yaptı. Konuşmaların ardından katılımcılara 'AlBaraka Birinci Stratejik Raporu' başlıklı tanıtım filmi izletildi.

'İSLAMİ FİNANS VARLIKLARI SIRALAMASINDA İLK 5'TE OLMAYI ÇOK İSTERİZ'

Programda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Bildiğiniz üzere İslami finans, reel sektörle, reel ekonomiyle doğrudan ilişkili. İslami finansta her parasal finansal işlem, gerçek bir varlıkla güvence altına alınmış şekilde karşımıza çıkıyor. Bizim de ihtiyacımız olan şeylerden birisi bu. Yine aynı şekilde İslami finans yaklaşımında risk ve kazanç ilgili taraflarca paylaşılıyor. İslami finans varlıkları açısından da ölçeklendirmeyi daha iyi yapmamız gerekiyor. Burada sol tarafta İslami finans varlıklarını görüyorsunuz, nominal olarak ABD doları cinsinden 2000 yılından beri 48,5 kat artmış. Bu kötü bir performans değil, tam tersine çok etkileyici bir performans ve cesaretlendirici bir performans. Ancak küresel finans kurumları tarafından yönetilen küresel finansal varlıklara baktığımızda, 2000 yılından beri bunun 6 katına çıktığını görüyoruz. İslami finans olarak kat etmemiz gereken bir yol var. Bu da birçok ülke için önemli fırsatlar teşkil ediyor, Türkiye de bunlardan bir tanesi. İslami finans varlıklarına baktığımızda İran'ın bu anlamda önde geldiğini görüyoruz. Türkiye'nin ise 9'uncu sırada geldiğini görüyoruz. Bu sıralamada ilk 5'te olmayı çok isteriz" diye konuştu.

‘DÜNYADA YÜKSELEN PİYASALARDA EN REKABETÇİ KURUMLAR VERGİSİ BİZDE’

Bakan Şimşek, "Ekonomimizi daha dirençli hale getirmek için neler yapabiliriz? Şunu unutmayalım, her zaman şoklar içinde olan bir dünya içinde yaşamaktayız. Her yerde çatışma ortamı var. Bu anlamda ekonomimizin dirençli olması ve çeşitli tamponlara sahip olması gerekiyor. Bu da İslami finansmana daha çok eğilmemiz gerektiğini bize gösteriyor. Değer zincirinde yukarı yönlü hareket için endüstriyel bir dönüşümden geçiyoruz. Yeşil ve dijital dönüşümüde hızlandırıyoruz aynı şekilde. Demiryolları gibi daha üretken alanlara odaklanıyoruz. Burada yeteneği, girişimcileri, sermayeyi ve doğrudan yabancı yatırımı çekmeye çalışıyoruz. Bugün Sayın Cumhurbaşkanı tarafından onaylandı. Parlamentonun onayından zaten geçmişti. Eğer bir üreticiyseniz ve Türkiye'de opere ediyorsanız kurumlar verginiz 12,5'e indirildi. Bu, en rekabetçi kurumlar vergisi oranlarından biri, dünyada yükselen piyasalarda en rekabetçi rakamlardan biri. Türkiye'ye gelin ve yatırım yapın" ifadelerini kullandı.

‘EĞİTİM İHRACATINDA DÜNYADA 6’NCI SIRADAYIZ’

Bakan Şimşek, "Hizmet ihracatında yüzde 100'lük bir vergi muafiyeti var. Çünkü bizim hizmet alanında, servis alanında kaslarımız güçlü. Mesela medikal turizmde en üst sıralardayız. Yazılım, bilgisayar oyunları, medikal turizm, eğitim, mühendislik, tasarım ve danışmanlık alanlarında hizmet ihracatında yüzde 0 şu anda vergi. Şimdi eğitim ihracatında dünyada 6’ncı sıradayız, üniversite ihracatı, üniversite eğitimi ihracatı anlamında. 380 binden fazla global öğrenci, yabancı öğrenci Türkiye'de çalışıyor. Yüzde 0'lık bir kurumlar vergisi var transitte. Diyelim ki bir finansal merkez opere ediyorsunuz, yüzde 95'lik bir vergi muafiyeti söz konusu. Yakın zamanda İstanbul Finans Merkezi dolmuş olacak ve yüzde 100'lük vergi muafiyetini ülkenin geri kalanına da yaymış olacağız. Eğer transit ticaret yapıyorsanız burada bir ofisiniz olduğundan emin olun" dedi.

