“Hayalime ‘hayır’ diyemedim”

İşkadını Meltem Koca

İşkadını Meltem Koca



Okunma 24 Haziran 2017, 23:50

ODTÜ Fizik bölümünü bitirdikten sonra iki yıl kamu görevi yürütüyor. Ardından istifa ederek ODTÜ Vakıf okullarında 17 yıl IT yöneticiliği yapıyor Meltem Koca. Girişimci kadın hikayelerini okuyor ve neden girişimci olmadığını hep sorguluyor bu süreçte. Kararını veriyor 19 yıllık emeğini de bir kenara iterek, kendi firması Activate Bilişim Teknolojileri AŞ’yi kuruyor. Ama hayali farklı bir eğitim projesi gerçekleştirmek. Hayalinin peşinden gidiyor ve biranda hayali ile örtüşen eğitim projesi kendisine sunuluyor. ODTÜ’nün Bilge İş Projesine takım lideri olması teklif ediliyor. Çok fazla düşünmeden Activate’i hem hayat hem de iş arkadaşı Ata Khan’a emanet ederek hayaline ‘evet’ diyor. Meltem Koca, girişimciliğini ve eğitim projesi hayalini Başkent Gazetesi için görüştük.

Aslında bir fizikçisiniz. Ancak bugün iş alanınız bilişim teknolojileri ve eğitim projeleri. Bu noktaya nasıl geldiniz?

Konya doğumluyum. Ankara’ya eğitim için geldim. ODTÜ Fizik Bölümünü bitirdim. Mezun olduktan sonra hemen Konya’da bir Anadolu Lisesi’nde öğretmen olarak göreve başladım. Ancak kafamda hep farklı şeyler yapmak vardı ve Ankara’ya gelmek istiyordum. Bu düşünceyle devlet memurluğundan istifa ederek ODTÜ’nün Vakıf okullarında teknoloji koordinatörü (IT) olarak çalışmaya başladım. Fizik mezunuydum ama bilgisayar konusunda çalışıyordum dolayısıyla kısa bir süre sonra alanımla ilgili bir diploma almak için Hacettepe Üniversitesi’nde Bilgisayar Öğretim Teknolojileri’nde yüksek lisansa başladım ve tamamladım. Kariyerime artık teknoloji alanında devam ediyordum. 17 yıl ODTÜ okullarında IT yöneticisi olarak çalıştım. Bu süre zarfında ODTÜ ve Bilkent Üniversitesi’nde yarı zamanlı olarak okul deneyimi ve öğretmenlik uygulamaları derslerine giriyordum. Sonrasında bulunduğum yer artık beni rahatsız etmeye başlamıştı. Artık 40 yaşa gelmiştim ve farklı bir şey yapmam gerektiğini düşünüyordum. Bulunduğum ortam ve mekan bana yetmiyordu. Yaptığım işi taçlandırmak istiyordum. Eğitim alanında ses getirecek ve insanlara dokunacak projelerin içinde bulunmak istiyordum. Ve girişimci olmaya karar verdim aslında… Büyük bir cesaretle firmamı kurdum.

Çok saygı duyduğum bir büyüğüme işlerinin sıkıntılı olduğu bir dönemde,  ‘Bu kadar iyi imkanlarınız varken, neden şirketlerinizi kapatıp hayatınızı yaşamıyor sunuz? Gidin, gezin dünyayı dolaşın” demiştim. O da bana, ‘Meltem, bir insanın bile evine ekmek götürmesini sağlamak, istihdam yaratmak beni o kadar heyecanlandırıyor ki’ demişti. Ben bu sözlerden çok fazla etkilendim. Şu anda şirketimin sıkıntılı olduğu zamanlarda dahi asla eleman çıkartmayı tercih etmem. Bir şekilde maaşlarını tam ve zamanında ödemeye çalışırım. Bunun maneviyatı anlatılabilecek gibi değil.

Hiçbir zaman patron şapkam olmadı çünkü öyle davranmadım çalışanlara. Bunun dezavantajlarını da yaşadım elbette… Eksik olduğum noktalara profesyonel insanları koydum. Ben süreç odaklı değerlendiriliyorum dolayısıyla sonuç odaklı olmadığım için eleştiri alıyorum bir girişimci olarak.

