Sobanın serüveni


Süha ÖRTÜLÜ

Süha ÖRTÜLÜ

Okunma 11 Ocak 2018, 08:40

Kentsel dönüşüm uygulamaları sonucu, gecekondu diye adlandırılan kerpiç evler, yerlerini çok katlı binalara terk ederken, ısınma amaçlı sobalar da tarihe karışıyor.

Bilgisizlik ve ihmal kaynaklı kullanımın yol açtığı karbon monoksit zehirlenmeleri sonucu bugüne kadar çok sayıda cana mal olan kömür sobaları, artık kaloriferli evlerde birer nostaljik dekor olarak kullanılıyor.

Binaların, kalorifer denilen modern ısınma araçlarıyla tanışmalarından önceki yıllarda temel ısınma araçlarının başında gelirdi sobalar.

Ne zahmetli bir işti sobayı tutuşturmak.

Her zorlu görevde olduğu gibi bu angaryanın yükü de kadınların omuzlarına binerdi çoğunlukla.

Sobayı yakmak kadar, kurmak da ayrı bir dertti.

Kış mevsimi yüzünü hafiften gösterince soba kurma telaşı da başlardı.

O işin sorumluluğu ise evin yetişkin erkeklerine düşerdi.

Ne zor işti o boruları birbirine eklemek.

Kavislerde kullanılan dirsekle hangi borunun yan yana geleceğini ayarlayamazsan yandın.

Bütün emekler sil baştan.

Bir de en olmadık zamanda tıkanan baca ve borular yüzünden evin duman içinde kalması yok mu?

Tam ısınmaya yüz tutmuşken odaları havalandırmak için dondurucu soğukta pencereleri açmak zorunda kalışına mı yanarsın, yoksa radyoda dinlemekte olduğun skecin en heyecanlı yerinde boruları yeniden kurumdan arındırma işkencesine katlanmak zorunda kalışına mı?

Ama sobalı günleri de özlüyor insan.

İş, alış-veriş ya da okul dönüşü kış ayazında donmaya yüz tutan elleri ısıtmak için alev alev yanan soba etrafında dizilişleri,

Yemek sonrası keyfi için üzerine konan çaydanlığın cızırtıları arasında etrafa yayılan mis kokuyu solumaları,

Sobaya uzak kalan odaların soğukluğunu hatırladıkça istemsiz titremeleri…

Zahmeti kadar keyfi de çoktu sobaların.

Ulus’ta Hal’in karşısına düşen tarihi sobacılar çarşısında yine alıcı bekliyorlar.

Nostalji amaçlı alımlar, ısınma amaçlı alımlardan daha çok.

Kaliteye, modele, işçiliğe göre değişiyor fiyatlar.

Nostaljik bir konuya el atmışken, yine nostalji kokan bir etkinliği hatırlatmadan geçmeyelim.

Çankaya Belediyesi Çağdaş Sanatlar Merkezi "Bir Ulusu Giydirmek:1956-2000 Yılları Arası Sümerbank Desenleri" adlı sergi ile izleyenlere nostaljik bir yolculuk yaptıracak.

Yarın başlayacak ve 12 Şubat 2018’e kadar ziyarete açık tutulacak sergide Türk ekonomi tarihinin en önemli atılımlardan olan Sümerbank’ın binlerce deseni Çağdaş Sanatlar Merkezi’nde, Ankaralılarla buluşacak.

Sergide Sümerbank Halkapınar Basma Sanayisi’nin 1956-2001 yılları arasında üretilen ve dijital ortama aktarılan 6 bin 600 kumaşı yer alacak.

İlginç bir sergi olacak.

Gidip, görmek lazım.