‘İSLAMİ FİNANSI DESTEKLEME KONUSUNDA KARARLIYIZ’

Bakan Şimşek , "Şimdi çok uluslu bir şirketsiniz diyelim, birkaç ülkede faaliyette bulunuyorsunuz. Eğer Türkiye'de, merkezinizi İstanbul Finans Merkezi'nde konuşlandırırsanız yüzde 100'lik bir kurumlar vergisi muafiyeti olacak ve asgari ücretin 6 katına kadar da sıfır vergi durumu söz konusu olacak. Gelir vergisi, kurumlar vergisi olmayacak. Singapur'la, Hollanda'yla, Hong Kong'la rekabet etmek istiyoruz. Bu yüzden Türkiye'yi en üst noktalara konumlandırmak istiyoruz. İslami finansı destekleme konusunda kararlıyız. Bu, daha dayanıklı bir Türk ekonomisi için kilit bir rol oynayacak" diye konuştu.

'SERVET BİRİKİMİNİ AMAÇ HALİNE GETİRMEMELİYİZ'

Bilal Erdoğan programda yaptığı konuşmada, "Peygamberimiz ve Kur'an'ın omuzlarımıza yüklediği bir misyon, ilimle birlikte yaşamak. Eğer Batı medeniyetini tekrar Müslümanlar olarak geçmek istiyorsak, bunun fırsatı önümüzde. Aslında döngüsel olarak bir şeyler de zaten geliyor. Batı medeniyeti aslında aşağı yönlü bir yönelişe geçmiş durumda. Ancak bunun farkına varmak tabii bize çok da fayda sağlamıyor. Bu, kendimizi motive etmek için bir başlangıç noktası, çok çalışmak için başlangıç noktası. Bunu daha evvel yapmış olmak bize elbette cesaret veriyor ve birtakım ipuçları da veriyor, biz bunu tekrar yapabiliriz. Ancak bu, aynı şeyleri tekrar ederek elbette olmaz. Batı'yı yalnızca onların işlerini, bilimsel çalışmalarını tercüme ederek geçemeyiz. Biz onların yaptığını onlardan daha iyi yapmak durumundayız. Yeni bir dinamik bulmak durumundayız ve bu dinamik aslında farklı açılardan daha iyi olmalı. Biz mesela sermaye birikimini, servet birikimini amaç haline getirmemeliyiz. Bu, bir medeniyetsel momentum oluşturucu olarak görülmeli ve elbette insanlığa fayda sağlayan, eşref-i mahluk olan insanlığa fayda sağlayan bir şey olarak görülmeli" ifadelerini kullandı.

‘SADECE TÜRKİYE DEĞİL, AYNI ZAMANDA MÜSLÜMAN ÜLKELERİN DE YÜZYILI OLACAK’

Erdoğan, "Bu hareketi başlattığımız zaman medeniyetsel statümüzü tekrar üst düzeyde yakalayacağız demektir. Bu da insanlığa tekrar umut verecek diye düşünüyorum ve şu an içinde bulunduğumuz karmaşıklığı da belki bu şekilde çözme şansı olacak insanlığın. Türkiye Yüzyılı, biliyorsunuz Cumhurbaşkanımızın mottosu, sloganı. Önümüzdeki liderler kuşağı için de bu son derece önemli ve bu sadece Türkiye için değil, İslam dünyası için de elbette geçerli. Biliyorsunuz ki Cumhurbaşkanımız her zaman İslam dünyasını dikkate alarak, kalbinin merkezine koyarak düşünüyor. Sadece Türkiye değil, aynı zamanda Müslüman ülkelerin de yüzyılı olacak ve bu şekilde insanlık da fayda elde edecek" dedi.