SES GETİRECEK PROJELER

Girişimci olmaktaki hedef kazancı artırmak mı, yoksa eğitim alanında farklı bir şeyler mi oluşturmaktı kafanızdaki?

Kazanç hiçbir zaman önceliğim ve planım değildi. Ben sadece kendi alanımla ilgili gerçekten ses getirecek projelerde yer almak istiyordum. Bunu nasıl yapacağımı hep sorguluyordum.  Aynı dönemde bazı projelerde çalışıyordum ancak bir yere bağlı olduğunuzda istediğiniz projeyi yapamıyorsunuz. Bu istek beni girişimciliğe zorladı.

Girişimcilik hikayeleri benim hep ilgimi çekerdi. Özellikle kadın girişimciler. Onların hikayelerini okurdum. Ben de aslında bu anlamda kendimi cesur bulurdum ve ‘Neden sen de cesaret etmiyorsun, ne kaybedeceksin Meltem?” diye de kendimi sorgulardım. Bütün bu düşüncelerle işe başladım.  Girişimci olmaya karar verdikten sonra “Ben ne yapmalıyım, nasıl şirket kuracağım diye araştırdım. Bu süreçleri tamamladıktan sonra 2011 yılında Öveçler’de kiraladığımız bir odada, iki elemanla yazılım firmamı kurdum ve faaliyete başladım. Başlangıçta kendimi çok deneyimsiz hissettim. Bunun üzerine bir iş koçuyla çalışmaya başladım. Çünkü o güne kadar yaptığım araştırmaların yetersiz kaldığını gördüm. Nasıl satış yapılır, nasıl pazarlama faaliyetlerinde bulunulur? Bunlar tecrübe isteyen konulardı. Bir işi kurmak yeterli olmuyor, onu devam ettirmek için de bazı yetenekler gerekiyor. İş koçu ile çalışma kararım da bu gereklilikten doğdu. Haftada birkaç saat bu anlamda danışmalık aldım ve çok faydasını gördüm.

Bu arada KOSGEB, TÜBİTAK gibi devlet desteklerine hemen başvurdum. Devletin bu anlamda sağladığı tüm imkanları kullanmaya çalıştığımı söyleyebilirim. İlk KOSGEB Ar-Ge inovasyon desteğini aldım. Benim firmam için iyi bir destekti. Personel masraflarımı, kiramı bu destekler ile karşılayabiliyordum. Kalan diğer giderlerimi de danışmanlık yaparak kendim çözüyordum.  KOSGEB desteğinden hemen sonra TÜBİTAK dan Ar-Ge desteği aldım. Ar-Ge’nin bir şirketin büyümesinde en önemli etken olduğunun hep bilincinde oldum ve Ar-Ge’ye yönelik bütçe harcamalarından hiç çekinmedim.

ORACLE İLE PARTNERLİK

Hayaliniz gerçekleşmiş oldu mu?

