Anıttepe'den Ankara'ya bakar

Anıtkabir'in yapılacağı Rasattepe’nin adı Anıttepe olarak değiştirildi. Ankara Çanağı olarak tanımlanan ve Başkent'in yayıldığı alanı merkezi bir biçimde gören Anıttepe’den Atatürk adeta Ankara'ya bakar.

Anıttepe'den Ankara'ya bakar

Uğur DUYAN/Baskentgazete.com.tr

Dün yayınlanan haberimizde, Rasattepe'nin Anıtkabir’in inşa edileceği yer olarak seçilmesinin kısa öyküsünü anlatmıştık. Anıtkabir'in inşa süreci proje yarışması, projenin seçilmesi ve inşat evresi olarak üç döneme ayrılır.

Anıtkabir yerinin seçilmesinden sonra Başbakanlık Müsteşarının başkanlığında kurulan komisyon, Anıtkabir'in genel niteliklerini tespit ederek bir bildiri halinde yayınladı. Bu bildiride Anıtkabir için açılacak proje yarışmasına katılacak projeler için genel esaslar belirlendi. Anıtkabir komisyonunun ortaya koyduğu ilkeler, Anıtkabir proje yarışması şartnamesinin temeli oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin 26 Mart 1940 günkü oturumunda konuşan Başbakan Refik Saydam, Anıtkabir proje yarışmasının açılacağını ve yarışma şartnamesinin uluslararası mimarlar tüzüğüne uygun olarak hazırlandığını belirtti. Başbakanlık tebliği 18 Şubat 1941 tarihinde basında yayınlandı.

Anıtkabir proje yarışması

Bu arada dönemin hükümeti, Anıtkabir proje yarışması şartları kapsamında önemli bir karar aldı ve bu kararı çeşitli dillerde yayınladı. Anıtkabir proje yarışmasına katılan sanatçıların eserleri, uluslararası bir jüri tarafından değerlendirilecekti. Bu karar, kamuoyunda büyük memnuniyet uyandırdı. Yarışma sonucunda jüri üç proje seçecekti. Birinciye verilecek ödül, inşaatın kontrol hakkı (yüzde 3) olacaktı. Diğer iki projenin her ikisi de yarışmada ikinciliği kazanmış sayılacağından her birine 3000 TL ödenecek, ayrıca jüri heyetinin teklifi ile bir veya bir kaçına 1000 TL değerinde mansiyon ödülü verilecekti.

Yarışmayı Türk mimarlar kazanır

Anıtkabir'in yerinin seçilmesi için görevlendirilen komisyon 1 Mart 1941 tarihinde uluslararası bir yarışma açtı. Yarışmaya, Türkiye, Almanya, İtalya, Avusturya, İsviçre, Fransa ve Çekoslovakya'dan toplam 47 proje katıldı. Bu projelerden 3 tanesi komisyon tarafından ödüle layık görüldü. "Ödül verilmeye değer" bulunan projelerden biri ünlü Tannenberg Anıtını yapan Alman Prof. Johannes Kruger'in, biri İtalyan Prof. Arnaldo Foschini'nin, biri de İstanbul Mimarlık Fakültesi Profesörü Emin Onat ile Doçent Orhan Arda'nın eserleriydi. Jüri, Anıtkabir proje yarışmasına gönderilen eserlerden beş tanesini de "mansiyon ödülü verilmeye değer" bulmuştu. Bunlar; İsviçre'li mimar Ronald Rohn, İtalyan mimar Giovanni Muzio, İtayan mimarları Giuseppe VaccaroGino Franzi, Türk mimarlar Hamit Kemali Söylemezoğlu -Kemal Ahmet Aru-Recai Akçay ile Feridun Akozan -M.Ali Handan'ın eserleriydi. Millî konuyu daha başarılı ifade etmesi ve projenin araziye uygunluğu nedeniyle, Prof. Dr. Emin Onat ve Doç. Dr. Ahmet Orhan Arda'nın projesinin uygulanmasına karar verildi ve Anıtkabir projesinin belirlenmesinden sonra, ilk aşamada kamulaştırma çalışmaları yapıldı ve 9 Ekim 1944 tarihinde yapıma başlandı. Anıtkabir'in inşası 9 yıllık bir sürede dört aşamalı olarak 1953 yı- lında tamamlandı.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.