ULUSLARARASI STRATEJİK İMZA TÖRENLERİ VE PLAKET TAKDİMİ GERÇEKLEŞTİ

Konuşmaların ardından küresel İslami finans ekosistemini ve akademik iş birliklerini güçlendirecek iki protokol (MoU) imzalandı. İlk protokol, İslami Bankalar ve Finans Kurumları Genel Konseyi (CIBAFI) ile İslam İşbirliği Teşkilatı Tahkim Merkezi (OICAC) arasında gerçekleştirildi. İmza töreninde kurumlar adına imzalar, CIBAFI Genel Sekreteri Hamza K. Bawazir ve OIC Tahkim Merkezi Genel Sekreteri Doktor Umar Oseni tarafından atıldı. İkinci imza töreni ise İbn Haldun Üniversitesi ile Malezya Menkul Kıymetler Komisyonu arasında gerçekleşti. İmzalanan İkinci Protokol’de İbn Haldun Üniversitesi’ni Rektör Profesör Doktor Atilla Arkan temsil ederken, Necmeddin Bilal Erdoğan da katılımcı olarak yer aldı. Malezya Menkul Kıymetler Komisyonu adına ise protokolü Yürütme Başkanı Dato' Mohammad Faiz Azmi imzaladı.

SPONSORLARA ÖDÜL TAKDİM EDİLDİ

İmza törenlerinin ardından zirveye destek veren ortaklara ve sponsorlara plaket takdimi yapıldı. Bu kapsamda Demirören Holding Yönetim Kurulu Üyesi ve DTechCloud Kurucusu Bereket Murat Oktay plaketini Bilal Erdoğan’ın elinden aldı. Kalyon Holding ve Kalyon İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Murathan Kalyoncu da plaket alan isimler arasındaydı. İkinci gün programlarının ilk bölümü, protokol üyeleri ve katılımcıların yer aldığı aile fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Bankaların el ele vermesiyle, KOBİ’lere destek olmak için oluşturulan TOBB Nefes Kredisi’nde yeni dönem 8 Haziran 2026 (Pazartesi) tarihi itibariyle başlıyor. KOBİ’lere uygun koşullarda finansman desteği sağlamayı amaçlayan krediye TOBB'a bağlı tüm Oda-Borsa üyesi işletmeler başvurabilecek.

ŞARTLAR VE VADE

İşletmeler, TOBB Nefes Kredisi başvurularını Akbank, Denizbank, QNB Bank, Ziraat Bankası, Garanti Bankası, Halkbank, Vakıfbank, Yapı ve Kredi Bankası ve Ziraat Katılım Bankası şubelerine yapabilecek. Bir firma azami 3 milyon TL kredi kullanabilecek. Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dâhil, azami 48 ay vadeli olacak. Kredi, 24 aya kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzerinde ise yıllık yüzde 34 faizle kullandırılacak. Yeni TOBB Nefes Kredisi kapsamında ilk dilim olarak 25 milyar TL kullanıma açılacak, bu yıl içerisinde duyurulacak ilave limitlerle kredi hacminin 100 milyar Türk Lirası’na ulaşması hedefleniyor.

Ekonomi yönetimiyle sağlanan koordinasyon ve başta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası olmak üzere bankaların yakın işbirliğiyle Kredi Garanti Fonu’nun Özkaynak Kefalet Programı kapsamında hayata geçirilen TOBB Nefes Kredisi’nden 2025 yılında 61 bin firma yararlanırken, 81 milyar toplam kredi hacmine ulaşılmıştı.

FİNANSMANA ERİŞİM SORUNU

KOBİ’lerin yaşadığı en büyük sıkıntının finansmana erişim olduğunu belirten TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, “Sürekli vurguladığım en önemli problem finansmana erişim. Özellikle KOBİ kredilerine uygulanan büyüme sınırı krediye erişimi zorlaştırıyor. Böyle bir dönemde KOBİ’lerimize destek olmak için yeni bir kaynak oluşturduk. TOBB, Kredi Garanti Fonu ve Bankalar güç birliği yaptık. Amacımız zor günlerde KOBİ’lerimizin yanında durup çarkların dönmesini sağlamak. 2025 yılı içerisinde üç aşamada TOBB Nefes Kredisi'nden 61 bin firma yararlandı. KOBİ’lere sağladığımız destek 81 milyar Türk Lirası’na ulaştı. Kredi Garanti Fonu (KGF) Özkaynak Kefalet Programı kapsamında 2026 için de toplam 100 milyar Türk Lirası tutarında bir kredi hacmi oluşturmayı hedefliyoruz. Dilimler halinde kullandırılması planlanan bu yeni paketin 25 milyar Türk Lirası tutarındaki ilk dilimi üyelerimizin erişimine açılıyor. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimsek'e, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'a, Kredi Garanti Fonu Yönetim Kurulu Başkanı Erdoğan Özegen’e ve katılan tüm banka yöneticilerine verdikleri destek ve katkılardan dolayı teşekkür ediyorum. KOBİ’lerimizin doğru zamanda ve uygun maliyetlerle finansmana ulaşması; daha fazla yatırım, üretim, istihdam ve ihracat, dolayısıyla daha güçlü bir ekonomi demektir” diye konuştu.