Benim hayalim hep bir teknokente geçmekti. Dolayısıyla hemen teknokentlere başvurularımı yaptım ancak doluluktan dolayı çok kısa bir süre bekledim. Ardından Hacettepe Teknokent’te yer açıldı ve firmamı bunun üzerine Hacettepe Teknokent’e taşıdım. Bu arada firmamı başlangıçta şahıs olarak kurdum ama ilk işimi kamudan aldım. Şahıs firması olarak kamudan iş almak sorun oluyor. Çünkü isme sözleşme yapılamıyor. O yüzden firmamı AŞ’ye çevirdim böylece Activate Bilişim Teknoljileri AŞ olduk. İlk işimi doğrudan temin olarak almıştım. Her yeni işi, tamamladığım işlerimin referansı ile aldım. İlk işimin referansı ile Yüksek Seçim Kurulu işimi ardından Ekonomi Bakanlığı işimi aldım. Ekonomi Bakanlığı’nda yaptığımız işi dönemin Başbakanı Ahmet Davutoğlu açılışını yapıp medyaya duyurdu.  Bütün bu işleri yaparken tek başıma yol almamın zor olacağını düşündüğüm için Amerikan firması Oracle ile partner oldum ve onlarla birlikte yol aldım. Bir yandan da artık eğitim ile ilgili bir şeyler yapmam gerektiğini ve aslında bu yola giriş amacımın eğitim ile ilgili bir şeyler yapmak olduğunu sorgulamaya başladım. Çünkü daha çok kamu yazılımları ile ilgileniyordum. Ekonomi Bakanlığı projesinden sonra okullar için bir portal kayıt sistemi ve sosyal medya platformu projesine başladık. Bu proje o kadar başarılı oldu ki,  Amerika’da çok ses getiren projeler arasında yer aldı ve Amerika’da projemizi sunmaya gittik… Ancak ben hala eğitim ile ilgili proje hayalime ulaştığımı düşünmüyordum. Ama bir şeyi eğer gerçekten isterseniz, siz hazır olduğunuzda ayağınıza geliyor. Ben buna inananlardanım. Hep durup beklemek değil bu. İstediğiniz şey ile ilgili o kadar çok çaba gösteriyorsunuz ki gerçekleşiyor. Benim hayatımda da böyle bir şey oldu. Hatta şirket ile işlerim artık çok büyümüştü ve ben kendime bir ortak arıyordum, tam o sırada hayat arkadaşım Ata Khan karşıma çıktı, hem eşim hem de işlerimdeki en büyük destekçim oldu. Eşim de Bilgisayar Mühendisi ve 26 yıl Amerika’da IT yöneticiliği yapmış. Hazır olduğumda yine hayat karşıma eşimi ve iş ortağımı çıkardı. Onun desteği ile firmam çok büyük ivme kazandı.

BİLGE-İŞ’TE TAKIM LİDERLİĞİ

ODTÜ’nün başlattığı Türkiye’nin projesi olarak nitelendirilen Bilişim ile Gelişen İş Dünyası (Bilge İş) projesine takım lideri olmam teklif edildi, tam da eğitim hayalim için çaba gösterirken. Bu teklif ile ilgili karar vermek aslında firması olan biri için zordu… Çünkü proje sürecinde kendi işlerimle ilgilenmem mümkün olamayacaktı. Ama proje benim için o kadar değerleydi ki; Bir uzaktan eğitim sistemi kurulacak ve bu sistem ile Türkiye’deki işçiler ile işverenler için kapasitelerini artıracak dersler hazırlanacaktı. KOBİ’lerin kapasite arttırması için çevrim-içi dersler hazırlanacaktı. Bu aslında tam benim hayalim ile örtüşen bir projeydi. Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti tarafından fonlanan bir projeydi. Dolayısıyla ben hayalime ‘hayır diyemedim. Ve takım lideri olarak projede çalışmaya başladım.

Bilge İş, 20 aylık bir proje ve Ağustos 2017’de tamamlanacak. Proje tamamlandıktan sonra tamamen ODTÜ’nün denetiminde 100 tane Türkçe ders, işçi ve işverenlerin kapasitelerini artırmak için hazır olacak. Çok heyecanla çalıştığım bir proje ve içinde bulunmaktan çok mutluluk ve gurur duyuyorum. Çünkü sadece ODTÜ’nün değil bütün Türkiye’nin projesi.  Proje kapsamında 2023 yılında 2023 tane ders hazırlanması hedefleniyor. Bilge İş’te çok sayıda paydaşlarımız var. Bu paydaşlarımızla projenin yayılması için iletişim çalışmaları yapıyoruz. Ticaret ve sanayi odaları, STK’lar gibi…

Şu anda bilgeis.net olarak portal yayında, dersler alınabiliyor. Yeni iş kurmak isteyenler, teknoloji becerilerini geliştirmek isteyen KOBİ’ler ve KOBİ patronları ve girişimciler için çok güzel derslerimiz  var.

Bilge İş kapsamındaki dersleri ODTÜ ile birlikte kurguluyoruz. Şirketimi kurarken ihtiyacım olan her bilgi  şu anda bu portalda ders olarak yer alıyor. İşinizi internete taşıma, sosyal medyada bilinirliliğinizi arttırma, devlet desteklerinden faydalanma,  patent almak için yapılması gerekenler gibi bir çok ders var.  Ayrıca geleceğin teknolojileri ile ilgili dersler de hazırlandı. Örneğin Drone Operatörlüğü, Giyilebilir Teknolojiler, Sanal Gerçeklik, Robotics gibi…

Derslerin belirlenmesi ile ilgili işçi ve işveren tarafından görüş alındı mı?