TOBB NEFES KREDİSİ

KİMLER BAŞVURABİLİR?

TOBB'a bağlı Oda-Borsa üyesi işletmeler TOBB Nefes Kredisi'ne başvurabilir.

NE ZAMAN BAŞLIYOR?

Başvurular, 8 Haziran 2026 tarihi itibariyle başlıyor.

KREDİ LİMİTİ

TOBB Nefes Kredisi'nden bir firma azami 3 milyon TL kredi kullanabilecek.

KREDİ HACMİ

Kredi hacminin toplam büyüklüğü 100 milyar Türk Lirası olacak. İlk aşamada 25 milyar Türk Lirası iş dünyasının kullanımına sunulacak.

ÖDEME KOŞULLARI

Krediler, 6 ay anapara ödemesiz dönem dahil toplam azami 48 ay vadeli olacak. Kredi, 24 aya kadar yıllık yüzde 36, 24 ay üzeri yıllık yüzde 34 faizle kullandırılacak.

KREDİYİ HANGİ BANKALAR VERECEK?

• Akbank

• Denizbank

• QNB Bank

• Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası

• Türkiye Garanti Bankası

• Türkiye Halk Bankası

• Türkiye Vakıflar Bankası

• Yapı ve Kredi Bankası

• Ziraat Katılım Bankası şubelerine başvuru yapılabilir.

“Mayıs ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 388,5 ile elmada görüldü” diyen Bayraktar, açıklamasına şöyle devam etti:

“Elmadaki fiyat farkını yüzde 278,6 ile havuç, yüzde 215,3 ile kabak, yüzde 206,5 ile fındık ve yüzde 195,7 ile marul takip etti. Elma 4,9 kat, havuç 3,8 kat, kabak 3,2 kat, fındık 3,1 kat ve marul 3 kat fazlaya satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 91 lira 59 kuruşa, 15 lira olan havuç 56 lira 79 kuruşa, 14 lira 75 kuruş olan kabak 46 lira 51 kuruşa, 410 lira olan fındık 1256 liraya ve 18 lira olan marul 53 lira 23 kuruşa satıldı. Mayıs ayında hem markette hem de üreticide fiyatı en fazla artan ürün kuru soğan olurken fiyatı en fazla düşen ürün markette sivri biber, üreticide ise domates oldu.”

MARKET FİYATLARI

“Mayıs ayında markette 36 ürünün 22’sinde fiyat artışı, 13’ünde fiyat düşüşü görülürken 1 üründe ise değişim olmadı. Mayıs ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 44,7 ile kuru soğan oldu. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 32,7 ile patates, yüzde 27,3 ile limon, yüzde 20,1 ile havuç ve yüzde 19,1 ile yumurta takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 54,3 ile sivri biber oldu. Sivri biberdeki fiyat düşüşünü yüzde 34,7 ile çilek, yüzde 33,5 ile marul, yüzde 32,7 ile domates ve yüzde 13,8 ile yeşil soğan izledi.”

ÜRETİCİ FİYATLARI

“Mayıs ayında üreticide 28 ürünün 9’unda fiyat artışı olurken 9 üründe fiyat düşüşü görüldü. 10 üründe ise fiyat değişimi olmadı. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 77,2 ile kuru soğanda görüldü. Kuru soğandaki fiyat artışını yüzde 45,5 ile patates, yüzde 43,8 ile limon, yüzde 36,4 ile havuç ve yüzde 24,8 ile maydanoz izledi. Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 54,7 ile domateste görüldü. Domatesteki fiyat düşüşünü yüzde 50,8 ile kabak, yüzde 47,4 ile sivri biber, yüzde 38,1 ile salatalık ve yüzde 27,8 ile patlıcan izledi.”

ÜRETİCİ FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN NEDENLERİ

“İç Anadolu Bölgesinde depolarda kuru soğan ve patates kalmaması ve Çukurova ile İzmir’de hasadın yeni başlaması sebebiyle arz düşük seyretti, buna bağlı olarak fiyatlar arttı. Limon depoya girdiği için depo maliyetleri sebebiyle fiyatlar yükseldi. Havuçta ise tarla ürünü azaldığı için arz düştü bu da fiyatları yükseltti. Havaların iyi gitmesi sebebiyle verim arttı, bu durum domates, kabak, sivri biber, salatalık ve patlıcanda üretici fiyatlarının düşmesine neden oldu.”

GİRDİ FİYATLARINDA YAŞANAN DEĞİŞİMLER

“Mayıs ayında, Nisan ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2,3, DAP gübresi yüzde 0,9 ve amonyum sülfat gübresi yüzde 0,8 oranında artış gösterdi. Buna karşın amonyum nitrat gübresinin fiyatında yüzde 1,6 ve ÜRE gübresinin fiyatında yüzde 0,8 oranında düşüş görüldü. Geçen yılın Mayıs ayına göre son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 85,4, amonyum nitrat gübresi yüzde 82,2, ÜRE gübresi yüzde 70,8, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 60,7 ve DAP gübresi yüzde 57 oranında arttı. Mayıs ayında Nisan ayına göre besi yemi ve süt yemi fiyatları yüzde 1,4 arttı. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 35,4, süt yemi yüzde 32,9 oranında arttı. Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Mayıs ayında mazot fiyatı aylık olarak 7,3 oranında düşerken yıllık yüzde 43,6 oranında arttı.”

VİYANA BORSASI’NDA GONG TÖRENİ

Halihazırda toplam 2 milyar USD tutarında sukuk ihracı uluslararası piyasalarda dolaşımda bulunan Ziraat Katılım, gerçekleştirdiği yeni işlemle birlikte hem dış kaynak çeşitliliğini artırdı hem de Türkiye ekonomisine uzun vadeli kaynak teminine katkı sundu.

Viyana Borsası tarafından Ziraat Katılım adına organize edilen “Wiener Börse Gong Töreni” uluslararası yatırımcılar, finans kuruluşları ve sermaye piyasası temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Prestijli organizasyon, Ziraat Katılım’ın küresel finans piyasalarındaki görünürlüğünü ve uluslararası yatırımcılar nezdindeki güvenilirliğini daha da güçlendirdi.

“BANKANIN BAŞARI ÖYKÜSÜNDE BİR DÖNÜM NOKTASI OLACAK”

Tören kapsamında değerlendirmelerde bulunan Ziraat Katılım Genel Müdürü Metin Özdemir, uluslararası sermaye piyasalarında gerçekleştirilen işlemlerin Bankanın sürdürülebilir büyüme stratejisinin önemli bir parçası olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Bu işlemle birlikte, Viyana Borsası’nda bir Türk katılım bankası tarafından gerçekleştirilen ilk sukuk ihracının kote edilmesinden duyduğumuz memnuniyeti ifade etmek istiyorum. Ziraat Katılım olarak, Türkiye'deki ilk kamu katılım bankasıyız ve son 10 yılda başarılı bir büyüme öyküsüne imza atarak ülkede güçlü bir pazar payına ulaştık. Sukuk ihraçlarımız ve diğer uluslararası finansman işlemlerimiz aracılığıyla dünya çapında geniş bir yatırımcı tabanına da ulaştık. Bu önemli etkinliğin Bankamızın başarı öyküsünde bir dönüm noktası olacağına inanıyorum.”

Özdemir ayrıca, Ziraat Katılım’ın reel ekonomiyi destekleyen, sürdürülebilir ve katılım esaslı finansman anlayışıyla hem yurt içinde hem de küresel ölçekte sürdürülebilir büyümesini kararlılıkla sürdüreceğini ifade etti.