Bu projeyi ODTÜ önerdi ve derslerin ne olması gerektiği ile ilgili Türkiye genelinde anketler yapıldı. Yüz yüze görüşmeler yapıldı. Tabi ki bizim önerilerimiz de oldu ancak öncelikle işçi ve işverenlerin ihtiyaçlarının ne olduğu saptandı. Ve ders isimleri belirlenirken bu ihtiyaç analizinden yola çıkıldı. 

Bir sonraki aşama ne olacak?

Bu projeden sonra yine şirketim ile ilgili işlere ağırlık vereceğim. Şu anda 11 kişilik bir istihdamımız söz konusu. Bazı eğitim projelerimiz devam ediyor.  Kamu ve özel kuruluşlara her türlü uzaktan eğitim için çözümleri üretiyoruz. Firmamızda yaptığımız yazılımları çoklu dil desteği ile yapıyoruz. Şu anda Dubai, Suudi Arabistan gibi ülkeler ile ortak işler üretme anlamında araştırmalarımız devam ediyor.  Yeni daha büyük hayallerle yeni projelerde yer almak için çalışacağım.  Bilge-İş benim çocuğum gibi oldu, dolayısıyla devam ettiği sürece destek vereceğim.

İş dışında yapmaktan keyif aldığınız şeylerden de söz eder misiniz?

Çok yönlü bir insanım, rüzgarı çok seviyorum, doğada yapılan sporları çok seviyorum. Yelken sporu yapıyorum. Bunun dışında board yapıyorum, dalıyorum, surf yapıyorum. Proje bittikten sonra bir-iki ay hobilerim ile ilgilenmeyi planlıyorum. Tabi ki şirket işlerim izin verirse.

Bunun yanında Ankara’da kadın İşveren Ve Sanayiciler Derneği ve Türkiye Bilişim Derneği üyesiyim. Bu dernekler aracılığı ile de özellikle kadın istihdamı öncelikli projelerde çalışıyorum.

“EN BÜYÜK PROJE HAYATIM VE SEVDİKLERİM”

Bir de günlüğünüz olduğunu biliyoruz. Nedir günlüğünüzün özelliği, size nasıl bir katma değer sağlıyor?

İlk şirketimi kurduğum andan itibaren günlük tutmaya başladım. Bu benim fikrim değil, Betül Mardin’den esinlendim. Hayatımda gerçekten saygı duyduğum, model aldığım, tavsiyelerini dinlediğim insanlar vardır. Günlüğüme kötü geçen bir toplantıyı da, aldığım yeni bir işi de yazıyordum. Bunun bana şöyle bir faydası oluyor; Bir yıl sonra o an kötü diye yazdıklarımın aslında zamanla bana başka katkılar sağladığını görüyorum… Aslında günlüğüm benim için bir motivasyon ve yol gösterici, öğretici… İlk başladığım yıllarda her gün yazıyordum, şimdi üç beş günde bir de olsa mutlaka yazıyorum. Aldığım işler, görüşmelerim, başarılarım, etkilendiğim insanların özellikleri hepsini yazıyorum. Ben kendime sürekli hedefler koyarım ve hayatımla ilgili 3-5 yıllık planlar yaparım. Şirketimi kurmadan hemen önce proje yönetimi sertifikası almak için 5 haftalık bir kursa gitmiştim. Hocamız tüm kursiyerlere neden bu eğitime geldiklerini sordu. İnsanlar genelde yürüttükleri savunma sanayi ve bilişim projeleri yönettiklerini ve bunun için geldiklerini söylediler. Sıra bana geldiğinde hocaya hayatımın geri kalanını projelendireceğim demiştim. Evet benim en büyük projem hayatım ve sevdiğim insanlar.

Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Afife Koca - 3 ay önce
Harikasin Meltem'cigim.Kutluyorum seni.Evet sevdigin insanlarla birlikte yolun acik olsun hep.Sevgilerimi yolluyorum