Temin edilen krediye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Ziraat Bankası Uluslararası Bankacılık Grup Başkanı Dr. Ertan Altıkulaç, uluslararası finansman ağını genişletme stratejilerinin altını çizerek şu ifadeleri kullandı:

“KfW IPEX-Bank ve OeKB iş birliğiyle toplamda 10 yıla yayılan bu çok uluslu finansman projesi ile ülkemize yeni bir kaynak kazandırmış oluyoruz. Söz konusu finansman paketi, en büyük ticari paydaşımız konumundaki Avrupa Birliği ile olan ekonomik entegrasyonumuza önemli katkı sağlayacaktır. Bunun yanı sıra anlaşma, Bankamızın global ölçekte kurduğu güçlü ilişkiler ile mevduat dışı finansmanda çeşitlenme ve derinleşme stratejisine de ciddi bir ivme kazandıracaktır.”

Ziraat Bankası'nın uluslararası ticaretin finansmanında üstlendiği öncü role ve artan pazar payına da dikkat çeken Altıkulaç, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dış ticaret alanında sunduğumuz ürün ve hizmet çeşitliliğini stratejik bir yaklaşımla sürekli geliştirerek, son beş yılda sektördeki pazar payımızı %20 seviyesine taşıdık. AB pazarı başta olmak üzere küresel ölçekteki ticari operasyonlarımızı kesintisiz bir biçimde sürdürüyoruz. Dünya genelinde yaklaşık 1.800 bankadan oluşan geniş muhabir ağımız ve 21 farklı ülkedeki iştirak banka ile yurt dışı şubelerimiz aracılığıyla, müşterilerimizin dış ticaret işlemlerini güvenli ve hızlı bir şekilde gerçekleştirmelerine katkı sağlamaya devam edeceğiz.”

Küresel piyasalarda, Orta Doğu'da yeniden tırmanan jeopolitik gerilimin petrol fiyatlarını yukarı taşıması ve enflasyon endişelerini artırmasıyla risk iştahı zayıflarken, yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki iyimserlik kayıpları sınırlıyor. Orta Doğu'daki gelişmelere ilişkin haber akışı yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin İran'a ait Keşm Adası'na saldırısına karşılık Kuveyt'te ABD güçlerine ev sahipliği yapan askeri üsleri füzelerle vurduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Trump ise New York Post gazetesinin "Pod Force One" programında, İran ile bir anlaşma üzerinde çalıştıklarını ileri sürdü. Trump, "İran nükleer silaha sahip olmamayı çoktan kabul etti. Yani, fikirlerini değiştirebilirler ama bu kabul etmeleri gereken şeylerden biriydi. Bunu kabul ettiler." ifadelerini kullandı.

İran basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamalarının aksine İran'ın son günlerde Lübnan'daki saldırılar nedeniyle ABD ile mesaj alışverişini kesmesi sonrasında Amerikalılara hiçbir yanıt verilmediğini bildirdi.

Analistler, yarın yurt içinde işsizlik oranı ve para ve banka istatistikleri, yurt dışında ise Avro Bölgesinde perakende satışlar ve ABD'de işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ÇELİK ÜRÜNLERİ DIŞ TİCARETİ

Çelik ürünleri ihracatı, nisanda 2025'in aynı ayına göre miktar yönünden yüzde 11,3 artışla 1,3 milyon ton, değer yönünden ise yüzde 9,3 yükselişle 885,5 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İhracat, ocak-nisan döneminde ise yıllık bazda miktar bakımından yüzde 3,3 azalışla 4,8 milyon tona, değer bakımından yüzde 5,5 azalışla 3,2 milyar dolara geriledi.

İthalat, nisanda geçen yılın aynı ayına göre miktar bazında yüzde 17,7 artışla 1,6 milyon ton, değer bazında yüzde 7,8 yükselişle 1,1 milyar dolar olarak hesaplandı.

Yılın ilk 4 ayında ithalat, geçen yılın aynı dönemine göre miktar yönünden yüzde 6,3 artışla 5,9 milyon ton, değer yönünden de yüzde 0,9 yükselişle 4,1 milyar dolar seviyesine çıktı.

Geçen yılın ocak-nisan döneminde yüzde 83,4 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, bu yılın aynı döneminde yüzde 78,1 seviyesine geriledi.

"TEDBİRLER SÜRATLE ALINMALI"

Açıklamada değerlendirmesine yer verilen TÇÜD Genel Sekreteri Veysel Yayan, Türk çelik sektörünün yılın ilk 4 ayında ham çelik üretiminde dünya ortalamasının üzerinde performans sergilediğine dikkati çekti.

ABD/İsrail-İran Savaşı'nın enerji fiyatlarının artmasına sebep olan sonuçları ile Avrupa Birliği (AB) Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'ndaki belirsizliklerin sektörü olumsuz etkilediğini belirten Yayan, "AB'nin çelik ithalatına yönelik koruma tedbirleri kapsamında attığı adımların Türk çelik sektörü üzerindeki olumsuz etkileri daha görünür hale gelmiştir. Türkiye'ye tanınması planlanan kotaların geçmiş dönemdeki oranların altında kalması ihtimali, Gümrük Birliği'nin ve STA'nın sunduğu imkanların giderek yok sayıldığına işaret ediyor." ifadesini kullandı.

Yayan, kota sınırlamaları nedeniyle Türk çelik ürünlerinin Avrupa pazarına girişinin önemli ölçüde kısıtlandığını belirtti.

Buna karşılık Avrupa menşeli üreticilerin Türkiye pazarına herhangi bir kota kısıtlaması olmadan erişebilmesinin, rekabet dengesizliğini artıran bir unsur olarak ön plana çıktığını vurgulayan Yayan, şunları kaydetti:

"AB ile yürütülen görüşmelerden önümüzdeki dönemde somut sonuç alınamaması halinde çelik ürünleri ihracatımız üzerindeki baskının daha da artması beklenmektedir. Sektörün hem AB kaynaklı kısıtlamalara hem de üçüncü ülkelerden gerçekleştirilen yoğun ithalata karşı korunması amacıyla ABD ve AB başta olmak üzere birçok çelik üreticisi ülkede uygulanan ticaret politikası önlemlerine benzer tedbirlerin süratle gündeme alınması önem taşımaktadır."

SATIŞ BEKLENTİLERİNDE BELİRGİN BOZULMA

Önümüzdeki üç aya ilişkin satış beklentilerinin denge değeri mart ayında 2,5 puan seviyesindeyken nisan ayında -6,2 puana düştü. Böylece satış beklentileri aylık bazda 8,7 puan, yıllık bazda ise 11,2 puan geriledi.

Ankete katılan perakendeciler arasında önümüzdeki üç ayda işlerinde iyileşme bekleyenlerin oranı yüzde 13,5’ten yüzde 7,1’e düşerken işlerinde değişiklik beklemeyenlerin oranı yüzde 87,2’ye yükseldi. İşlerinde kötüleşme beklediğini belirtenlerin oranı ise yüzde 5,7 olarak gerçekleşti. Katılımcılar beklentilerini ağırlıklı olarak mevsimsel koşullar, ekonomik görünüm, savaş ortamı ve hammadde teminindeki sorunlarla ilişkilendirdi.

GEÇEN YILA GÖRE İŞLERDE SERT DÜŞÜŞ

Perakendecilerin mevcut iş durumuna ilişkin değerlendirmeleri de olumsuz seyrini sürdürdü. İşlerin geçen yılın aynı dönemine göre durumunu ölçen gösterge nisan ayında -66,6 puan olarak gerçekleşti. Bu değer mart ayına göre 24,8 puan, geçen yılın aynı ayına göre ise 71 puanlık kötüleşmeye işaret etti.

Anket katılımcılarının yüzde 78,9’u geçen yılın aynı dönemine göre işlerinde düşüş yaşandığını belirtirken işlerinde artış olduğunu ifade edenlerin oranı yüzde 10,6’da kaldı. İşlerinde değişiklik olmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 10,5 olarak kaydedildi.

GÜVEN YALNIZCA TEKSTİL VE HAZIR GİYİMDE ARTTI

Alt sektörler bazında değerlendirildiğinde, perakende güveninin geçen yılın aynı dönemine göre arttığı tek alan “tekstil, hazır giyim ve ayakkabı” sektörü oldu. Yiyecek, içecek ve tütün ürünleri ile mobilya ve ev içi kullanım ürünleri gibi bazı sektörlerdeki değişim genel ortalamanın üzerinde gerçekleşse de endeks değerleri genel görünümdeki zayıflığı değiştirmedi. Buna karşılık marketler, büyük mağazalar ve çeşitli ürün gruplarında faaliyet gösteren işletmeler ortalamanın altında performans gösterdi.

EN ZAYIF PERFORMANS KUZEYDOĞU ANADOLU’DA

Bölgesel sonuçlar incelendiğinde, Ortadoğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Batı Anadolu ve Ege bölgelerindeki değişim ortalamanın üzerinde gerçekleşirken Kuzeydoğu Anadolu, Orta Anadolu, Batı Karadeniz ve Batı Marmara bölgelerinde daha olumsuz bir tablo ortaya çıktı. Perakende güvenindeki yıllık gerilemenin en belirgin olduğu bölge Kuzeydoğu Anadolu oldu.

SATIŞ VE İSTİHDAM ZAYIFLARKEN FİYAT ARTIŞI YÜKSELDİ

TEPE'nin soru bazındaki sonuçları, perakendecilerin satış ve istihdam beklentilerinde bozulmanın sürdüğünü gösterdi. Önümüzdeki üç ayda tedarikçilerden verilecek siparişlere ilişkin beklenti -8,2 puana, istihdam beklentisi ise -0,7 puana geriledi. Buna karşılık satış fiyatlarına ilişkin beklenti yüksek seviyesini koruyarak 95,7 puana yükseldi. Bu durum, sektörün talep tarafında zayıflık yaşarken maliyet ve fiyat baskılarının devam ettiğine işaret etti.

TÜRKİYE, AB ORTALAMALARININ GERİSİNDE KALDI

Avrupa Birliği’nde de perakende güveni nisan ayında zayıflamaya devam etti. AB-27 Perakende Güven Endeksi -7,6 puan seviyesinde gerçekleşirken yıllık bazda 1,1 puan, aylık bazda 1,7 puan geriledi. Ancak Türkiye’deki yıllık düşüşün 14,8 puana ulaşması, perakende güvenindeki bozulmanın AB ve Euro Bölgesi ortalamalarının belirgin şekilde üzerinde olduğunu ortaya koydu.

Geçen yıl prim hariç ton başına 13 bin 500 lira olarak belirlenen kırmızı/beyaz sert ekmeklik buğday ile makarnalık buğday alım fiyatının 2026 yılında yüzde 22,22 oranında artarak ton başına 16 bin 500 liraya yükseltildiğini anımsatan Bayraktar, arpa alım fiyatının da prim hariç ton başına 11 bin lira seviyesinden, 2026 yılında yüzde 15,9 oranında artarak ton başına 12 bin 750 lira olarak hesaplandığını aktardı.

Bayraktar, temel destek, planlı üretim desteği ve sertifikalı tohum kullanım desteği kapsamında üreticilere toplam dekara 979 lira 60 kuruş destek ödemesi yapılacağını belirterek, "Ortalama verim dikkate alındığında bu desteklerin ton başına yaklaşık 3 bin 14 lira olarak hesaplandığı görülüyor. 2026 yılında destek kalemlerinin, temel destek dekar başına 403 lira, planlı üretim desteği dekar başına 403 lira, sertifikalı tohum kullanım desteği dekar başına 173 lira 60 kuruş belirlendi." bilgisini paylaştı.

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerin gelir güvencesinin sağlanması ve gıda arz güvenliği konularına dikkati çeken Bayraktar, şunları kaydetti:

"Üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerimizin gelir güvencesinin sağlanması ve ülkemizin gıda arz güvenliğinin korunabilmesi için müdahale alım fiyatlarının üretim maliyetleri, enflasyon oranları ve çiftçilerimizin makul gelir beklentileri dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesi, kilogram başına 3 lira prim desteğinin verilmesi büyük önem taşıyor. Bu talebimizi de Tarım ve Orman Bakanlığına ilettik."